הלכות שבת פרק י״ח – תמלול

רמב״ם הלכות שבת פרק י״ח – שיעורי הוצאה

הקדמה לפרק

Speaker 1:

ברוך השם, מיר לערנען דעם רמב״ם הלכות שבת, ספר זמנים. מיר האלטן פרק י״ח. ברוך השם, מיר האלטן שוין די אכצנטע פרק.

פאר מיר גייען ווייטער דארף מען באדאנקען אלע וואס שטיצן אונזער שיעור, ובראשם דער גרויסער שטיצער, דער ספאנסער פון אונזער שיעור, הרבני הנגיד תומך תורה, אונזער ידיד ר׳ יואל אלי׳ וועצבערגער, זאל די זכות התורה אים ביישטיין.

זאגט דער הייליגער רמב״ם… לאמיך זאגן א קליינע הקדמה.

Speaker 2:

אה, דו קענסט עס זאגן, איך וויל דיר נאר זאגן אביסל, עס זאל זיין א קליינע הקדמה קודם ווי דו זאגסט.

קאנטעקסט: פון רשויות צו שיעורים

Speaker 2:

אין דעם פרק גייט דער רמב״ם, מיר האבן שוין גערעדט אסאך הלכות וועגן הוצאה, די לאנדעס דערפון, וואס מאכט רשויות, די פיר רשויות פאר די פיר רשויות, וויאזוי מ׳קען פאררעכטן, וויאזוי מ׳קען מאכן א רשות היחיד, וויאזוי מ׳קען פאררעכטן א כרמלית, און אזוי ווייטער.

דא גייען מיר אונז לערנען די גאנצע פרק שיעורים פון הוצאה. דאס האבן מיר געשמועסט אז מ׳איז חייב ווען מ׳טראגט, על פי דאורייתא אין רשות היחיד אדער אין רשות הרבים, אדער אז עס איז א איסור דרבנן. וואס איז דער שיעור? ווייל אלע פון די ל״ט מלאכות האט דער רמב״ם געזאגט ביי יעדע מלאכה די שיעור, און ביי הוצאה לייגט מען די שיעור פון אלע זאכן, ווייל הוצאה, אלעס קען מען טראגן. אלע אנדערע זאכן, ווען די מלאכה איז שניידן האר, איז וויפיל האר. אבער ווען ס׳איז טראגן, זאגט מען פון אלע זאכן.

חשיבות פון לערנען שיעורים

Speaker 2:

בעצם, דער גאנצער פרק, ס׳איז נישטא דערין אזויפיל למדנות. אבער מיר ווייסן די גמרא זאגט אז אפילו אז ווען ס׳איז דא א חיוב מעביר סדרה צו זיין, שטייט דארט אפילו עטרות ודיבון, אפילו זאכן וואס ס׳איז נישטא קיין תכלית אין נעמען פון שטעט, און דער תרגום גייט איבערזאגן די נעמען די זעלבע אדער אביסל אנדערש, ס׳איז נישטא קיין תכלית אין נעמען. אבער די תורה איז נישט נאר דא ווען ס׳איז דא שיינע זאכן און מ׳קען מאכן א פלפולא טבא, א פשט׳ל, נאר אויך דארף מען וויסן די הלכות. דער רמב״ם האט געזאגט אז ס׳איז גענוג וויכטיג פאר די גמרא, פאר די תנא, פאר׳ן רמב״ם, איז עס גענוג וויכטיג פאר אונז צו לערנען, אמת?

Speaker 1:

יא, איך גלייב אבער אז אפילו מער פון דעם, ס׳איז דא קודם כל גרויסע סודות. אבער סודות איז נאר אן עקסקיוז, ווען מ׳ווייסט נישט וואס צו זאגן זאגט מען אז ס׳איז א סוד. אבער איך ווייס גראדע די סוד, אזויווי דו האסט מסביר געווען, איך וויל נאר מסביר זיין די סוד פון וואס דו האסט געזאגט.

הוצאה גיט קדושה אויף דער גאנצער וועלט

Speaker 1:

אז הלכות שבת איז די פשט אז ס׳איז דא אזויווי א געוויסע הסתכלות, א למדן אדער א איד וואס אפילו איז סתם א איד וואס היט שבת, מיט אמאל די גאנצע וועלט זעט אים אויס אנדערש. יא, ער האט יעצט געמיינט אז מ׳גייט אין דער גאס, ס׳איז דא גאסן, ס׳איז דא קליינע גאסן. דאס איז רשות היחיד, ס׳איז דא מבואות, ס׳איז דא מבוי סתום, ס׳איז דא רשות היחיד, רשות הרבים, כרמלית, מקום פטור. די גאנצע וועלט בעצם שבת באקומט א קדושה. יעדע זאך אין די וועלט, יעדער שטח, האט א געוויסע חלות.

דאס איז רשות היחיד. וועגן דעם טאקע הוצאה איז די גרעסטע מלאכה, ווייסטו, אין די הלכות. הגם ס׳איז די קלענסטע מלאכה אין פיזיש טון, איז דאס די גרעסטע מלאכה אויף די מערסטע הלכות, ווייל אזוי ווי דאס איז דא זייער גוט ארויסגעברענגט לגבי די שיעור, דא געט זיך ארויס די גאנצע וועלט. דאס הייסט, חורש, יא, ס׳מאכט אז די ארץ ישראל איז שובת שבת, די קרקע, די ארץ ישראל. מ׳האט געלערנט באריכות אביסל מער וועגן די בהמה, אקעי. אבער ס׳איז נאר איין קליינע פעולה. די רעסט פון די וועלט…

הוצאה – די מלאכה פון דער שטאטישער וועלט

Speaker 1:

מ׳קען אפילו זאגן מער טיף. איך האב דאך געזאגט פריער, האבן מיר דערמאנט אין איין שיעור, די שטאטישע וועלט, רייט? “אני מלאכתי בעיר”, די אורבן וועלט, דארט טוט מען נישט כמעט קיין איינע פון די ל״ט מלאכות. לאמיר זאגן בישול, לאמיר זאגן. אויך, מ׳דארף זייער גוט זיין צו דאס איז די בישול וואס דער פסוק האט ארגינעל גערעדט, ס׳איז נאר אזוי ווי א תולדה. היינט נוצט מען אלע מיני מאשינס מיט זאכן. אבער אפילו אמאל, ס׳איז נישט קיין… אקעי, אביסל. אבער באופן כללי, די רוב מלאכות איז מלאכת השדה, מלאכות וואס מ׳טוט אין די ארבעט, נישט אין שטאט.

די איין גרויסע מלאכה וואס געשעט אין שטאט, אקעי, מ׳קען עס מתקן זיין, מ׳קען מאכן א מבוי, א עירוב, א לחי, א צורת הפתח, אלע זאכן, איז דאס. סאו דאס איז די מלאכה וואס איז כולל כל העולם כולו, און מיט דעם ווערט שבת אויף די גאנצע וועלט.

שיעורים אויף אלע חפצים אין דער וועלט

Speaker 1:

ממילא איז עס נישט נאר אויף די שטחים, אזוי ווי די רשויות שבת, וואס מיר האבן געלערנט די לעצטע פאר פרקים וועגן רשויות שבת. ס׳איז אויך אין די אלע חפצים אויף די וועלט. א קליינע גרוגרת, איך ווייס וואס, מ׳קען נישט טון… מ׳קען עס סוחט זיין, נאך צוויי, דריי זאכן. אבער חוץ פון דעם, איז דא א חשיבות, און יעדע זאך אין די וועלט האט א געוויסע שיעור הוצאה.

און די חכמים באופן כללי זענען זייער ליב עוסק צו זיין אין שיעורים, רייט? אין די תורה שטייט נישט קיין שיעורים. ס׳איז דא שיעור מלאכה למשה מסיני, און מ׳דארף נישט דאס מיינען דאס אויך. יעדע שיעור, מחוצה איז דאס וואס זיי זאגן מלאכה למשה מסיני, הלכה למשה מסיני מיינט אז ס׳איז א געוויסע סוד, ס׳שטייט נישט אין די חומש וואס איז א מחיצה, ס׳שטייט אויך נישט אין די חומש וואס איז די מינימום וואס מ׳דארף מוציא זיין כדי צו זיין חייב חטאת שבת.

שיעורים לויט תכלית ההשתמשות

Speaker 1:

אבער די חכמים, זיי קוקן, זיי שאצן אפ די גאנצע וועלט דא, וואס איז אמת׳דיג א שטיקל הוצאה.

איך מיין, די לעצטע זאך וואס איך האב געוואלט זאגן איז א טראפל אנדערש, און דאס איז א זייער שיינע הקדמה, אבער ס׳איז נישט ווייל זיי האבן געמאכט א שיעור הוצאה, פארקערט, נאר א זאך וואס איז חשוב איז מען חייב ווען מ׳איז עס מוציא. ביי יעדע זאך דארף מען קוקן וואס איז חשוב לויט די השתמשות פון יענע זאך, נישט די השתמשות לגבי יציאה, נאר פארוואס טראגט מען דאס בכלל? איינער טראגט א קערל נישט ווייל מ׳טראגט א קערל, נאר ווייל מ׳גייט עס איינפלאנצן, סאו די מינימום איינפלאנצן, און אזוי מיט יעדע זאך. סאו ביי הוצאה, פארקערט, קוקט מען אריין אויף יעדע זאך וואס איז די מלאכה דערפון, וואס איז די תכלית פון יענע אייטים, נישט לגבי הוצאה, נאר די תכלית לגבי וויאזוי מ׳נוצט עס.

Speaker 2:

איך פארשטיי אז ס׳איז נישט לגבי הוצאה, דו ביסט גערעכט, ווייל הוצאה איז א כלליות׳דיגע זאך פאר אלע זאכן. אבער דו ביסט גערעכט אויך אז ס׳איז דא אין יעדע איינס עפעס א תועלת, מ׳קוקט פארוואס נעמט מען ארויס א כחל, כדי כוחל צו זיין אן עין, וואטעווער.

שיקול הדעת פון חכמים

Speaker 2:

אבער איך טראכט יא אז ס׳איז דא אין דעם א געוויסע דעת, ווייסטו, ס׳איז נישט נאר אזוי ווי… ס׳איז נישט אזוי ווי די חכמים זענען ארומגעגאנגען און געשיקט שליחים אין די מארק און געזיכט עמפיריקעל עווידענס, געמאכט מעכטיגע ריסוירטש צו זען וואס איז די מייניגסטע זאך. אוודאי, א חלק פון דעם איז דאס, ס׳מוז זיין קאנעקטעד מיט די ריעליטי. אבער ס׳איז אויך דא א געוויסע השערה, ס׳הייסט, א געוויסע שיקול הדעת וואס זאגט אז דאס איז כוחל זיין עין אחת למשל, וואלט אפשר צוויי אויגן, ווער זאגט אז עין אחת איז די מינימום? ס׳איז דא א געוויסע שיקול הדעת פון די חכם, דו קענסט עס רופן א הלכה למשה מסיני, וואס זאגט דאס הייסט שוין עפעס געטון.

סאו דאס וואס ער זאגט דאס הייסט, מ׳האט גאנץ עפעס געטון וואס איז ווערד דעם, אבער ס׳איז נישט א זאך… אין אנדערע ווערטער, וואס איך וויל ארויסברענגען איז, מ׳וואלט נישט געקענט טרעפן די גאנצע פרק אן די חכמים, סתם גיי און קוק וואס איז די קלענסטע זאך. ווייל דאן וואלט געווען א שאלה, וואס איז די קלענסטע זאך? עס מוז דאך זיין עפעס א זאך. סאו נאר די חכמים וואס זאגן אונז, זיי זענען אונז מגלה, זיי לערנען אונז, זיי זענען שוקל וואס הייסט די קלענסטע זאך.

דיסקוסיע: פאר וועמען זענען די שיעורים?

Speaker 1:

לאמיר דאס באטראכטן. ס׳איז דאך אזוי, דער מענטש וואס טראגט די זאך הוצאה בשבת, ער טראגט דאך עס, יא? ער איז דאך נישט קיין משוגענער. און אויב טראגט ער עס, און ס׳איז ממש ווייניגער ווי א שיעור, און אויך פאר אים איז עס נישט הגון, אפשר דארף מען טראכטן צו עס אפשר הייסט ער בכלל נישט קיין מתקן.

סאו דער מוציא, לאמיר זאגן אז ער האט געטראפן א סיבה פארוואס ער וויל ארויסטראגן חול אויף וואס איז נאך קלענער ווי די שיעור פון חז״ל, אבער ער גייט עפעס טון דערמיט, לכאורה האט ער דאך ווייטער א פראבלעם. הייבט זיך דאס אן א שאלה, אפשר וועט ער זיין חייב, ווייל ער האט יא געטראפן א קלענערע השתמשות. סאו די גאנצע זאך דא מאכט סענס ווען מ׳רעדט פון א שוגג אדער עפעס וואס אונז ווייסן נישט. אויב איינער האט באמת ארויסגעטראגן, האט ער דאך עס ארויסגעטראגן ווייל ער האט עס געוואלט ארויסטראגן. ער האט דאך, obviously, האט ער א need דערפון. מ׳דארף פארשטיין בכלל פארוואס די חכמים קומען געבן די שיעורים.

Speaker 2:

אויב עפעס זעט אויס ווי א לחומרא, אז די שיעורים זענען לחומרא, נישט לקולא.

Speaker 1:

איך מיין דו ביסט גערעכט. ס׳איז, מ׳גייט לערנען באמת אין די סוף פון די הלכה, ס׳גייט דארט שטיין אז אויב איינער האט יא א ריזן, איז בשעת די אלע שיעורים. אזוי שטייט, מ׳וועט אנקומען צו הלכה כ׳. אבער איך פארשטיי, איך קוק שנעל, די אלע שיעורים איז טאקע בהוצאה סתם. אויב איינער האט א ספעציעלע כוונה פאר עפעס ווייניגער, וועט ער אוודאי זיין חייב אויף די ווייניגער.

הלכות שבת איז פאר שוגג

Speaker 1:

אבער דו ביסט גערעכט מיט וואס דו האסט געזאגט, מ׳לערנט דאך גאנץ הלכות שבת, הלכות שבת איז פאר א שוגג, נישט פאר א מזיד. סאו, און שוגג האט נישט געוואוסט, ער האט נישט געוואוסט פארוואס ער איז מוציא געווען, ער האט פארגעסן אז ס׳איז שבת, אקעי.

Speaker 2:

אבער דו מיינסט אויך נישט אז ס׳איז בטעות געבליבן א קליינע זרע אין זיין טאש, ווייל דאס איז דאך בכלל נישט קיין שוגג אין די סתם. דאס איז ער איז בכלל נישט געווען אווער פון וואס ער טוט, ער האט דאך בכלל נישט געוואוסט אז דאס הייסט טראגן.

Speaker 1:

א שוגג איז, מ׳האט פארגעסן אז ס׳איז א מלאכה אדער אז ס׳איז שבת.

Speaker 2:

און דו האסט געזאגט אז ס׳איז א שאלה פון מתעסק אדער פון אזוי ווי כלאחר יד, אזעלכע זאכן.

