יציאת מצרים יסוד התורה - תש"פ
דער רמב"ם'ס שיטה אויף יציאת מצרים איז אז עס איז א פירסום פון אמונה, נישט א הוכחה אויף אמונה. פסח און סוכות זענען געקומען צו מפרסם זיין געוויסע דעות און צו לערנען מידות טובות, אבער דער רמב"ם זאגט קיינמאל נישט אז יציאת מצרים איז א ראיה אויף השגחה פרטית אדער אויף די עקזיסטענץ פון גאט. דאס איז א פונדאמענטאלער חילוק צווישן דעם רמב"ם און דעם רמב"ן, וואס דער רמב"ן קוקט אן יציאת מצרים ווי א גילוי און הוכחה אויף יסודות האמונה.
YI אידיש ›
HE עברית ›
דער שיעור באהאנדלט דעם פֿונדאַמענטאַלן חילוק צווישן רמב"ם און רמב"ן אין דעם באַציִונג צווישן מצוות און אמונה. דער רמב"ם האַלט אַז מצוות זענען מיטלען צו דערגרייכן אמונה און ידיעת השם, בשעת דער רמב"ן זאָגט אַז יעדע מצוה – אַפֿילו די קלענסטע – איז אַליין אַזוי חשוב ווי אמונה, ווייל אַלע מצוות קומען צו זאָגן אמונה. דער שיעור ווייזט ווי דער חילוק ווערט קלאָר דורך די משלים פֿון שבת און יציאת מצרים, און דיסקוטירט דעם רמב"ן'ס שיטה אַז נסים און מופֿתים זענען נישט בלויז פּראַקטישע לייזונגען נאָר באַווייזן אויף די גאַנצע אמונה-סיסטעם.
YI אידיש ›
HE עברית ›
דער שיעור אנאליזירט דעם פסוק "אנכי ה' אלקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים" און פרעגט פארוואס די תורה דערמאנט יציאת מצרים אנשטאט בריאת העולם. עס ווערט געברענגט פארשידענע תירוצים פון ראשונים - אבן עזרא'ס ענטפער אז יציאת מצרים איז א זעבארע נס, חזקוני און תוספות'ס פשט אז עס שאפט א ספעציעלע חיוב פאר אידן, און דער כוזרי'ס יסוד אז נאר דורך אן אמת'דיגן מופת קען מען באווייזן אז גאט האט א ספעציפישע תורה פאר מענטשן. דער שיעור קריטיקירט די טעאלאגישע לייענונג פון די עשרת הדברות און ווייזט אז לויט פשט איז "אנכי ה' אלקיך" בלויז אן אידענטיפיקאציע, ענליך צו די נוסח פון מלכים אין תנ"ך.
YI אידיש ›
HE עברית ›
דער שיעור באַהאַנדלט פיר פאַרשידענע שיטות אין פאַרשטיין יציאת מצרים: דעם רמב"ם'ס שיטה אַז ס'איז אַ באַווייז פאַר השגחה, דעם רמב"ן'ס שיטה אַז ס'ווייזט שכר ועונש דורך נסים נסתרים, און דעם כּוזרי'ס מהלך. די הויפּט טענה איז אַז דער פּשוט'סטער פּשט — אַז יציאת מצרים איז געווען די אָריגינעלע נאַציאָנאַלע באַפרייאונג — האָט געמאַכט סענס נאָר ווען אידן האָבן געוווינט אין ארץ ישראל, אָבער אין גלות האָט מען געדאַרפט טראַנספאָרמירן דעם באַגריף און געבן עס נייע פילאָזאָפישע באַדייטונגען.
YI אידיש ›
HE עברית ›
דער שיעור באהאנדלט דעם צוזאמענהאנג צווישן מחשבה און מעשה, און ווי אזוי חירות און דעת זענען פארבונדן מיט יציאת מצרים. די הויפט נקודה איז אז עכטע חכמה באדייט נישט אנטלויפן פון די וועלט אין מחשבה, נאר פארשטיין די מציאות בעסער און קענען אנווענדן דעת אויף פראקטישע זאכן. דער שיעור ווארנט פאר די געפאר פון ווערן געכאפט אין אייגענע כללים און שיטות אן קוקן אויף די ריעליטעט, און ברענגט ביישפילן פון פרעה און פון היינטיגע צייטן.
YI אידיש ›
HE עברית ›
על פי מאמר ד"ה ששת ימים תאכלו מצות בסידור עם דא"ח וביאוריו.
וביאור מקורות בעל התניא בדברי הכוזרי והרמב"ן
[pdf url="https://yitzchoklowy.com/wp-content/uploads/2020/04/סידור-עם-דאח-מאמר-ששת-ימים-תאכל-מצות.pdf" title="סידור עם דאח מאמר ששת ימים תאכל מצות"]
YI אידיש ›
HE עברית ›
ר' חסדאי קרשקש, א ספרדישער ראשון פון די 14טע יארהונדערט, האט געשאפן א ראדיקאלע קריטיק אויפן רמב"ם'ס פילאסאפישן פראגראם. זיין הויפט טענה איז אז אמונה וואס קומט פון באווייזן אדער פון נסים האט קיין מאראלישן ווערט נישט, ווייל דער מענטש איז אן אונס צו גלייבן און האט נישט קיין בחירה אין דעם. דאס שאפט א גרויסע פראבלעם פאר די גאנצע תורה'דיגע סיסטעם פון שכר ועונש און פאר די צענטראלע באדייטונג פון יציאת מצרים אלס יסוד פון אידישער אמונה.
מבוסס על דרשת הפסח לר' חסדאי קרשקש