מתעסק און המוציא סתם

Speaker 1:

ניין, איך זאג, אסאך מאל ווען מ׳טראגט עפעס וואס איז קלענער ווי די שיעור, ווייל ס׳איז געבליבן שמוציג. מ׳רעדט דאך נישט פון דעם אז ס׳איז געבליבן אביסל זאמד אויף די רעקל און דאס הייסט מוציא זאמד. מען רעדט זיך ווען ער טראגט ארויס זאמד, אפילו אויב ער איז א שוגג, איז אבער נישט א שוגג אז ער וויל די אביסל זאמד זאל ארויסגיין, נאר ער איז ממש מתעסק, ער האט גענומען אביסל מיט זיין הענט און ער וואקט ארויס ווייל ער האט… אבער המוציא סתם, ער האט נישט געטראכט פארוואס ער טוט עס.

אזוי רופט עס די תורה, המוציא סתם. אלע שיעורים, כמעט אלע שיעורים אין די תורה, וואס איך זאג דא, אז זייער אסאך שיעורים איז דא אין די תורה, אדער זיכער שיקול הדעת, אלעס איז ביז סתם. אויב דו ווילסט דווקא טוישן, אזוי ווי… וואס איז א דוגמא? איך וויל נישט אויפברענגען דוגמאות וואס קען מאכן צו קאמפליקירט. אבער על כל פנים, דאס איז די נארמאל. איך האב מיר געזאגט וואס איז נארמאל, אבער אויב איינער וויל דווקא, אבער… אקעי.

Speaker 2:

אקעי, און המוציא סתם זענען אפילו רוב די שיעורים זייער מחמיר, ווייל המוציא סתם, וואס זאל ער טון דאס? ער האט דאך ממש א קלייניגקייט, ס׳איז טאקע א קלייניגקייט, אבער מ׳קען פון דעם זיין מחייב כרת, ס׳איז ממש א טראפעלע, און ער איז חייב חטאת. ער איז נישט חייב ווי… מ׳רעדט נישט פון קיין מזיד, דער מזיד דארף גרונטליך עכט שוין וויסן וואס ער טוט אויך.

אבער אגב, א שוגג מאכט נישט אויס. מ׳דארף וויסן וואס איז די הלכה פון איינער וואס פארגעסט אין זיין טאש. איך מיין אז עס הייסט אפשר נישט קיין עקירת הנחה, ווייל ער איז מתעסק, אבער ער איז חייב חטאת אין אזא סארט זאך. מ׳דארף נאכקוקן אין די פוסקים. ס׳איז נישט קיין מעשה אן מלאכת מחשבת, ווייל מ׳רעדט דערפון אסאך, למשל פלעצער וואו מ׳איז זיך מתווכח וועגן עירוב, זאגט מען אז אפילו אויב ס׳איז דא סיבות נישט צו מאכן א עירוב, אבער מענטשן פארגעסן אמאל אין זייער טאש. מ׳דארף וויסן צו ס׳איז אן אמת׳ער ארגומענט. מענטשן זענען ממש מוציא, ער פארגעסט אז… מענטשן פארגעסן דעמאלטס, היינט וואס רוב אידישע שטעט איז דא א עירוב, מענטשן פארגעסן בכלל אז ס׳איז נישט דא קיין עירוב. אקעי, ס׳איז א פאני סיטואציע, באט לאמיר נישט אריינגיין אין דעם.

לאמיר לערנען אמאל הלכות שגגות. מ׳האט נישט געלערנט די הלכה, רייט? מ׳האט געלערנט די ערשטע פרק, מתעסק, אבער ס׳איז נישט די אנדערע סוגיא. אקעי, לאמיר לערנען המוציא.

הלכה א

Speaker 1:

יא, אזוי זאגט דער רמב״ם אזוי:

המוציא דבר מרשות היחיד לרשות הרבים או מרשות הרבים לרשות היחיד,

לכאורה אויך. ער זאגט נישט. איך ווייס נישט. לכאורה איז די זעלבע שיעור. לכאורה די שיעור דארף צו זיין די זעלבע. לכאורה. איך ווייס נישט, א ראש ישיבה׳דיגער וואלט געדארפט פרעגן אזא שאלה יעצט. ווייל דער אב מלאכה וואס דער רמב״ם האט אויסגערעכנט אז הוצאה מרשות לרשות איז די עיקר וואס געווענליך מען רופט הוצאה. דעם הייסט דאך הוצאה, מוציא זיין פון א רשות. יא, עס איז אינטערעסאנט.

איינער חייב, איז ער נישט חייב עד שיוציא ממנו שיעור המועיל כלום,

נאר ער האט געטראגן עפעס, ער האט מוציא געווען עפעס וואס העלפט אים.

שיעורי הוצאה בשבת — הלכה א (המשך)

דיגרעסיע: דער חילוק צווישן “כלום” און “משהו”

Speaker 1: כלום מיינט משהו. ס׳איז נאר אינטערעסאנט אז דער רמב״ם גענוצט דאס ווארט כלום, ווייל כלום מיינט דאך פארקערט. כלום מיינט נישט אמאל אפילו… כלום איז א נעגעטיוו פון משהו. משהו מיינט אביסעלע, און כלום מיינט נישט אמאל אביסעלע.

Speaker 2: ווי ער האט געזאגט, כלום מיינט גארנישט, יא?

Speaker 1: ניין, כלום מיינט נישט גארנישט. אלעמאל, איך מיין אונז נוצן עס… כלום, איך מיין כלום מיינט עפעס. איך מיין כלום מיינט נישט אמאל עפעס, און משהו… וואס איז די חילוק צווישן כלום און משהו?

Speaker 2: משהו איז געווענליך, מ׳רעדט פון א שיעור.

Speaker 1: מועיל כלום רעדט פון די תועלת. תועלת של כלום. אבער ס׳העלפט עפעס. איך מיין אז עפעס, כלום מיינט… יא, ווייל איך מיין אז למשל, אה… וויאזוי הייסט עס? זאלן מיר אזוי זאגן, געווענליך ווען אונז זאגן כלום, קומט עס פון א לשון וואס שטייט “אינו כלום”, ס׳איז נישט גארנישט. כלום מיינט נישט גארנישט. כלום מיינט עפעס. יא, אינו כלום מיינט נישט עפעס, דהיינו גארנישט. אבער כלום מיינט די ווייניגסטע עפעס. מ׳דארף קוקן אין די דיקשאנערי, באט איך האב נישט יעצט קיין צייט. איך מיין, אבער על כל פנים, וואס איז רגיל ביי מענטשן איז דאס ווארט משהו, עפעס וואס העלפט עפעס. כלום מיינט…

Speaker 2: זאגט ער אז משהו געווענליך זאגט מען לגבי די שיעור, און כלי מיינט לגבי די פעולה, למשל ווי דו זאגסט.

דער יסוד פון שיעורי הוצאה: חשיבות און תועלת

Speaker 1: בקיצור, נאר ווען מ׳טראגט עפעס וואס האט עפעס א געוויסע חשיבות. אויב איז עס נאר א ברעקל און ס׳איז נישטא קיין שום וועג אז דאס זאל זיין חשוב, די זאך זאל צוניץ קומען, ווייל מ׳נוצט נישט א ברעקל פון עפעס, איז מען פטור.

איז יעצט גייט מען אין די גאנצע פרק דא אויסרעכענען ביי יעדע אייטעם, יעדע מין זאך וואס מ׳טראגט ארויס, וואס איז די מאוסט מינימאל זאך וואס מ׳קען יענע זאך נוצן?

דוגמא: טל — א טראפל וואסער

לאמיר נאר זאגן איין זאך פאר א דוגמא: וויין. וויין צו טרינקען פארשטייט יעדער, מ׳דארף א גלאז וויין. דו גיבסט מיר א פיצי וויין, וואס איז די אויפטו? אבער, אנטשולדיג, נישט וויין, לאמיר זאגן אן אנדערע זאך וואס שטייט שפעטער, טל, א טראפעלע וואסער. א טראפעלע וואסער צו טרינקען, דארף מען א גלאז וואסער. וואס העלפט מיר א טראפעלע? אבער די טראפעלע קומט צוניץ ווען מ׳גרייט אן די מעיק-אפ צו לייגן אויף די אויג, דארף מען אביסל עפעס נאס צו מאכן ווען ס׳ווערט פארהארטעוועט. פשוט, מ׳האט געטראפן א וועג וויאזוי אפילו עפעס וואס געווענליך קלאר האט מען געטראכט אז ס׳איז נישט גענוג חשיבות, האט מען געטראפן א מינימאל פעולה ווי די קליינע שיעור האט יא א חשיבות, און ממילא איז מען יא חייב.

הלכה א (המשך) — שיעורי הוצאה פאר פארשידענע זאכן

וועלן מיר זען אינעווייניג. “ואלו הן שיעורי הוצאה”, זאגט דער רמב״ם, דאס זענען די שיעורי הוצאה.

מאכלי אדם — כגרוגרת

איז אזוי, “המוציא אוכלי אדם”, אז מ׳טראגט ארויס מאכל אדם, איז די שיעור “כגרוגרת”. און מ׳וועט טאקע זען, אויב מ׳טראגט ארויס אפאר מיני עסן, דארף נישט זיין א גרוגרת פון יעדע איינס, נאר אויב צווישן די אלע עסן צוזאמען איז א שיעור גרוגרת, איז מען חייב.

אבער וויאזוי רעכנט מען די גרוגרת? למשל א זאך וואס האט שאלעכץ, זאגט דער רמב״ם, “והוא שיהיה כגרוגרת מן האוכל עצמו”, דער עסן אליין דארף זיין א גרוגרת, “חוץ מן הקליפין והגרעינין”, די שאלעכץ, די קערל פון אינעווייניג, “והעוקצין והסובין והמורסן”, אנדערע מיני שאלעכץ ביי אלע אנדערע סארטן תבואות. די שאלעכץ דארף מען רעכענען עקסטער, ס׳קען זיין אז ס׳איז דא א שיעור שאלעכץ, וועלן מיר זען שפעטער די שיעור תבן. אבער די חשיבות דערפון איז עסן, דארף זיין א כגרוגרת צווישן אלע עסן צוזאמען. ס׳איז דאך לגבי עסן, די עצם איז די זעלבע שיעור פון עסן, אלע הלכות פון עסן כמעט האבן מיר געלערנט.

Speaker 2: שיעור תוספת אכילה לגבי תענית, יא.

Speaker 1: אבער לגבי שבת, יא.

יין — רובע רביעית

“יין, כדי רובע רביעית”, א פערטל פון א רביעית. ווייל א שיעור וואס הייסט א חשוב׳ע טרינקען איז א רביעית, אבער וויין נעמט מען א דריטל וויין און מען גיסט צו נאך דריי שיעורים פון וואסער, סאו א פערטל פון א רביעית איז שוין די שיעור צו האבן א נארמאלע כוס וויין מיט וואסער.

“ואם הוא קרוש”, אויב איז דער וויין פארגליווערט, דער וויין איז אין א סאליד סטעיט, יא, איז די שיעור “בכזית”.

דיגרעסיע: יין קרוש און חרס

סתם אינטערעסאנט, איך האב נעכטן געלערנט אין א משנה אין מסכת עבודה זרה, די משנה זאגט אז א סארט חרס וואס מען טאר נישט האבן. וואס איז די חרס? שטייט דארט אין די גמרא אז ס׳איז א המצאה פון א קיסר פון רוים, איך געדענק נישט אויף די רגע, וואס אים איז איינגעפאלן אז מען קען נעמען טיט און עס מגבל זיין, קנעטן טיט מיט וויין, און נאכדעם האבן עס די סאלדאטן מיטגענומען אין פראנט, און ווען זיי האבן זייער וויכטיג געהאט וויין האבן זיי געקענט נעמען די שטיקל חרס און עס אריינלייגן אין וואסער און ארויסנעמען דערפון די יין. מ׳זעט אז ס׳איז געווען א ניד א מאל צו האבן וואסער און נישט א ליקוויד, די קרוש, יין קרוש דערמאנט מיר פון די חרס, מ׳האט געזוכט וועגן וויאזוי צו קענען טראגן וויין אין א הארטע סטעיט.

חלב בהמה טהורה — כדי גמיעה

“חלב בהמה טהורה, כדי גמיעה”, א שלינג, א שלינג מילך.

Speaker 2: גייט זיך טרינקען. יא.

חלב טמאה — כדי לכחול בה את העינים

“חלב טמאה”, חלב פון א בהמה טמאה וואס מ׳טרינקט נישט, ווען דען נוצט מען עס? “כדי לכחול בה את העינים”, מ׳נוצט עס צו שמירן די אויגן.

חלב אשה או לובן ביצה — כדי ליתן במשיפה

“חלב אשה או לובן ביצה”, די צוויי זאכן באקומען די זעלבע שיעור, מילך פון אן אשה און די ווייסל פון אן איי, “כדי ליתן במשיפה”. ווען מ׳האט א פאודער פאר א מעדיצין אדער וואס, דארף מען אריינלייגן אין דעם עפעס אזא געדיכטע ליקוויד אז מ׳זאל עס קענען נוצן, נוצט מען אדער חלב אשה אדער לובן ביצה. דאס איז די שיעור, וויפיל מ׳לייגט אויף די סם, אויף די מעדיצין וואס מ׳האט געמאכט, וואס הייסט משיפה.

שמן — כדי לסוך בו קטנה של רגל קטן בן יומו

“שמן”, וויפיל איז די שיעור שמן? א קליינע שיעור, “כדי לסוך בו קטנה של רגל קטן בן יומו”. שמן נוצט מען צו שמירן אויף א מענטש, אבער די גייסט נישט יעצט זאגן אז מ׳דארף שמן פאר א גרויסע אדאלט, ס׳איז גענוג שמן פאר די מינימאל, ווען די מינימאל איז א קליין קינד, אבער אויך די קלענסטע אבר פון די קליין קינד.

טל — כדי ללוש בו את הכילורית

“טל”, יא, די שיעור טל, “כדי ללוש בו את הכילורית”. א פרוי האט א פאודער צו שמירן די אויגן, אבער צו דעם דארף מען צולייגן א טראפל וואסער אז ס׳זאל ווערן ווייעך און מ׳זאל עס קענען שמירן, ס׳זאל ווערן א קרים. די כילורית איז די סם, כילורין, יא, כילורין, אזוי זאגט ער, די כילור אליין, די דיו, די פאודער וואס מ׳נוצט, כילורין לעינים, יא, כילורין לעינים, די מעיק-אפ וואס מ׳נוצט פאר די אויגן, כדי ללוש בו מים, וויפיל ס׳פעלט אויס אז מ׳זאל עס קענען צוזאמען מיט אביסל וואסער האבן גענוג צו שמירן אויף די אויגן, יא.

מים — כדי לרחוץ פני מדוכה

Speaker 2: ומים, אפשר איינער פון זיי מיינט די שטיקל, אקעי, איך ווייס נישט.

Speaker 1: אקעי, “ומים”, די שיעור פון וואסער, זאגט מען אויך נישט א שיעור וואס איז צו טרינקען, נאר די קלענסטע, “כדי לרחוץ פני מדוכה”. א מדוכה איז א זאך וואס מ׳נוצט צו מאכן דאש, נישט דאש, צו מאלן זאכן, טוחן זיין זאכן, און אינעווייניג פון די מדוכה איז דא עפעס א הארטע פארט, דארף מען אמאל אפוואשן, א קליין ביסל וואסער אפצווואשן אינעווייניג פון די מדיח.

Speaker 2: וויאזוי הייסט מדיח אין אידיש?

Speaker 1: א מיל, מילכל, א קליינע מיל, יא.

Speaker 2: היינט מיל.

Speaker 1: שוין.

דבש — כדי ליתן על ראש הכותית

“דבש”, האניג, “כדי ליתן על ראש הכותית”. ביי א מכה האט מען געלייגט א ביסל דבש, א קליין ביסל צו לייגן אויף א מכה.

דם ושאר כל המשקין וכל השופכין — כדי רביעית

“דם ושאר כל המשקין וכל השופכין”, בלוט אדער אלע אנדערע משקים, אדער עני זאך וואס מ׳גיסט ארויס, “כדי רביעית”. ס׳האט נישט קיין חילוק צו ס׳איז משקים וואס מ׳גייט נאך טרינקען, אדער דאס איז משקים וואס איז נישט גוט וואס מ׳גייט אויסגיסן, איז די שיעור כדי רביעית.

איך וואלט געטייטשט עניטינג וואס איז דרינענדיג, איך וואלט געטייטשט אזוי. תבן תבואה, וואס מ׳ווייסט נישט, יא, ס׳הייסט חוץ. דאס איז בעצם יוצא מן הכלל פון דרינענדיגע זאכן וואס האבן קלענערע שיעורים, חוץ פון דעם האט עס די שיעור רביעית.

שיעורי תבן — פארשידענע סארטן

יעצט גייט מען רעדן וועגן סארטן תבן. תבן איז שטרוי, אבער ס׳קען זיין שטרוי פון אסאך אנדערע מיני תבואות. איז גייט ער ארויסרעכענען יעדע תבואה, וואס איז די סדר, וועלכע מין בהמה עסט יענע סארט זאך.

תבן תבואה — כמלוא פי פרה

“תבן תבואה”, תבואה מיינט געווענליך חיטה, ניין? א חיטה מיט שעורה אפשר. תבן פון תבואה, פון תבואות, איז “כמלוא פי פרה”, וויפיל א קו עסט. פרה איז די מעין, זיי האבן רעכט געלערנט אז פרה איז די מעין וואס מ׳רעכנט, יא, וואס מ׳נוצט. זיי האבן געזען לגבי ביי די פרה אדומה.

Speaker 2: רייט, אבער דא איז מער, א פרה עסט תבן תבואה.

תבן קטניות — כמלוא פי גמל

Speaker 1: “תבן קטניות” איז מער די סדר פאר א גמל, איז וויפיל די פולע מויל, וויאזוי הייסט עס ביי א מענטש? אנפילן א מויל, נו, הייסט אן… איך ווייס נישט.

Speaker 2: אקעי.

Speaker 1: “כמלוא פי גמל”, אנפילן די מויל פון א גמל.

המוציא תבן קטניות כדי אכילה לפרה

“המוציא תבן קטניות כדי אכילה לפרה”, אויב אבער טוט ער אנדערש, ער איז אן עובד חכם, ער גיט תבן קטניות פאר א פרה, איז אויך חייב, “ואף על גב ד[הפרה]” געווענליך א פרה וועט ענדערש פרעפערן תבן תבואה, “שאכילת” אפילו די פרה האט עס נישט ליב, אבער די פרה וועט עס עסן. ס׳הייסט אויך אכילה.

אמיר — כמלוא פי תולע

“אמיר”, די תבן אדער די זאך וואס הייסט אמיר, אויך עפעס א סארט שלחן צבועה, “כמלוא פי תולע”, דאס עסט א תולע.

Speaker 2: וואס הייסט א תולע אין אידיש?

Speaker 1: א שעפסעלע, א סארט.

Speaker 2: “א דינע פארט פון שטרוי”, זאגט ער. אקעי.

Speaker 1: וואס הייסט א תולע איז א שעפסעלע?

Speaker 2: “א שעפסעלע אין געווינג”.

שיעורי הוצאה בשבת – מאכלי בהמה, עצים, תבלין, זרעונים ועוד

המשך שיעורי מאכלי בהמה

עמיר ועצבים

עמיר, די תבן אדער די זאך וואס הייסט עמיר, אויך עפעס א סארט שלעכטס פון תבואה, כמלא פי טלה. דאס עסט א טלה. וואס הייסט א טלה אין אידיש? א שעפסל, א סארט. אבער דער דינער פארט פון די שטרוי, זאגט ער. אקעי. וואס טייטשט א טלה? א שעפסל. און גדי? א ציגעלע. אקעי. מ׳דארף לייגן פיקטשערס פון די אלע זאכן. קליינע בעלי חיים. עצבים, כמלא פי גדי. דאס איז די סדר אז א גדי עסט.

עלי שום ועלי בצלים

עלי שום ועלי בצלים, בלעטלעך פון קנאבל אדער ציבעלע. איז אזוי, אם היו לחים, איז די שיעור גדול, לפי שאדם אוכלן. א מענטש עסט אויך די דרויסנדיגע שיכטן פון שום אדער בצלים. אדער אפשר מיינט “עלי” נישט די דרויסנדיגע שיכטן, נאר אפשר די בלעטער וואס וואקסן אויף די… אויף די טאטש בלעטער. יא. ויבשים, טרוקענע עלי שום אדער בצלים, איז שוין נישט עפעס א מאכל אדם, איז כמלא פי גדי.

ספק לח ויבש – מצטרפין לקולא

זאגט די רמב״ם, וואס טוט זיך אז א חלק דערפון איז געווען לח און א חלק יבש? איז אזוי, אם מצטרפין זה עם זה לחומרא שבהם. אויב איז א חלק דערפון, גייט מען נישט לחומרא און מ׳זאגט אז, לאמיר זאגן, מלא פי גדי איז קלענער, יא, לכאורה איז עס קלענער. זאגט מען נישט אז מ׳גייט לחומרא, נאר מצטרפין לקולא שבהם, מ׳קוקט אלעס אן ווי די גרינגערע.

אבער פארוואס? אז ס׳איז א ספק, פארוואס זאל מען נישט גיין לחומרא? קיימא לן ספיקא דאורייתא לחומרא.

קייצען – תבן תבואה וקטניות

קייצען, הוציא תבן תבואה וקטניות, ומעורב בשניהם כמלא פי פרה, איז ער פטור, ווייל קטניות איז נישט פאר א פרה נאר פאר א גמל. וכמלא פי גמל, חייב. וכן כל כיוצא בזה לענין שבת, גייט מען לקולא.

פארוואס טאקע? פארוואס זאל מען נישט זאגן אז ס׳איז א ספק דאורייתא? ס׳איז נישט קיין ספק, ס׳איז אן ענין פון וועלכע איז שטערקער. סתירה. אקעי.

די סברא פון קל וחמור בשיעורים

פארקערט. ער זאגט אז געווענליך גייט עס די אפעזיט. דאס הייסט, לכאורה איז עס א שכל׳דיגע זאך. לאמיר זאגן, ביי די תבואה קטניות, א גמל עסט תבואה, עסט קטניות, אבער מכל שכן אז ער עסט תבואה, תבואה טעיסט בעסער. סאו אויב דו געסט, ברענגסט ארויף… אדער פארקערט, איך געדענק נישט קטניות, איך ווייס נישט וועלכע איז בעסער.

דער פוינט איז, דער קל שבקל איז געווענליך א זאך וואס קען ארבעטן, די חמור קען ארבעטן פאר די קל, אבער די קל קען נישט ארבעטן פאר די חמור. דאס איז די סברא. ס׳איז א פאקטישע סברא לכאורה. אדער קוק גארנישט, וואס איז אלעמאל אזוי. איך וואלט געטראכט אז אלעמאל איז דא אזא סארט סברא. די גרינגערע שיעור מיינט די גרעסערע שיעור, רייט? די גרעסערע שיעור איז נוצליך, ס׳איז מער נוצליך, ס׳איז שוין דא מער. אז דו ווייניגער זאגסט, וואס זאל איך טון מיט עשבים מיט נאך אביסל תבן, אזויווי א גדי. די גדי גייט עס נישט עסן.

שיעור עצים

אקעי. המוציא עצים, האלצער, איז דער שיעור כדי לבשל כגרוגרת מביצת תרנגולת. דאס הייסט, די האלץ נוצט מען צו מאכן א פייער, צו קאכן. אבער גייען מיר דיר זאגן, קאכן די קלענסטע מאכל, די מאכל וואס דויערט די שנעלסטע, סאו דארף מען ווייניג האלץ פאר דעם. וואס איז די שנעלע? א ביצה פון א תרנגולת, איז נישט א גרויסע ביצה, און א ביצה אבער ווען ס׳איז טרופה בשמן ונתונה באלפס, מ׳האט שוין געלייגט שמן, טרופה בשמן מיינט אויפגעקלאפט מיט שמן, ונתונה באלפס איז געלייגט אויף א טאפ, און דעמאלטס דויערט עס זייער שנעל. אן אייער שפייז מיט אויל קאכט זיך זייער שנעל, דארף מען נאר אביסל עצים. סאו דאס איז א קליינע שיעור עצים.

שיעור קנה

המוציא קנה, קנה איז פון די שטרוי משפחה, כדי לעשות קולמוס שיהא מגיע לראשו. ס׳דארף זיין גענוג צו קענען מאכן דערפון א פעדער. מיט א קנה קען מען אריינלייגן טינט און עס נוצן אזויווי א פעדער. אבער א קליינטשיגע פעדער וואס איז גענוג אז ער זאל קענען אנכאפן מיט זיינע שפיץ פינגערס. ואם היה עבה או מרוסס, אויב איז עס דיק, ממילא איז עס נישט געמאכט צו מאכן פון א פעדער, אדער ס׳איז צוקלאפט, ס׳וועט נישט האלטן טינט, שיעורו כעצים. און דאס איז אזוי ווי האט מען אמאל גענוצט געווענליך אויך צו הייצן, איז דא א שיעור אזויווי עצים.

שיעור תבלין

המוציא תבלין, דער מינימום תבלין, וועלכע מאכל איז א קליינע מאכל וואס א קליין ביסל תבלין העלפט? כדי לתבל ביצה, וואס מען דארף צו ספייסן, צו לייגן די ספייסעס אויף א ביצה. און ממילא זעען מיר אז טאקע ביי איינער האט א ביסל פון איין תבלין און פון די אנדערע תבלין איז עס צוזאמען.

תבלינים שונים – כל שהוא

און יעצט גייט מען אויסרעכענען פארשידענע סארטן תבלינים וואס די שיעור איז נאך קלענער ווי כדי לתבל ביצה, ווייל אז א מענטש טראגט עס איז א סימן אז ער האט א צורך דערפון, אדער מ׳נוצט די סארטן אפילו בכל שהוא. ווייל עס איז זייער פאוערפול, א זאך וואס האט זייער א שטארקע ריח, אפילו א טראפ דערפון ארבעט.

פלפלת, איך מיין פעפער, כל שהוא. איטרן, ס׳איז שוין געווען איטרן, מיין איך, ביי די זאכן וואס מען מעג יא אדער נישט נוצן ביי די לעכט, איז כל שהוא. ריח טוב, ער מיינט נישט אז מ׳טראגט די ריח, ער מיינט אן אויל וואס האט א גוטע ריח, איז כל שהוא. אויך ריח רע איז כל שהוא. מיני בשמים, כל שהן.

ארגמן טוב, וואס שטייט דא ביי טוב? גוטע. גוטע, ווערסעס… אקעי, כל שהוא. ווערסוס נישט. ארגמן איז א טייערע זאך, איז כל שהוא. אפילו א גוטע שטיקל, ברענגט ער אז מ׳קען עס נוצן פאר א סעמפל צו ווייזן. אויב ס׳איז נישט קיין גוטע שטיקל, דארף מען האבן א שיעור בגד צו אריגה.

בסילת הורד, א רויז וואס האט זיך נאך נישט אויפגעמאכט, וואס איז נאך א בסילה, אינטערעסאנטע לשון, איז אחת. טאקע ווען ס׳איז שוין אויפגעמאכט זעט אויס אז ס׳ווערט די שיעור עפעס אנדערש, אבער ווען ס׳איז נאך צוגעמאכט איז עס נאך שטארק, איז די ריח דערפון שטארק, און איז אפילו אחת.

מיני מתכות וזאכן מצד קדושה

מיני מתכות הקשות, הארטע מעטאלס, כגון נחושת וברזל, כל שהן.

מעפר המזבח, אן אינטערעסאנטע הלכה. זאכן וואס האט א חשיבות מצד הלכה, טאקע אז ס׳איז סתם אביסל זאמד איז גארנישט ווערד, אבער אויב ס׳איז זאמד וואס איז אראפגעברעקלט פון די מזבח, אדער פון אבני מזבח, אדער ממה שקצצו מן הספרים, פון א ספר תורה איז אראפגעפאלן ברעקלעך, צעברעקלטע פארמענט פון אן אלטע ספר תורה, אדער מיט חתיכות פון די מענטל פון די ספר תורה, אויך די שיעור כל שהוא.

“נרתיק של מצנפת נותנו לגניזה”. געווענליך, ווען מ׳נוצט עס נישט, אפילו אביסל דערפון, לייגט מען אוועק לגניזה. אבער מ׳דארף רעדן צו מ׳דארף, כל שהוא? אקעי. מיר האבן געלערנט שוין די הלכה, ס׳רעדט פון א ספר תורה, און א נרתיק קדושת השם, אז ס׳האט א קדושה און מ׳דארף עס גונז זיין. יא, מ׳דארף עס גונז זיין, אבער דא זאגט ער אז ווייל מ׳איז גונז, אפילו א משהו דערפון האט עס א חשיבות.

גחלת ושלהבת

“גחלת כל שהוא”. אויך א כל שהוא. “והמוציא שלהבת פטור”. רבונו של עולם, ער טראגט א פלאם, אבער ער טראגט עס אויף גארנישט. למשל, איך ווייס נישט, ער האט אנגעצינדן זיין פינגער.

וואס הייסט ער טראגט עס מיט גארנישט? אויף זיין בגד אדער וואס? דאכט זיך אז ער לייגט אויף א קליינע שוועבל, א קליינע טוטפיק, ס׳איז נישט קיין שיעור הוצאה, סאמהאו. אבער ער נעמט גחלת, שלהבת, שלהבת קאונט נישט. אבער א פיצי גחלת איז בסך הכל א קיסם וואס האט אויף זיך א פייער.

ניין, ס׳מיינט אז עניטינג וואס קען האלטן פייער איז די שיעור כל שהוא. א גראבע שטיקל רופט מען א גחלת, ווייל די עובדא איז א ברעקל. אבער שלהבת, מ׳קען נישט נעמען א שלהבת אן גארנישט. עפעס מוז עס זיין. אבער שלהבת אליין איז אין בו ממש.

יא, וועגן דעם זאג איך דאך עפעס. די שלהבת האט זיך עפעס אנגעצינדן, איך ווייס נישט, ער מענעדזשט עס צו האלטן אויף זיין האנט אדער אויף זיין רעקל, איך ווייס נישט, אויף זיין מלבוש. ער טראגט נישט די זאך פון די שלהבת, נאר די שלהבת אליין. אין בו ממש. על כל פנים, שלהבת קאונט נישט. אקעי.

שיעור זרעוני גינה

“המוציא זרעוני גינה”, קערלעך וואס זענען געמאכט איינצופלאנצן, איז די שיעור נאך ווייניגער ווי גרוגרת. ווייל ווען ס׳איז געמאכט צו עסן איז די שיעור גרוגרת, אבער דאס איז געמאכט איינצופלאנצן. און וואס איז יא די שיעור?

“מזרע קישואים”, קישואים רופט מען סקוואש, איך ווייס נישט וואטעווער ס׳איז, “שנים”. “מזרע דלועין”, איך מיין ס׳איז זאכן וואס שטייט אין די וואכעדיגע פרשה אויסגערעכנט, יא, ס׳איז דאך געווען לעצטע וואך פרשה. “מזרע דלועין שנים, מזרע פול המצרי”, א סארט באנדל, “שנים”.

סיבים

וסיבים, סיבים איז א ביסל שלח פון רותם אדער פון עפעס, כדי ליתן על פי כור של צורפי זהב, ס׳צינדט זיך גרינג אן. צורפי זהב ווילן לייגן אויף זייער כור, אויף די זאך פון וואס ס׳קומט ארויס פייער, לייגן זיי א לויף ברעקלעך וואס זאלן זיך שנעל אנצינדן. דער קליין ביסל וואס מ׳לייגט על פי כור של צורפי זהב, פון גאלדשמידס, איז די שיעור.

שיעור מורסן

המוציא מורסן, מורסן איז אויך עפעס א שלח פון צביעה. די אנדערע פארט פון די שיעור ווענדט זיך. ער גייט מען זאגן אזוי, אם לאכילה, שיעורו כגרוגרת, אזוי ווי אלע שיעורי אכילה. אם לבהמה, אזוי ווי די קלענסטע שיעור בהמה, שיעורו כמלא פי גדי. גוט. ואם לצבוע, מ׳זעט אויס אז מ׳נוצט עס צו פעינטן, כדי לצבוע בגד קטן, ווען מ׳דארף צו פעינטן א קליינע בגד.

לולבי זרדים וחרובים

לולבי זרדים וחרובים, בלעטלעך פון באקסער בוים און זרדים בוים, וואטעווער דעט מיענס, עד שלא ימתקו, ווען ס׳איז נאכנישט זיס, ס׳איז נאכנישט ראוי לאכילת אדם, כגרוגרת. פארקערט, אבער מענטשן עסן עס פאר ס׳באקומט א זיסקייט, און נאך ווען ס׳באקומט א זיסקייט גייט עס פאר בהמות, זעט אויס. סאו ווילאנג ס׳איז ראוי למאכל אדם, איז די שיעור מאכל אדם כגרוגרת. אבער ווען ס׳איז שוין מער א מאכל בהמה, איז עס כמלא פי הגדי.

אבל הלוף והחרדל והתורמסין ושאר כל הנאכלים לבוסרן, די זאכן עסט מען על ידי כבישה, א מענטש עסט עס, ער מאכט א פיקל דערפון. אבער די אלע אנדערע זאכן וואס מ׳ווייקט אהיים, עד שלא ימתקו, איז די שיעור כגרוגרת. ווייל ס׳איז אלעמאל עסט עס מענטשן על ידי כבישה, ממילא איז עס כגרוגרת.

שיעור גרעינין

המוציא גרעינין, קערלעך, אם לאכילה, איז חמש, פינף קערלעך איז די שיעור. אם להסקה, איז אריינגעאייצט, אזוי ווי אונז האבן געלערנט וויפיל ס׳איז צו מאכן א קליינע פייער פאר א ביצה טרופה, האבן מיר געהאט דארט. ואם לחשבון, מ׳זעט אויס אז מ׳פלעגט האלטן גרעינין צו ציילן, שתים. די קלענסטע מספר וואס מ׳דארף האבן צו ציילן איז צוויי. אקעי, ס׳איז אינטערעסאנט. געווענליך דארף מען עס האבן ווייל מ׳וויל שוין ציילן גרעסערע נאמבערס, אבער דאס איז די מינימום פון ציילן.

ואם לזריעה, איך זאג, אבער מ׳נוצט עס נישט ביי שנים, אבער דאס איז די מינימום. ואם לזריעה שתים. א מענטש, פלאנצן איז אויך שתים. פארוואס שתים? זעט אויס אז פון איינס וואקסט נישט.

שיעורי הוצאה פאר פארשידענע חפצים – המשך

גרגירים – שיעור שתים

Speaker 1: ולמלא חשבון, זעט אויס אז מ׳פלעגט האלטן גרגירים צו ציילן, איז שתים. די קלענסטע מספר וואס מ׳דארף האבן צו ציילן איז צוויי. אקעי, ס׳איז אינטערעסאנט, ווייל מ׳דארף עס האבן ווייל מ׳וויל שוין ציילן גרעסערע נאמבערס. איי, גוט, ס׳איז די מינימום פון ציילן, יא.

ולמלא נטוע, איך פארשטיי אז מ׳נוצט עס נישט ביי שתים, אבער ס׳איז די מינימום. ולמלא נטוע, שתים. א מענטש וואס פלאנצט איז אויך שתים. פארוואס שתים? זעט אויס אז פון איינס וואקסט נאך נישט, ווייל די שיעור מינימום וואס מ׳פלאנצט איז צוויי קערנדלעך. די פריערדיגע האבן עס שוין אויך געזען אז די מינימום איז צוויי.

אזוב – שיעורים פאר פארשידענע תשמישים

Speaker 1: להזאה, צו שפריצן וויפיל מ׳דארף האבן אזוב. מ׳נוצט דאך אזוב. המוציא אזוב, א סארט געוויקס, א סארט גראזל, לאוכלין, ווען די בהמות לייגן זיך צוזאמען. לאוכלין איז די שיעור כגרוגרת, לבהמה איז די שיעור כמלא פי גדי, לעצים, אזויווי מיר האבן שוין געזאגט, שיעור עצים צו מאכן אויף אן איי. להזאה, צו שפריצן, ווייל מ׳נוצט דאך ביי די בצורת, נוצט מען אזוב ושני תולעת, יא, איז די שיעור אזויפיל ווי מ׳דארף צו שפריצן דערמיט.

חידוש: שיעור לפי תשמיש תורה׳דיג

Speaker 1: ס׳איז אינטערעסאנט, דאס איז שוין די צווייטע מאל, אז ווען עפעס נוצט מען פאר א תורה׳דיגע ריזן, דארף מען קוקן וואס די תורה׳דיגע שיעור אויף דעם איז. אזויווי ער זאגט לגבי מצניעין לגניזה. איך מיין אז ס׳איז אויך ווייל די זאכן פראקטיצירט זיך שוין אזוי, איך מיין נישט נאר א גזירת הכתוב, אז דאס איז די שיעור פאר יענע זאך, יא.

קליפי אגוזים, רימונים און פארב-מאטעריאלן

Speaker 1: המוציא קליפי אגוזים וקליפי רימונים, שאלעכץ פון אגוזים אדער פון מילגרוים, או איסטיס ופואה ושרשי הצובעים, זאכן וואס מ׳נוצט אין פעינט, איז די שיעור כדי לצבוע בהן בגד קטן. ער זאגט אונז וואס איז בגד קטן. אויך פריער האט ער שוין געזאגט בגד קטן. וואס איז די שיעור? וואס טייטשט בגד קטן, די קלענסטע? די קלענסטע אייבר האט ער געזאגט, די קלענסטע אייבר פון א ניי-געבוירן בעיבי. וואס איז די בגד קטן? סבכה שמניחין בנות עשירים, אזא קליינע העטעלע וואס מ׳לייגט אויף די קעפ פון די טעכטער, דאס איז די קלענסטע שיעור, די קלענסטע בגד.

כעמיקאלס צום רייניגן

Speaker 1: דארט איז דא צוויי פוינטן. לכן, המוציא מי אגלה בן רבנן, וואס מען ניצט אלס א כעמיקאל, או נתר אלכסנדרית, או בורית כרשינה, או אשלג, די זענען סארטן כעמיקאלס, און שאר קאליא מנקים, זאכן וואס מען ניצט צו רייניגן, איז כדי לכבס בו בגד קטן, צו נעמען אזא בגד קטן און עס אויסוואשן.

סממנים שרויין – פארטיגע פארב

Speaker 1: הוצאת סממנים שרויין, איינער האט ארויסגענומען סממנים וואס ליגט שוין געווייקט צו קענען פעינטן דערמיט, עפעס וואס מ׳האט שוין געמאכט פאר פעינט, נישט אזוי ווי די פריערדיגע וואס מ׳גייט זיין אן אינגרידיענט פאר׳ן פעינט, דארף מען האבן א סך ווייניגער, ווייל מ׳לייגט עס אריין נאכ׳ן געמאכט ווערן פעינט. כדי לצבוע בו דוגמא לאורג, א קליינע שיעור, איינער וואס איז אן אורג, א וועבער, איינער וואס מאכט מלבושים און דארף ווייזן פאר זיין קאסטומער זיינע קאלערס, איז א קליינע שיעור וויפיל מ׳דארף האבן פאר די עקזעמפל.

דיו – טינט

דיו על הקולמוס

Speaker 1: המוציא דיו על הקולמוס, דיו וואס ליגט שוין אויפ׳ן קולמוס.

Speaker 2: ניין, אויב ס׳ליגט שוין אויפ׳ן קולמוס איז ער חייב אויפ׳ן קולמוס.

Speaker 1: ער מיינט דיו וואס מ׳נוצט מיט׳ן קולמוס.

Speaker 2: ניין, מ׳נוצט עס ביידע צוזאמען. ער איז דאך חייב אויפ׳ן קולמוס.

Speaker 1: שיעורו… פארוואס רעדט מען עס וועגן די דיו? ער מיינט דיו על הקולמוס, ער מיינט דיו וואס מ׳גייט גלייך ניצן אויפ׳ן קולמוס. מ׳גייט קוקן שפעטער, שפעטער רעדט ער פון עצמו. אקעי, שיעורו כדי לכתוב ממנו שתי אותיות.

דיו בקסת – דארף מען מער

Speaker 1: אבער המוציא את הדיו בפני עצמו, אויב בקסת, וואס איז א כלי וואס מ׳האלט די דיו, צריך שיהא בו יתר על זה, ער דארף האבן מער ווי צוויי אותיות, ווייל אביסל גייט דאך בלייבן אויפ׳ן כלי, דארף מען גענוג אז ס׳זאל ארויפקומען אויפ׳ן קולמוס כדי לכתוב שתי אותיות. אבער אויב ס׳ליגט שוין אויפ׳ן קולמוס, איז שוין, לאמיר זאגן אז א חלק דערפון ווייסט מען גייט לאיבוד, ווייל ס׳בלייבט אויפ׳ן באטל, ס׳בלייבט אויפ׳ן כלי וואס מ׳גיסט איבער.

ספק-פאל: צירוף פון קסת און קולמוס

Speaker 1: היה בקסת ובכלי כדי אות אחת, והיה בקולמוס כדי אות אחת, או בדיו לבדו כדי אות אחת ובקולמוס כדי אות אחת, הרי זה ספק.

קשיא: פארוואס נישט חייב אויף די קסת אליין?

Speaker 1: אבער די אלע זאכן וויל איך פארשטיין, די קסת וועט מען דאך זיין חייב פאר׳ן מוציא זיין די קסת. קען זיין ס׳איז אביסל אן אנדערע פראגע. אדער אפשר די קסת ווערט בטל צו די דיו. די זעלבע זאך טראכט איך וועגן די קולמוס, ס׳איז אביסל אינטערעסאנט. אדער בטל, אדער ער האט גארנישט געפרעגט וועגן דעם. נישט פאר יעצט. מ׳דארף קוקן שפעטער אין די כללים וואס די באדייט קען זיין.

הוציא שתי אותיות וכתבן חוץ למקומו

Speaker 1: אקעי, הוציא שתי אותיות וכתבן חוץ למקומו. אינטערעסאנט.

Speaker 2: ניין, מעשה, ער האט שוין געטראגן טינט שיעור שתי אותיות, און וכתבן חוץ למקומו, נאך פאר ער האט געלאנדעט האט ער עס געשריבן.

Speaker 1: מוזט איר מיינען אז ער האט נישט געמאכט קיין הנחה.

Speaker 2: וואס הייסט אזוי? מיר זאגן דאך אז ווען ער איז אנגעקומען איז שוין נישט געווען דארט קיין טינט.

Speaker 1: אבער ס׳איז יא חייב, כשהיתה לו הנחה שם. ווען ער האט עס אראפגעלייגט אויף די פאפיר, איז דעמאלטס איז עס אראפגעלייגט.

Speaker 2: וואס הייסט אזוי? אויב די הנחה איז געווען… וואס הייסט אזוי? אויב די עקירה און די הנחה איז געווען אין די זעלבע פלאץ, אין אזא פאל, נאכדעם קומט ער אריין אין רשות היחיד…

Speaker 1: רייט, מ׳רעדט הוציא, ער איז ארויס פון רשות היחיד צו רשות הרבים. וכתבן מיטן איינמאל, נישט קיין חילוק, ווייל ער האט עס אראפגעלייגט אויף די פאפיר, איז דאס איז עס.

הוציא אות אחת וכתבה, וחזר והוציא שניה

Speaker 1: הוציא אות אחת וכתבה, ער האט ארויסגענומען טינט שיעור אות אחת וכתבה, און ער האט עס געשריבן, וחזר והוציא שניה וכתבה, איז פטור. דעמאלטס איז ער יא פטור, ווייל ס׳איז געווען צוויי עקסטערע הוצאות, און יעדע הוצאה איז געווען ווייניגער ווי די שיעור. וואס איז די טייטש? נישט קיין חסרון עקירה ראשונה. איך בין נישט זיכער וואס איז די עברי טייטש.

כחול – אויגן-קריעם

Speaker 1: אקעי, יא, ס׳איז אויך א סארט טינט, א סארט… נאכאמאל, המוציא כחול. יא, כחול איז עפעס וואס מ׳שמירט אויף די אויג. אמאל טוט מען עס לרפואה, אמאל טוט מען עס לתכשיט. וויפיל איז די שיעור? אזויפיל וויפיל מ׳דארף האבן פון די כחול, די קריעם וואס הייסט כחול, כדי לכחול עין אחת, צו שמירן אויף איין אויג.

חילוק לפי מקום – עין אחת אדער שתי עינים

Speaker 1: ובמקום שאין דרכן להתקשט אלא בכחילת שתי עינים, ביי די אלע שיעורים גייט מען מיט די קלענסטע תשמיש וואס מ׳זאל נאר אמאל נוצן די זאך. זעט אויס אז בדרך כלל, אויך צו פעינטן איין אויג הייסט א געענדיגטע זאך. אבער אין פלעצער וואס ס׳איז נישט איינגעפירט צו גיין נאר מיט איין אויג, הוציא להתקשט, ער האט ארויסגענומען א כחול להתקשט עין אחת, איז נאר א האלבע שיעור. עד שיוציא כדי לכחול שתי עינים דארף ער האבן א גרעסערע שיעור.

חידוש: שיעור ווענדט זיך לפי מקום

Speaker 1: ס׳איז אביסל אינטערעסאנט, ווייל ביז יעצט האבן מיר נישט געהאט די חילוק צווישן במקום. יא, מ׳האט געהאט א גוטע מינימום. די מינימום. מ׳זאגט אז איין אויג איז אויך א מינימום. מ׳זאגט אז איין אויג איז נאר א האלבע ארבעט. אקעי. אויף דעם איז טאקע דא א מחלוקת אויף די הלכה׳דיגקייט. דער רמב״ם האט אזוי געלערנט וועגן ס׳איז דא א… איך האב געזען דא… דער ראב״ד איז עפעס נישט מסכים מיט די הלכה. מ׳דארף קוקן אין די גמרא.

דיסקוסיע אין די גמרא: עירניות און בנות כפרים

Speaker 1: ווייל אין די גמרא שטייט אז ס׳איז דא אזעלכע וואס פירן זיך נאר צו כוחל זיין איין עין אחת, און ממילא איז… ווי איז דאס… יא… ס׳שטייט אין די משנה, “הכוחלת עין אחת”. פרעגט די גמרא, וואס הייסט? מ׳טוט נישט קיינמאל אזוי. האט רבנו געזאגט, יא, ס׳איז דא צנועות וואס טוען יא אזוי, ווייל זיי דעקן זיך צו זייער פנים. און די גמרא זאגט אז אין די עכטע צנועות׳דיגע פרויען פלעגן נישט לאזן צוויי אויגן אויפגעדעקט. איין אויג איז גענוג צו זען, דו ווייסט אויס… אבער די אויג דארף מען לייגן מעיק-אפ, פארשטייט זיך. נישט אזוי צנועות׳דיג אפילו נישט צו לייגן מעיק-אפ אויף די אויגן. לערנט איינער אויס פאר די מיידלעך אז ס׳איז דא א ספעציעלע עבירה צו לייגן מעיק-אפ אויף די אויגן, וואס ס׳איז נישט איינגעפאלן אפילו פאר די צנועות פון די גמרא, וואס זיי פלעגן נאר כוחל זיין עין אחת.

אבער עניוועיס, פרעגט די גמרא, ס׳שטייט דאך אין אן אנדערע פלאץ אז מ׳דארף צוויי אויגן. ענטפערט די גמרא, “הכא בעירניות, התם בבנות כפרים”. עירניות, טייטשט רש״י, זענען בנות כפרים פון שטאט, ניין? סאו, רש״י זאגט אזוי, עירניות טייטשט בנות כפרים, וואס זיי דארפן נישט אזויפיל צניעות, ווייל ס׳דרייען זיך נישט קיין מענער דארט, ס׳איז א מער א פריוואטע פלאץ. ממילא טוען זיי נישט דאס. האט דער רמב״ם פארשטאנען אז ממילא ווענדט זיך וועלכע פלאץ. פארוואס זאל דער רמב״ם… דער ראב״ד נישט מסכים זיין? איך ווייס נישט, איך האב א הערה, איך פארשטיי נישט פארוואס דער רב״ד איז נישט מסכים. אממ… איך בין נישט זיכער, איך פארשטיי נישט פארוואס דער רב״ד איז נישט מסכים. עניוועיס, מיר גייען ווייטער.

זפת וגפרית – כדי לסתום נקב

Speaker 1: אקעי, זפת וגפרית, כדי לסתום נקב. ס׳טייטש אז מ׳פלעגט נוצן זפת, אז מ׳לייגט עס אויף א פלאץ און ס׳איז שארף, ס׳זיפט דורך און ס׳מאכט א לאך.

Speaker 2: שעוה, די שיעור שעוה… איך האב א ספק אין די ווארט זפת וגפרית, ס׳טייטש אז ס׳איז שארף און ס׳מאכט א לאך?

Speaker 1: ניין, ניין, ס׳מאכט נישט קיין לאך. נאר… ס׳טייטש כדי לסתום נקב? עס מיינט עפעס אז מ׳לייגט עס… מ׳פארדעקט די לאך, און אין דעם מאכט מען א לאך.

Speaker 2: ניין, מ׳מאכט יא, יא, אבער אין דעם מאכט מען א לאך, אזוי זאגט ער. אין דעם מאכט מען… מ׳לייגט עס אויף די… ס׳טייטש די האלץ, אז מ׳וועט שניידן אין די האלץ אריין וועט זיין… וועט נישט זיין קיין גוטע לאך. לייגט מען אריין קודם א שטיקל זפת, און אין די זפת מאכט מען א לאך. ס׳איז גענוג צו צושטאפן די גרעסערע לאך און מאכן א קלענערע לאך, בעיסיקלי.

שעוה – כדי ליתן על פי נקב קטן

Speaker 1: שעוה איז כדי צו פארדעקן די נקב קטן, כדי ליתן על פי נקב קטן. ס׳טייטש אז מ׳האט געמאכט א לאך אין די חבית ארויסצונעמען וויין, נאר מ׳דעקט מען צו יענע לאך מיט… מיט שעוה.

דבק – כדי ליתן בראש השבשבת

Speaker 1: דבק, קליי, כדי ליתן בראש השבשאבת. און דאס איז עפעס א זאך וואס דארף האבן דבק, איך ווייס. איך מיין ס׳איז עפעס א זאך וואס מ׳פארטרייבט די פייגעלעך וואס קומען, סאו מ׳לייגט… אקעי, עפעס אזא זאך. ס׳איז דאך א זאך וואס ברענגט איבער די חפץ, איך ווייס נישט וואס ער מיינט.

רבב – כדי למשוח תחת רקיק כסלע

Speaker 1: רבב, כדי למשוח… צו רבב איז פעטנס, כדי למשוח תחת רקיק כסלע. אזויפיל וויפיל מ׳דארף צו שמירן ווען מ׳באקט א רקיק, מ׳באקט א קליינע ברויטל וואס די שיעור איז גרויס ווי א סלע, דארף מען האבן אביסל אויל.

אדמה – כדי לעשות חותם על אגרת

Speaker 1: המוציא אדמה, וואס איז די שיעור? כדי לעשות חותם על אגרת. די זיגל האט מען געמאכט מיט אדמה, זעט אויס. ס׳טייטש מ׳האט אריינגעלייגט א זיגל אין די אדמה, אזויווי מיט אנדערע טומאות מיט שעוה. אין די אדמה האט מען אריינגעזיגלט.

טיט – כדי לעשות פי כור של צורף זהב

Speaker 1: טוט כדי לעשות פי כור של צורף זהב, צו מאכן א עפענונג פון די כור, פון די אויוון וואס די צורף זהב נוצט אנצוצינדן.

זבל – כדי לזבל כרישה

Speaker 1: זבל לכל דק איז די שיעור כדי לזבל כרישה, צו וויפיל מען דארף האבן צו באמיסטיגן די ערד וואס ס׳וואקסט דארטן א קליין שטיקל ערד וואס מען

שיעורי הוצאה בשבת – מאטעריאלן און זייערע מינימום שיעורים (המשך)

הלכה ט (המשך) – שיעורי הוצאה פאר פארשידענע מאטעריאלן

רמב״ם׳ס ווערטער (פארגעזעצט):

ט׳ – כדי לעשות פי כור של צורף זהב, צו מאכן א עפענונג פון די כור, פון די אויוון וואס די צורף זהב ניצט צו אנצינדן.

זבל לח דק, איז די שיעור כדי לזבל בו כרישא, וויפיל מ׳דארף האבן צו באמיסטיגן די ערד וואס ס׳וואקסט דארטן א קליין שטיקל ערד וואס מ׳דארף צו וואקסן איין שטיקל כרישא, וואטעווער, א סארט וועדזשטעבל.

חול גס, דיקע חול, דיקע זאמד, כדי לערוב במלא קף של סידן סיד, אין די סיד זעט אויס ווען מ׳האט געמאכט סיד, האט מען געלייגט אביסל זאמד, וויפיל מ׳דארף פאר איין לעפל סיד.

חרסית, חרסית איז מלשון חרס, עפעס פארברענטער טיט, זאגט ער, כדי לעשות אויך פי כור של צורף זהב.

שער, האר, כדי לגבל טיט לעשות פי כור, אין טיט האט מען אריינגעמישט שער, זעט אויס ס׳איז צו מאכן הארטער אדער וואס, וויפיל מ׳דארף האבן פאר טיט אויך צו מאכן די פי כור של צורף זהב. די פי כור של צורף זהב איז א קליינע שיעור וואס מ׳ניצט פאר אפאר זאכן.

סיד, סיד אליין איז כדי לסוד אצבע קטנה של בנות, צו קאווערן א קליינע פינגער פון א מיידל מיט סיד. סיד זעט אויס האט מען געניצט צו געבן א קאליר אדער וואס.

עפר ואפר, זאמד אדער אפר, כדי לכסות דם צפור קטנה, מ׳דארף דאך כיסוי הדם, דארף מען ניצן עפר אדער אפר, כדי לכסות די דם. א גאנצע סאך.

צרור אבן, ווייסטו וויפיל ס׳איז א סאך א צפור קטנה? וואס איז די קלענסטע צפור? איך זאג עס גוט? איך ווייס נישט.

צרור אבן, כדי לזרוק בבהמה ותרגיש, גענוג א שטיינדל וואס מ׳זאל ווארפן אויף א בהמה און די בהמה זאל עס פילן. ווי די משנה זאגט אין עירובין, מ׳ווארפט עס אויף זאכן. יא, א קליינע שיעור.

חרס כדי לקבל בו רביעית. דער שיעור פון א קליינע חרס איז די קלענסטע קליינע חרס.

המוציא חבל, א שטריק, כדי לעשות אוזן לקופה. פאר א קופה, א בעג, א זאק, דארף מען האבן אן אוזן, א האלטער, א הענטל. דאס איז דער שיעור פאר א שטריק.

גמי איז אויך א שטיקל געוויקס, אבער איך מיין אז מען ניצט עס אזוי ווי א שטריק, כדי לעשות תלוי לנפה ולכברה. אויך צו מאכן א זאך אויף צו קענען אויפהענגען א נפה אדער א כברה.

חיצין, אויך א סארט גראזלעך אדער קליינע שטיקלעך וואס מען קען מאכן דערפון עפעס ענליך צו א חבל, כדי לעשות אוזן לקופת המצרית. צו מאכן מיט דעם אן אוזן, אויך אן אנהאלטער. קופת המצרית איז ווי אונזערע באסקעטס, א וואויווען באסקעט, און די חיצין איז אויך אזא סארט זאך. ס׳איז אן אוזן פאר דעם. ס׳איז ווי א לולב, אזוי ווי מען מאכט פון א לולב אזעלכע געפלאכטענע זאכן, פון די חיצין קען מען מאכן אזא זאך אנצוהאלטן די זאק, די קופת המצרית.

סיב, אויך עפעס א סארט זאך. סיב איז די אוטסייד פון די דקל, איינע פון די שטיקלעך וואס איז ארום דעם בוים פון א טייטלבוים, כדי ליתן על פי משפך קטן של יין. אן איבערגיסער פון וויין לייגט מען אזא שטיקל כדי ס׳זאל ארויסקומען שיין אדער עפעס אזוי.

מוכין, א וואטע, כדי לעשות כדור כביצה. צו מאכן דערפון א קליינע וואטע באל וואס די שיעור איז ווי אן איי.

עצים, א בוים, כדי לעשות תרווד. תרווד איז א קליינע לעפל, זאגט ער.

זכוכית, א שטיקל גלאז, כדי לגרור בו ראש הקרקד. די שיעור וואס מען דארף האבן, מען ניצט עס אויסצושארפן א נאדל אדער עפעס. די שפיץ פון א קרקד איז א כלי וואס מען ניצט ביים נייען. דער זכוכית זעט אויס אז ס׳איז א שפיציגע זאך, מ׳שארפט עס אויס מיט דעם, אז דער ראש הקרדום זאל ווערן גענוג שארף אז צו יוכל לשנות נימין כאחת, אז ער זאל קענען שניידן צוויי פעדערמער כאחת. אקעי.

שיעורי הוצאה פאר האר און פאדעם

ווייטער, המוציא שתי נימין, אה, סאו בהור אזעלכע זאכן, אלעמאל צוויי איז עפעס די שיעור. שתי הוריות, וואס זאגט ער דא אביסל? מן זנב הסוס או זנב הפרה, פון די וויידל פון א פערד אדער פון א קו, איז צוויי. ווען דער טאטע זאגט עס, המוציא שתיים חייב, ער מיינט צו זאגן דאס איז די שיעור, וואטעווער, תוספות זאגט די נוסח, די לשון. הוציא אחת מן הקשה שבחזיר חייב, ווייל א חזיר האט עפעס הארטערע הוריות ערגעץ אין זיין וויידל, און דעמאלטס קען מען שוין איינס נוצן. מ׳קען עס נוצן, זאגט ער, דער סנדלר נוצט עס פאר אזא מחט, פאר אזא נאדל, דעמאלטס איז חייב.

נצרי דקל ואין חוטי ועץ, אה, האסט נישט געוואוסט אז נצרי דקל, נצרי דקל איז די שטריקעלעך פון די האלץ פון א דקל בוים, איז שתיים, ווייטער נאר צוויי קען מען עפעס נוצן. אבל חורי דקל ואין קליפי החריות, מ׳דארף זיך דרייען מער ביי די כוללים אין פלארידע צו וויסן וואס מ׳רעדט, דאס איז די אוטסייד, איז אחת, איז איינס. קיצור, די פוינט איז, די צוויי איז סאפט, איז די איינס עפעס נוצלעך, איך ווייס נישט פונקטליך.

שיעור פאר צמר, קאטען, זייד, און ענלעכע מאטעריאלן

מצמר גפן, צמר גפן איז טייטש קאטען, יא. מצמר כלך, אויך עפעס א זאך וואס מ׳מאכט פון א… אה, ער זאגט אז צמר כלך איז משי, זיידן. וצמר גמלים וארנבים וחיה שבים, און שאר אלע מיני זאכן וואס מ׳קען מאכן פון דעם פאדעם׳ס, איז כדי לטוות חוט אורך ארבעה טפחים, מ׳דארף קענען פון דעם שפינען א פאדעם פון פיר טפחים. יא, פרייטאג האט ער געזאגט כמלא הסיט, יעצט זאגט ער נישט שוין אין טפחים, אינטערעסאנט. דאס איז די זעלבע זאך, רייט? יא, יא, איך מיין אזוי. סיט כפול.

שיעורי הוצאה פאר בגד, שק, און עור

רמב״ם׳ס ווערטער:

המוציא מן הבגד או מן השק או מן העור, נישט שוין א גענייטע שטיקל סחורה, בית סעודה, יעצט זאגט ער, א שטיקל פון א בגד, סחורה, אדער פון שק, אדער פון עור. שק מיין איך מיינט א בגד געמאכט פון שטרוי אדער עפעס אזוי. איז, כשם שיעורן לטמא, כך שיעורן לטעות. ס׳איז דא שיעורים פון טמא, וואס איז די מינימום פון א בגד וואס איז מקבל טמא? און ס׳מאכט צענטפער, און ס׳איז די מינימום בגד. די זעלבע זאך לטעות.

הבגד, א בגד געמאכט פון געהעריגע סחורה, איז שלשה על שלשה. יא, דריי טפחים אויף דריי טפחים. השק, יא, דו ווייסט אז ס׳שטייט שלשה בלשון נקבה, ווייסט מען אז ס׳איז טפחים. ווען ס׳שטייט שלש בלשון זכר, ווייסט מען אז ס׳מיינט אמה, יא? ווייסט די סוד?

דיגרעסיע: דקדוק-כלל פאר שיעורים

ווייל ביי נאמבערס גייט פארקערט ווי גאנץ לשון הקודש, אויב דו וועסטו לערנען דקדוק. עניוועיס, דו ווייסט, יא, אז אויף דקדוק זאגט מען שלש אמות און שלשה טפחים. הגם אמה איז לשון נקבה, זאגט מען נישט אמין. רייט. סאו שלש אויף נקבות, און ארבעה, וואס געווענליך מיט א ה׳ איז נקבה, ביי נאמבערס איז פארקערט, מיט א ה׳ איז א זכר, אן א ה׳ איז א נקבה. כאילו זכר ונקבה, וואטעווער. סאו עניוועיס, פאר דריי איז עס שלשה, קומט אויס אז ס׳איז טפחים.

א גאנצע צייט וועסטו זען, מען זאגט ארבע מיינט עס אמות, און ארבעה מיינט טפחים.

פארזעצונג: שיעורי בגד, שק, און עור

א שק איז ארבעה על ארבעה. ס׳איז זייער גרויס, יא, מ׳רעדט דא פון גרויסע שיעורים. דא ווערן די שיעורים גרויס, פינף טפחים אויף פינף טפחים. פריער האט מען גערעדט פון א שפיץ נאדל, יא. אבער א בגד, לפי די מציאות, יא, א בגד איז נישט קיין טישו וואס מ׳קען נוצן ווייניגער. ס׳איז א בגד, וואס קען מען טון? איז עור דארף זיין גרעסער, חמשה על חמשה.

שיעורי הוצאה פאר עור לויט שטופן פון עיבוד

יעצט, האבן מיר לעצטענס גערעדט וועגן עור, רעדט מען ווייטער.

רמב״ם׳ס ווערטער:

המוציא עור שלא נתעבד כלל, עדיין הוא רך, נישט עור וואס איז שוין א בגד, עור וואס איז נאך גארנישט געטון, ס׳איז נאך פייכט, איז שיעורו כדי לעצור משקולת קטנה שבמשקלות. מ׳קען עס נאר נוצן עפעס פאר א משקל. וואס טייטש א משקל? מ׳מאכט פון דעם א זאק צו לייגן די אנדערע זייט פון די וואג, מ׳דארף האבן א משקל צדק. אה, לעצור מיינט איינציען, נישט צו נוצן. לעצור טייטש איבערצוציען. אה, די שטיקל מתכות וואס מ׳נוצט אויף די וואג, דארף מען ארומנעמען מיט עפעס.

היה מעובד, יא. היה מלוח והיה לו נאסר בעיקום על ידי עיפוץ, דאס הייסט ס׳איז שוין יא אביסל מעובד, נאר נישט אינגאנצן. דאס זענען דריי סטעידזשעס פון די עיבוד העור, האבן מיר שוין געזען אפאר פלעצער.

השיעור כדי לכתוב עליו קמיע. א קמיע איז די קלענסטע זאך וואס מ׳קען שרייבן דערויף, דאס קען מען שוין שרייבן. אה, רייט, אבער זעט אויס אז אויף א קמיע קען מען שרייבן אויף א זאך וואס איז נישט קומח ועפץ, ווייל ס׳איז נישטא, א קמיע איז דאך א קמיע, ס׳איז מעדזשיק, וואטעווער, איך ווייס נישט פונקטליך. ער זאגט אז קמיע מיינט צו דעקן א קמיע, איך ווייס נישט וואס ער האט אים געזאגט. אה, צו דעקן א קמיע, ער ברענגט פון פירוש המשניות, ווייל מ׳קען נישט שרייבן אויף דעם עור נאך אלץ. יא, אזוי ווי א תפילין וואס דעקט צו א קמיע, יא, אזא סארט זאך. אינטערעסאנט. אזוי ווי אונז נוצן לעדער ארומצונעמען מחזורים און אזעלכע סארט זאכן. זעט אויס אז די אבני צדק וואס מ׳האט גענוצט איז אויך געווען א כלי קודש. איך האב געהאט אן אתרוג באקס וואס ס׳איז געווען אבני צדק יהיו לך, וואס דארף זיין אן עקזעקט שיעור פאר א מצוה.

היה עור של בהמה והדין הוא שאינו מעובד בעיפוץ, דאס הייסט ס׳איז יא מבוקע אבער נישט בעפצים, דעמאלטס שיעורו כדי לכתוב עליו גט. דעמאלטס קען מען שוין יא שרייבן, אבער דעמאלטס איז עס נישט גענוג א קמיע, מ׳דארף קענען שרייבן דערויף א גט. א גט איז צוועלף שורות, איך ווייס נישט, אפשר א קלענערע גט? נישט קלאר. יא, לכאורה ביי אונזערע גט מאכט מען שטיל אז די שיעור איז גאנץ גרויס. שפעטער גייט מען זען אז ס׳איז דא א שיעור פון שרייבן א מזוזה, פרשת שמע, נישט אפילו א מזוזה, די פרשה פון שמע, איך ווייס נישט. צו דא זעט מען אז א גט איז קלענער? נישט קלאר. צו ס׳מיינט, יא, ס׳איז דא וואס זאגן אז… אקעי, מ׳דארף מדייק זיין.

נגמר עיבודו, מ׳האט שוין געענדיגט מעבד זיין די עור, דעמאלטס גייט מען צוריק צו וואס מ׳האט געלערנט פריער אז די עור איז חמשה על חמשה.

שיעור פאר קלף מעובד

המוציא קלף מעובד, זעט אויס אז ס׳איז דא א שטייגער, א בגד פון עור איז מער מעובד ווי קלף, ס׳איז עפעס אנדערש, נישט די זעלבע זאך, מ׳איז דעם מיין איך נישט. יא, ס׳קען זיין אפילו אז א זאך וואס איז ווייניגער חשוב וועט האבן א קלענערע שיעור אדער א גרעסערע שיעור, ווייל איז מען נישט נוצן פאר ביליגערע תשמישים. אפשר שטייט? יא. מ׳מיינט זיך? עס זאל וועגן דעם שטימען אז א בגד זאל זיין א שטיקל סחורה איז איין שטיקל סחורה, איין חוט און פלוצלינג א בגד. ווייל מען נוצט נישט א בגד, דערס מען נוצט א חוט. סחורה נישט איינס א חוט. ער מיינט צו זאגן א חוט איז פירט פאכים וואס… אקעי. יא. זאצסטו ביי דאס מיינוט. א מוציא.

שיעורי הוצאה: קלף, נייר, בעלי חיים, וטומאה

המוציא קלף ונייר

איך מיין ס׳קען שטימען. ס׳זאל וועגן דעם שטימען אז א בגד זאל זיין א שטיקל סחורה, איין שטיקל סחורה, איין חוט, און פלוצלינג א בגד, ווייל מ׳נוצט נישט א בגד דאס וואס מ׳נוצט א חוט. א סחורה איז נישט איין חוט, דו מיינסט צו זאגן א חוט איז פיר טפחים… אקעי.

יא, ס׳האט צוטון מיט וואס מ׳נוצט. המוציא קלף, מען רעדט פון קלף, נישט אור. אור איז נישט קלף, רייט? קלף וואס מ׳קען שוין יא שרייבן געהעריג, גאנץ געדיכט. דארף מען כדי לכתוב עליו פרשת שמע עד ושריחו, דאס איז לכאורה איין פרשה, ס׳הייסט אין די גמרא פרשה קטנה שבתפילין, יא? דאס קען מען נוצן פאר א תפילין, און די קלענסטע פרשה אין תפילין איז פרשת שמע. די קשיא איז, וואס דאס נוצט מען נישט פאר א תפילין נאר פאר א מזוזה, כדי לכתוב עליו מזוזה, א גאנצע מזוזה. ס׳איז אביסל לענגער, יא? שמע מיט והיה אם שמוע.

נייר, פעיפער, כדי לכתוב עליו קשר מוכסין, שהן גדולות מאותיות שלנו. געווענליך פעיפער נוצט מען אויף צו שרייבן, אבער דא איז עפעס א שיעור, ס׳דארף זיין אביסל גרעסער פון צוויי אותיות. אגב, אלע שיעורי כתיבה איז עפעס שתי אותיות. דא דארף עס זיין עפעס ספעשל גרויסע אותיות, אזויווי א מוכסן, איך מיין ער מיינט דער וואס נעמט די סטאמפ, די טעקס, ער שרייבט ארויף אזא חתימה, אזא זאך, א סיגניטשער אז ער האט שוין געצאלט די טעקס, אזא רעסיט פאר די טעקס, אזא סארט זאך. און זיי שרייבן אביסל גרעסער? דאס דארף זיין, איך ווייס נישט פארוואס.

המוציא קשר מוכסין ושטר פרוע

המוציא קשר מוכסין, ער טרעפט די קשר מוכסין אליינס, איז ער חייב. נישט ער טרעפט, ער נעמט ארויס, וואס זאגט ער, מוציא. אע״פ שכבר הראה למוכס ונפטר בו, דאס הייסט, אה, דאס דארף ער שוין נישט. ער האט שוין געוויזן די טעקס סטעמפ, יא? מ׳ווייסט אז מ׳האט שוין געצאלט די טעמפ. א רעסיט, יא. א רעסיט אזא. אלא שהוא ראוי לעולם, אפילו ער איז שוין יוצא געווען מיט די שטיקל קשר מוכסין, נאך אלץ, ס׳איז נאך אלץ וואס ווערט. שפעטער מארגן וועט קומען איינער א ראיה, וועט ער זען אז ער האט געצאלט. אדער ער טייטשט אז ער נוצט עס פאר אנדערע ראיות, ער זעט אז ער איז אן ערליכער איד, ער צאלט טעקסעס. אקעי.

עניוועיס, המוציא שטר פרוע ונייר מחוק, אן אויסגעצאלטע שטר אדער אן אויסגעמעקטע פעיפער, דעמאלטס איז עס נישט יוסעבל פאר גארנישט. א שטר פרוע, הגם ס׳איז א ראיה, ניין, ס׳איז נישט קיין ראיה אויף גארנישט. א קבלה אין מחסן איז א ראיה אז דו צאלסט טעקס, אבער דארט איז עס מאכט אן אפקע מנה, אבער סתם אזא שטר פרוע קען מען גארנישט דערצוהן. אדער א נייר מחוק שטייט נישט אויף דעם גארנישט, דעמאלטס איז עס כדי לצוף על פי צלוחית קטנה של פלייטון, ס׳מיינט א קליינע באטל, קען ער עס נוצן אויף א קליינע באטל קאווער.

ואם יש בו כדי לכתוב שתי אותיות, שזה מה שאנחנו לומדים פריער, וואס דער שיעור פון נייר איז, חייב, וואס איז נישט ערגער פון סתם א שטיקל פעיפער.

המוציא בהמה וחיה ועוף – חי נושא את עצמו

איין גוט. יעצט גייט מען לערנען פון בעלי חיים, א נייע סארט נושא. המוציא בהמה וחיה ועוף, אף על פי שהן חיין, חייב. א מענטש נעמט ארויס עני לעבעדיגע באשעפעניש, אפילו ס׳לעבט נאך, א בהמה, איז ער חייב. אבל אדם חי, איינמאל ס׳איז א מענטש, דאס איז דער כלל, וואס הייסט חי נושא את עצמו, אז א מענטש טראגט אן אנדערע מענטש, איז ער פטור, פארוואס? ווייל ס׳הייסט נישט אז דו טראגסט א מענטש, א מענטש איז א מענטש, מ׳טראגט אים נישט. אפילו מ׳טראגט אים יא, ס׳איז נישט קיין חשבון.

אבער ואם היה כפות או חולה, אויב דער מענטש איז צוגעבינדן אדער ער איז א חולה, ער קען נישט אליינס גיין, דעמאלטס המוציאו חייב, ווייל דעמאלטס הייסט נישט אז ער איז נושא את עצמו, ווייל ער קען שוין נישט גיין אליינס.

מדדה את בנה

דא איז שוין נאך א זאך וואס איז מותר לכאורה, מדדה את בנה, א פרוי מעג אזוי ווי וואקן מיט איר קינד, אפילו ער קען נאך נישט געהעריג גיין, אבער זי שטופט אים אזוי איין פוס אויף א פוס, ביז מן שאם נוטל אחת ומניח אחת, דאס הייסט אויב זי דארף אים אויפהייבן און די גאנצע צוויי פיס הייבט זיך אויף פון די ערד, בעיסיקלי זי טראגט עס. אזוי ווי מ׳האט געהאט די קורות אינאיינעם פריער, געדענקסט? אזוי ווי מ׳האט א לאנגע האלץ און מ׳דרייט עס איבער, איז קיינמאל נישט געווען די גאנצע זאך באוויר. דא איז מאמעש די זעלבע זאך. זי האלט נישט דאס קינד אין די אוויר, ווייל די גאנצע צייט האט דאס קינד איין פוס אויף די ערד.

איך מיין דער היתר איז נישט וועגן דעם. די גאנצע זאך איז געווען אסור. דא איז לכאורה מותר. איך מיין אז דאס איז ווי א סארט פון חי נושא את עצמו. אזוי ווי איך קען גיין מיט א גרויסער מענטש האלטן זיין האנט, ווייל ער וואקט אליינס. די שאלה איז ווען הייסט א קליינע אינגל, א קליינע בעיבי, ווען הייבט ער אן צו וואקן אליינס? אוודאי דער אינגל, ער קען נישט גיין גאנץ אליינס וואקן, ער דארף זיין מאמע׳ס הילף, ער דארף זיין מאמע׳ס לימוד דארט צו זיין. אבער ס׳איז גענוג אז ער קען רוקן איין פוס און נאכדעם נאך א פוס, ממילא וואקט ער אליינס. אזוי פארשטיי איך די הלכה.

אבער על כל פנים דארף עס אויך אט ליסט נישט הייסן הוצאה, נישט קיין שלעכטע צושטעל. ווייל אונז האבן דארטן געלערנט אז ווי לאנג ס׳איז א גאנצע צייט א שטיקל דערפון אויף די קרקע, איז עס נישט אינגאנצן אויפגעהויבן. אקעי, ס׳איז נישט דיין חידוש, ס׳איז מיין חידוש, אבער מודה ביסטו שוין אים?

וואס האט נישט צו טון די דין פון הלכות שבת, און המוציא? ס׳איז זייער ענליך. ס׳איז ביידע א דין אין הוצאה, אדער ס׳איז נישט הוצאה ווייל… ניין, ס׳איז נישט ענליך. ווייל ער זאגט דאך “נוטל אחת ונותן אחת”. ס׳איז נישט ענליך, ווייל וואס טייטש? מ׳האלט עס נישט אין די לופט. מ׳קען אבער נישט שלעפן א מענטש. מ׳טאר נישט שלעפן גארנישט. שלעפן הייסט יא הוצאה. אבער דאס הייסט נישט שלעפן. אזוי ווי מיר האבן דארטן געלערנט, אז א גרויסע זאך וואס א גאנצע צייט א חלק דערפון איז אויף די ערד, ס׳טאטשט, מ׳איז עס מגלגל, איז פטור. אבער דא שטייט אז ס׳איז מותר. אקעי, איז שוין דא א היתר, ווייל ס׳איז וויכטיג פאר די יעניגע, קודם כל. דער תירוץ איז ווייל ער וואקט אליינס.

המוציא תינוק חי וכיס תלוי בצווארו

יעצט, המוציא תינוק חי, אה, ער נעמט ארויס א לעבעדיגע תינוק, וכיס תלוי בצווארו, און דער תינוק האט אויף זיין האלז הענגט א… א בערזל? כיס, א טאש, א בערזל, א זאק טאשקע מיט געלט. איז חייב משום הכיס, שאין הכיס טפל לתינוק. אויף די תינוק איז ער פטור, ווייל חי נושא את עצמו. אבער די כיס ווערט נישט בטל צו די תינוק. פארוואס? ווייס איך נישט פארוואס. ווייל געוויס, ווען ס׳איז ווען א גדול וואלט מען געזען אז ס׳איז יא פטור. ביי א תינוק, זעט אויס א תינוק מיט א טלית האט נישט קיין שייכות. א תינוק האט נישט וואס צו טון מיט א בערזל. אדער מאכסטו א טריק, אדער דער תינוק גייט שפילן דערמיט, אבער דאס הייסט נישט אז עס גייט די בערזל, אז די בערזל איז בטל צו די תינוק. אפילו א כוס און אנדערע זאכן פון א גדול. אבל המוציא את הגדול, אפילו שהוא מלובש בכליו, וטבעותיו בידו, ער גייט אפילו מיט רינגלעך אויף זיינע הענט, ער גייט מיט פארשידענע זאכן, איז ער פטור אפילו על הכלים, אפילו אויף די בגדים, שהכל טפל לו.

זאגט ער, דאס איז דאך נישט ריכטיג. אפשר א קישן לגדול איז ער אויך פטור? ער זאגט נישט. אדער א גדול, אז דו טראגסט ארויס זאכן וואס איז נארמאל צו גיין, איז יא. א קישן מיט א תינוק דאסנט קאונט, אבער א גדול זעט אויס אז יא, אז דו זעסט עפעס אויס. מיר וועלן קוקן באלד נאך א פלאץ וועגן דעם.

אבער הוי כליו מקופלין על כתפו, ער גייט סתם מיט כלים געפאלד, צוזאמגעלייגט אויף זיינע פלייצעס, ער איז נישט אנגעטון אין וועש, נאר וועש וואס ער האלט אויף זיך, איז ער נושא אותן, איז ער חייב. דאס הייסט, ס׳איז נישט קיין טריק אז מ׳קען ארויסנעמען א לעבעדיגע מענטש מיט זאכן, זאכן וואס זענען טאקע בטל צו אים, איז פטור. ביי מוציא מת לקבורה איז דא די זאך פון וויפיל וועש קען מען אנטון אז מ׳זאל נאך אלץ הייסן בטל, אבער ס׳איז אן עקסטערע סוגיא. אז מ׳טאר טון, מ׳רעדט דאך מקופלין, אז מ׳קען נישט צו טון.

המוציא חגב וציפורת כרמים

יעצט גייט מען לערנען ווייטער וועגן לעבעדיגע זאכן, אבער דא איז די פנים וואס ס׳מאכט ערגער, נישט גרעסער. ווייסטו שוין פארוואס? פארוואס איז… אה, בעל חיים. בעל חיים האבן מיר געלערנט אז ס׳איז חי. זאל זיין. המוציא חגב חי כל שהוא, א לעבעדיגע חגב איז בכל שהוא. פארוואס? ווייל ס׳איז א שיעור, א לעבעדיגע זאך האט א שיעור. ווייל ס׳איז א דבר חשוב, א בריאה, א גאנצע חגב, ווייל ס׳איז א בריאה. און די גמרא ברענגט וואס מ׳נוצט עס, אז די קטן זאל שפילן דערמיט. מ׳קען עפעס האבן א ניץ מיט א… מ׳קוקט נישט נאר ווי א עסן, ווי א מאכל. מת כגרוגרת, דעמאלט דארף מען א שיעור כגרוגרת, אנדערש קען מען גארנישט טון דערמיט.

ציפורת כרמים, א סארט פייגל וואס דרייט זיך אין די כרם, א קליינע פייגל זעט אויס, בין חיה בין מתה, נישט קיין חילוק אויב זי לעבט אדער טויט, איז ביידע כולל שווה. פארוואס? ווייל א גוי׳ע קען מען נישט עסן, און א טויטע איז ווייניגער ווי גרוגרת. ואם היא שמתנין אותה לרפואה, אויב מ׳נוצט עס פאר א רפואה, עס האט עפעס אן ענין פון רפואה די טויטע צפורה כרמים, אפילו אביסל, פאר א רפואה איז גענוג אביסל, איז ממילא איז מחייב. חייב כל כיוצא בזה.

המת והנבלה והשרץ – שיעור טומאה כשיעור הוצאה

המת והנבלה והשרץ, די דריי זאכן, כשעור טומאתן כך שעור הוצאתן. אזויווי דער שיעור טומאה, אזוי איז דער שיעור הוצאה. אזויווי די פריערדיגע זאכן האבן מיר שוין געלערנט אז טומאה מיט הוצאה גייען מיט די זעלבע שיעורים. מת ונבלה בכזית, ווייל א כזית פון א מת אדער פון א נבלה איז מטמא, והשרץ אינו מטמא בכזית אלא בעדשה, וממילא בשרץ כעדשה.

ס׳איז אינטערעסאנט אז מ׳קוקט נישט די שיעור אזויווי אונז האבן געקוקט לגבי להצניע, אויב ס׳איז דא אן ענין צו באגראבן, וואס איז געווען דארט? אזויווי ביי א מת. אפשר טאקע דאס, דער שיעור באגראבן א מת איז נאר א שטיקל וואס איז גרעסער ווי א כזית. סתם, יא, דאס איז מטמא. ס׳איז דא אן הלכה. מטמא. ס׳איז דא אזא הלכה. יא, מ׳פירט זיך זייער שטארק צו טריפה׳נען א בלוט וואס מ׳האט געטראפן, מ׳קען זיין אז ס׳איז נישט קיין דם. אפשר איז דאס חייב, אויב ס׳איז טאקע דם נדה.

הוציא כחצי זית מכזית מצומצם – מלאכה שאינה צריכה לגופה

איך האב נאר געוואלט זאגן, כזית מצומצם. יא, וואס איז אויב ס׳איז געווען אן אינטערעסאנטע מעשה? ס׳איז געווען דארט א כזית נבלה אדער מת מצומצם, והוציא ממנו כחצי זית, ער האט ארויסגענומען נאר א האלבן זית. לכאורה דארף ער זאגן ער האט גארנישט געטון, ער האט גענומען ווייניגער ווי א שיעור. אבער חייב, פארוואס? שהרי הועיל במעשיו שנצמצם שיעור הטומאה. דאס איז זייער אינטערעסאנט, ער האט עפעס יא אויפגעטון. פארגעס אז פריער איז געווען טומאה, ס׳איז געווען אין דעם הויז, לאמיר זאגן, א שיעור כזית פון א מת איז מטמא. יעצט האט ער ארויסגענומען האלב פון די כזית, האט ער מתאר געווען דאס הויז, איז געווען א חשוב׳ע הוצאה. דאס איז לכאורה דאך א מלאכה שאינה צריכה לגופה, וואס דער רמב״ם האלט אז חייב. זייער, רייט, ס׳מאכט סענס.

אבל המוציא כחצי זית מכזית ומחצה, איז פטור. אויב ס׳איז געווען מער ווי א כזית, און ס׳טוישט נישט, איז ער פטור. חייב כל כיוצא בו משאר הטומאות. זאגט ער, א גוטע הערה, אז לכאורה איז דאס הייסט א מלאכה שאינה צריכה לגופה. זייער גוט, אבער לויט די רמב״ם איז עס חייב anyways. זייער גוט, אזוי זאגט ער אויך פון די הונטן.

כלל: אין חייב אלא לצורך השיעור

אקעי, יעצט גייען מיר נעמען די כלל פון די אלע זאכן, זאלסט נישט מיינען אז די אלע זאכן איז א גזירת הכתוב וואס איז אזוי די שיעור. מ׳רעדט דאך פון די אלע זאכן נישט איינע חייב אלא לצורך השיעור, דעמאלטס איז ער ווערט בשווי צו סתם, נישט דארף צו די אלע זאכן.

שיעורי הוצאה: כללים והגדרות

כלל פון שיעורי הוצאה – הוצאה לזרע, לרפואה, לדוגמא

Speaker 1: זייער גוט, אזוי זאגט ער אויך אונטן.

אקעי, יעצט גייען מיר לערנען די כלל פון די אלע זאכן. זאלסט נישט מיינען אז דאס איז אלעס א גזירת הכתוב וואס אזוי איז די שיעור. מער ווי א מינוט, די אלע זאכן, איז שייך אן הוצאה כשיעור, דעמאלטס ווען ער מוציא סתם, ער האט נישט דארט עפעס אן אינטערעס, ער האט עפעס א כוונה אין די הוצאה. ער נעמט ארויס דאס, יעדע זאך האט א שיעור אזוי ווי מיר האבן די אלע שיעורים.

אה, ווען ער מוציא לזרע, לרפואה, או להראות ממנה דוגמא, וכיוצא בזה, דאס זענען דריי אופנים וואס מ׳קען טראכטן אז מ׳נעמט אפילו אביסל. לזרע, ווייל ער גייט איינפלאנצן די עמאונט, אזויווי מיר האבן געזען פריער, אפילו לזרע. יעצט, אויף יענע זאכן, בסתם איז מען נישט צורר אייער ווייניגער ווי צוויי, אבער איינער וויל דייקא זורע זיין איינס. אדער לרפואה, ער האט עפעס א רעסיפי פון א רפואה, און אין א רפואה איז א זאך וואס אסאך מאל די רעסיפי איז קליין, סאו ער נעמט נאר אביסל. או להראות ממנה דוגמא, ער וויל נישט פארקויפן, ער וויל נאר געבן צו טעיסטן, צו ווייזן א דוגמא. וכיוצא בזה, יעדע אנדערע עצה וואס ער האט א ריזן צו נעמען א ווייניגער, חייב בכל שהוא. איז ער חייב.

מצניע ושכח למה הצניעו

יעצט קומט ארויס אן אינטערעסאנטע מעשה. ס׳איז געווען א מענטש, ער זאגט זיך יעצט אז א מענטש קען מאכן מיט זיין פערזענליכע שיעור שבת, שיעור הוצאה, קלענער, ווייל ער נעמט עס לזרע. יעצט, דער מענטש האט געטון אזוי: מצניע דבר לזריעה או לרפואה או לדוגמא, ער האט אוועקגעלייגט עפעס לכבוד איינע פון די ריזענס, ושכח למה הצניעו, און ער האט פארגעסן פארוואס, פארוואס ער האט עס אוועקגעלייגט אין שאנק. האט ער עס ארויסגענומען, ווייל ס׳איז יעצט סתם. דעמאלטס, חייב הוא דאף בכל שהוא. איז ער נאך אלץ חייב לויט זיין פריערדיגע מחשבה פארוואס ער האט עס אוועקגעלייגט. פארוואס? שעל דעת מחשבה ראשונה הוציא. הגם ער געדענקט נישט יעצט פארוואס ליגט דא בכלל עפעס א קליינע שטיקל וואטעווער, אבער ווען ער האט עס מצניע געווען האט ער דאך יא קלאר געשטעלט וואס די חשיבות פון די זאך איז, און א מענטש גייט נאך אויף זיין פריערדיגע מחשבה.

אבער איש אחר, א צווייטער מענטש נעמט ארויס פון די זעלבע שאנק די זעלבע זאך, אין חילוק בין דא לדא, כשורו, ווייל דער מענטש האט נישט דעם כוונה. יא?

דיסקוסיע: צי דאס אליין אז ער טראגט ארויס מאכט עס חשוב?

Speaker 1: וואס מ׳זעט דא קלאר איז, מ׳זאגט נישט אז דאס וואס ער האט עס ארויסגעטראגן אליין זאגט שוין אז ס׳איז חשוב פאר אים. דאס זאגט מען נישט. ס׳דארף זיין אבזשעקטיוולי חשוב, אדער אז ער האט געהאט א כוונה לזריעה, ס׳דארף מאכן סענס. מ׳זאגט נישט אז דאס אליין אז ער האט עס ארויסגעטראגן, אבוויעסלי האט ער עס געוואלט. ער האט נישט געוואלט ס׳זאל זיין דארט, ער האט געוואלט ס׳זאל זיין דארט. ס׳איז א חילוק, אבער ער דארף נישט אזויפיל, ער האט נישט קיין שיעור.

ביטול מחשבה ראשונה

Speaker 1: אבער וויאזוי קען מען יא, לאמיר זאגן א מענטש האט מצניע געווען עפעס וואס ער דארף, וויאזוי קען מען, ווען הייסט עס יא אז ער איז חוזר געווען, ס׳איז מיר נישט א חשוב׳ע שיעור? אזויווי א גזע שהוציא קורה לתוך האוצר, ס׳איז אריינגעווארפן אין די פייל מיט אלע אנדערע זאכן. אפשר מקומו ניכר, אז מ׳קען עס בעצם טרעפן, מ׳קען, ס׳איז נישט ממש צעמישט אזויפיל אז מ׳קען עס טרעפן, אבער מכל זה, ער האט מבטל געווען מחשבתו הראשונה. ער דארף עס מער נישט לרפואה אדער לדוגמא, לפיכך אם חוזר ונוטלה, אינו חייב עד שיוציאנו כשיעור.

דבר שאין דרך בני אדם להצניעו

Speaker 1: יעצט גייען מיר לערנען זאכן וואס, איך מיין אז ס׳איז נישט אן ענין פון א שיעור, נאר א זאך בכלל. ווען מ׳זאגט אז ס׳איז בטל בדעתו, צו זאגט מען בטל בדעתו ווייל ס׳איז נישט קיין נארמאלע זאך, אדער פאר דעם מענטש איז עס חשוב? גייען מיר זען.

Speaker 2: וואס איז אנדערש פון די פריערדיגע דין? איך כאפ נישט. א דבר? די פריערדיגע זאגט א שיעור.

Speaker 1: איך מיין אז וואס ער זאגט איז, אז ווען איינער איז יא מצניע, דארף עס האבן א פשט, לזריעה, לרפואה. אויב א מענטש האט עפעס א משוגעת, מאכט עס נאך נישט חשוב. ס׳מאכט יא. ווען ער זאגט איינער ראוי להצניע, ס׳מאכט אבער יא. דאס איז וואס ער פרעגט לכאורה דא. אפשר איז דא נישט אן ענין פון די שיעור, ס׳איז אן ענין פון אזא סארט זאך. ס׳איז נישט אן ענין פון א שיעור.

דא זאגט ער פארקערט. מ׳זאגט נישט אז ס׳דארף זיין אבזשעקטיוולי א חשוב׳ע זאך. אויב דער מענטש האט יא מגלה דעת געווען אז דאס איז ביי אים חשוב, איז עס יא א שיעור.

דבר שאין דרך בני אדם להצניעו, א זאך וואס קיינער איז נישט מצניע, ואינו ראוי להצניעו, דאס הייסט, ס׳איז נישט קיין געהעריגע מענטשן בעיסיקלי. כגון דם הנדה, אקעי, אפשר וויל ער עס ווייל ער גייט פרעגן א שאלה. ער רעדט נישט פון דעם. ער רעדט נאכדעם. אחד והוציאה חייב. איינער האט עס… יענער, דער מענטש, ר׳ שמואל פלוני בן פלוני האט אוועקגעלייגט דעם דם הנדה, אפשר טאקע ווייל ער האט א שאלה, איז ביי אים עס אן ענין קיומא, איז ער חייב. ושאר אדם פטור, ולמה? שאין חיובן אלא לדבר הראוי להצניע ומצניעין כמוהו. דאס הייסט, א נארמאלער מענטש, ער וויל נישט זאגן ווייל דער מענטש האט אוועקגעלייגט דעם שטיקל דם נדה איז עס געווארן חשוב. ניין, דער מענטש, פאר אים ווערט עס טאקע חשוב, אבער עס ווערט נישט חשוב פאר די אנדערע מענטשן. פארוואס? ווייל שאין ראוי להצניע ואין מצניעין כמוהו. די זעלבע זאך.

מ׳זעט דא אזוי, אז ביי זיך אליין, די לכתחילה איז אז אויב א מענטש נעמט נישט א שטעלונג, איז ער בטל צו אלע אנדערע מענטשן, דאס איז אנגענומען, אויסער אויב ער נעמט א שטעלונג. דעמאלטס, אויב ער נעמט נישט א שטעלונג, שטעקט ער זיך אראפ. אויב ער נעמט נישט א שטעלונג, איז ער א חלק פון די כלל.

חצי שיעור בהוצאה

Speaker 1: המוציא חצי שיעור פטור. יא, דאס איז פשוט. ס׳איז א באקאנטע מחלוקת אין הלכה חצי שיעור. חצי שיעור איז זיכער פטור, ס׳איז אסור אבער דא רעדט ער פון א קנס, איז ער פטור. וכן כל העושה מלאכה, ווען א מלאכה איז חצי שיעור, דאס איז אויך פון די פריערדיגע זאכן וואס מ׳האט געזאגט וויפיל איז די שיעור למשל לחורש אדער וואטעווער ס׳איז, אויב ער טוט א האלב פון דעם איז ער פטור.

זאגט ער ווייטער, הוציא חצי שיעור והניחו וחזר והוציא חציו האחר, איז ער יא חייב. דאס הייסט, ער האט עס נישט געטון אויף איין מאל ביידע האלבס. א ביסל אנדערש ווי מ׳האט געזען ביי די געשריבענע.

Speaker 2: ניין, מ׳פארשטייט, דארט איז עס באלד, ווען ער גייט ארויס פעלט עס אויס, די אנדערע פעלט עס אויס.

Speaker 1: ואם קדם והגביה חציו הראשון קודם מנוחת חציו השני, דאס הייסט ער האט געטראגן א האלב און ס׳ליגט שוין נישט דארטן, יא. דאס איז די דין וואס מ׳האט געלערנט ביי די כתובה. כלל פון יענע דין. דעמאלט איז נאס, איז עס כמו שנשרף און פטור. אבער גביה איז עס נישט פארברענט, עס האט נאך א גביה. אז עס האט א גביה ווערט עס געלייגט אין אן אנדערע פלאץ, דער צווייטער האט עס אוועקגענומען. ס׳איז שוין נישטא וואס. עס דארף זיך יא עפעס קענען מצטרף זיין.

חצי שיעור בתוך שלשה טפחים (לבוד)

Speaker 1: אקעי. הוציא חצי שיעור והניחו, וחזר והוציא חצי שיעור אחר והביאו לרשות תוך שלשה, ער האט ארויסגעטראגן א האלבע שיעור און ער האט עס אראפגעלייגט, נאכדעם האט ער ארויסגעטראגן די אנדערע חצי שיעור, און ער האט עס נישט געלייגט נעבן דעם, אבער ער איז געווען אין די לבוד פון דעם, ער איז געווען אין די דריי טפחים, איז ער יא חייב, שמעביר כמו שהניח אגב משי. ווייל ווען ער האט אריבערגעטראגן די צווייטע מאל, האט ер מיט דעם געמאכט א גאנצע שיעור, און ווען עס האט געטאטשט, כמעט געטאטשט, אבער די לבוד׳דיגע געטאטשט די פריערדיגע, איז עס געווען אזוי ווי אויף איינמאל אלעס צוזאמען איז עס א שיעור.

אבל אם זרקו, ער האט עס נאר געווארפן, אפילו עס איז אריבערגעפלויגן העכער די פריערדיגע חצי שיעור, אינו חייב עד שיניחנו אגב משי. אפילו עס איז אריבערגעפלויגן לכאורה, דאס מיינט עס, עס מוז טאפן.

ס׳איז אינטערעסאנט די הלכה פון די חצי שיעור, אז זיי דארפן, ווייל מען זאגט נישט אז זיי דארפן זיין ממש צוזאמען, אבער עפעס א צוזאמען דארף זיין. מען דארף פארשטיין די למדנ׳ישע גדר פון וואס עס מיינט זיי דארפן זיין צוזאמען. ס׳מאכט סענס, וועלן מיר באטראכטן וועגן דעם.

צירוף חצי שיעורים לרשות אחת vs. לשתי רשויות

Speaker 1: אממ, תניא, הוציא חצי שיעור וחזר והוציא חצי שיעור בהעלם אחת, דאס איז די הלכה וואס מיר לערנען יעצט, אבער דאס איז נאך א תניא. לרשות אחת חייב, אויב ער האט עס גענומען צו די זעלבע רשות איז ער חייב. דאס ווערט מצטרף. אה, נישט אין די זעלבע שטיקל סתם חצי שיעור, אבער לשתי רשויות, וואס הייסט לשתי רשויות? די ערשטע שטיקל האט ער געטראגן פון רשות היחיד צו רשות הרבים, די צווייטע שטיקל האט ער געטראגן פון, פארקערט. ס׳מאכט נישט קיין סענס. לרשות אחת חייב, לשתי רשויות, ער האט גענומען צו צוויי אנדערע רשויות. אקעי, איז עס נישט מצטרף.

איז אזוי, אם יש ביניהם רשות חיוב עליו, דאס הייסט, אויב צווישן די צוויי רשויות ווי עס ליגט איינס און איינס, למשל, טיילט די רשות היחיד אינצווישן, דעמאלטס פטור. אבער אם הפסיק כרמלית, וואס איז נאר מדרבנן אז דאס איז אן אנדערע רשות, וועט מען עס קענען קאנעקטן, און דעמאלטס איז אריין כרשות אחת וחייב חטאת.

דיסקוסיע: פארוואס איז כרמלית נישט מפסיק?

Speaker 1: דאס איז אן אינטערעסאנטע מעשה. אזוי ווי דו האסט אנגעהויבן אין די שיעור, אז אין הוצאה קוקן אונז אן, פארוואס קוקן אונז אן אז ער איז אינגאנצן אוועקגעגאנגען פון די פלאץ? אויב אינצווישן איז געווען א רשות היחיד, איז ער אינגאנצן אוועקגעגאנגען, ווייל ער איז דאך דורכגעגאנגען אן אנדערע רשות. אבער אויב ער איז נישט דורכגעגאנגען א גאנצע אנדערע רשות, נאר א דרבנן׳דיגע אנדערע רשות, הייסט עס נאך אלץ ווי ער האט געטראגן ביידע האלבעס אויף די זעלבע פלאץ. יא?

Speaker 2: יא, איך כאפ נישט פונקט. אבער דאס זעלבע… דאס הייסט, ווייל די צוויי רשויות ווערן געטראגן די צוויי האלבע, זענען בעצם די זעלבע. מ׳גייט נישט ווייט. מ׳האט שעות, אבער ס׳איז די זעלבע רשות. יא, מ׳דארף פארשטיין בעסער, ווייל פריער האט אויסגעזען אז מ׳דארף לייגן ביידע די זעלבע פלאץ. דאס איז וואס איך כאפ נישט. איך האב נאכאמאל מיספארשטאנען די פאקט אין די הלכה. ס׳איז מוז זיין אז זיי זענען אויך אין די זעלבע רשות. איך כאפ נישט. פארשטייסט וואס איך זאג? ס׳איז נאך א תנאי לכאורה אין די זעלבע דין. פארוואס שטימען די צוויי תנאים?

Speaker 1: אפשר די ווארט איז דא “בהעלם אחת”? פריער איז נישט געשטאנען “בהעלם אחת”. ס׳איז מוז זיין אז ס׳איז געווען בהעלם אחת, און נישט סתם אזוי א הפסק. אבער די פריערדיגע הוצאה איז נישט געשטאנען די ווארט… אבער איך מיין אז ס׳איז פארט פון די זעלבע הלכה, ווייל נישט… די אלע הלכות רעדט מען דאך בשוגג. די אלע “חייב” מיינט נישט חייב בשוגג, ווייל במזיד איז אויך, אבער די הלכה רעדט נישט פון שוגג, פון מזיד כמעט קיינמאל נישט.

שיעור וואס טוישט זיך אינמיטן הוצאה

Speaker 1: אקעי. יעצט אן אינטערעסאנטע ווייטערדיגע שאלה וואס איז נוגע די אידישע רבנים קערן וועגן. המוציא פחות מכשיעור, וקודם שהניחו נתפח וחזר כשיעור, פטור, וואס איז נישט קיין עקירה מיט א הנחה. אדער, וכן המוציא כשיעור, וקודם שהניחו הצטמק וחזר לפחות מכשיעור, פטור. דאס הייסט, די שיעור האט זיך געטוישט אינמיטן די הוצאה, איז פטור ווייל ס׳איז נישט געווען קיין עקירה מיט א הנחה מיט די זעלבע שיעור, אדער מיט א שיעור.

מוציא כגרוגרת לאכילה ונצטמקה – חידוש מחשבה

Speaker 1: יעצט, וואס איז נאך וועגן וואס ער קען טוישן די שיעור אינמיטן די מעשה? המוציא כגרוגרת לאכילה, ונצטמקה קודם הנחה, אקעי, ס׳איז געווארן צו קליין, מ׳קען עס מער נישט עסן, ס׳איז געשרינקט. דער מענטש איז נישט פארלוירן געווארן. די חשוב׳ע לעולה לזריעה לרפואה איז שוין נישט דא דער שיעור. האט ער געטראכט, אקעי, איך גיי עס נוצן פאר א קלענערע זאך. הרי זה חייב כמחשבתו שנתן לו הנחה. דאס הייסט, סיי ער האט געהאט א שיעור פון עקירה, ער האט געהאט איין שיעור, הנחה האט ער א נייע שיעור, אבער צווישן ביידע איז דאך געווען אן עקירה אן הנחה. ער איז חייב כללחם.

הלכות שבת פרק י״ח (המשך) — שינויי מחשבה, ביטול כלי, וקופת הרוכלין

הלכה: המוציא כגרוגרת לאכילה ונצמקה קודם הנחה

המוציא כגרוגרת לאכילה, ונצמקה קודם הנחה. אקעי, ס׳איז געווארן צו קליין, מ׳קען עס מער נישט עסן, ס׳שריינקט. אבער דער מענטש איז נישט פארלוירן געווארן, נתחשבה לו לזריעה, לרפואה, שאינה צריכה שיעור. האט ער געטראכט, אקעי, איך גיי עס נוצן פאר א קלענערע זאך. הרי זה חייב, כמחשבתו בשעת הנחה. דאס הייסט, סיי איז ער געווען א שיעור בשעת עקירה, און בשעת הנחה האט ער א נייע שיעור. אבער צווישן ביידע צוזאמען איז געווען א קיום דא הנחה. רייט? איז ער חייב כולא לחומרא פאר די קלענערע שיעור, אט ליעסט איז געווען א שיעור בשעת הנחה.

פארקערט ארבעט נישט

אבער פארקערט ארבעט נישט. הוציא פחות מכגרוגרת לזריעה, וקודם הנחה חזר וחשבה לאכילה, אפשר ווייל ס׳איז געווארן גרעסער אדער סתם אזוי. אה, ס׳איז נישט געווארן, ס׳איז קליין, און ער האט געטוישט זיין מיינונג, איז ער פטור. פארוואס? ווייל ביי די הנחה איז נישט געווען קיין שיעור. ס׳איז יא געווען א שיעור, אבער נישט די זעלבע שיעור וואס ער האט געטראכט. אינטערעסאנט.

ואם תפחה קודם הנחה

ואם תפחה קודם הנחה ונעשית כגרוגרת קודם שהניחה לאכילה, חייב. פארוואס? ווייל דא איז די רמב״ם מסביר אביסל בעסער, שאפילו נתחשבה ונתחייב במחשבת הוצאה. ער האט דאך געטראכט צו נעמען א פחות מכגרוגרת, אבער לזריעה, וואס איז חייב. שפעטער, אפילו ווען ער וואלט נישט געטראכט, ווייל לכתחילה האט ער גענומען לענין זריעה. יעצט האט ער געטוישט זיין מחשבה, און ס׳איז דא א שיעור. ס׳האט ביידע.

דער כלל

די קיצור, די כלל דא איז אזוי: אויב סיי אין די עקירה, אדער די מחשבה בשעת די עקירה, און סיי אין די הנחה, די מחשבה בשעת הנחה, איז דא א שיעור, אפילו ס׳איז צוויי אנדערע שיעורים וואס ער האט געטוישט אינמיטן, בלייבט ער חייב. דאס איז די חידוש.

הלכה: הוציא כגרוגרת ונצמקה וחזר ותפחה — ספק נדחה

וואס איז אזוי? א נייע קעיס, זייער וויכטיג צו וויסן. הוציא כגרוגרת לאכילה, ער האט ארויסגענומען א גאנצע גרוגרת לאכילה. יעצט, ס׳האט זיך נישט געטוישט, נאר אזוי, ונצמקה, ס׳איז געווארן צו קליין, פטור. וחזר ותפחה קודם הנחה. אינצווישן, אויפ׳ן וועג, האט עס געהאט דריי סטעיטס. גרויס, גייט צו קליין, צוריק גרויס. א רייזע ספק און נדחה, אילולי נדחה. מ׳קען טייטשן נדחה, ס׳איז געווארן אויס, אבער מ׳קען זאגן ניין, אזוי ווי מ׳האט געזאגט פריער. למעשה, בשעת די עקירה, בשעת די הנחה, איז געווען א שיעור. ממילא איז דא א ספק, קען דא ברענגען א ספק חטאות.

הלכה: זורק כזית אוכלין לבית טמא — ספק השלמת שיעור טומאה

זורק כזית אוכלין, נאך א סארט זאך, יא? זורק כזית אוכלין לבית טמא, והשלים כזית זה לאוכלין שהיו שם, ונעשה שם הכל כביצה. דאס הייסט, ס׳מאכט אן אפילו מינין, די בית טמא, צו ס׳איז א כזית על כביצה. רייט? פארוואס? וואס איז די חילוק? איך האב געמיינט אז א כזית איז מטמא. לענין אכילה מאכט א חילוק, יא. אוכל מטמא נאר א פשיטא כביצה. אהא.

סאו יעצט האט ער געמאכט א זאך, אזוי ווי מיר האבן געלערנט פריער, אז מ׳טוישט די סטאטוס לגבי טומאה, קען עס הייסן א שיעור. אבער דא איז עס דאך א ספק, פארוואס? ער איז אין ספק אם חייב על כזית, מפני שהשלים לשיעור טומאה אילולי נתחייב. וואס איז די ספק? די שאלה דא איז אזוי, א כזית לענין הוצאה איז ווייניגער ווי א כגרוגרת, ער איז פטור. אבער מ׳קען ווען זאגן אז יא, אז מ׳איז מסביר אז די כזית איז יא געווען גענוג חשוב לענין טומאה, ענליך צו דעם וואס מיר האבן פריער געהאט, אז ער האט ארויסגענומען א כזית, און דא איז א ספק.

דא איז א ספק, ווייל דא איז אויך די כזית עפעס חשוב׳ער ווי א געווענליכע כזית לענין טומאה. איז די שאלה, צו מיגו דהוה חשוב לענין טומאה, הייסט עס אויך חשוב לענין הוצאה. האבן מיר געלערנט קלאר אז ס׳העלפט יא. רייט? ווייל אפילו ער מאכט אויס כזית ווען ער נעמט עס אוועק, איז ער חייב אפילו מיט חצי כזית, האבן מיר געלערנט פריער. סאו מוז זיין אז דא די ספק האט צו טון מיט דעם, ענליך אזוי ווי מיר האבן געלערנט אז די רשות ווערט, בקיצור, בשעת די עקירה איז עס געווארן חשוב.

פארוואס שטייט “זורק” בכלל?

ס׳איז זייער אינטערעסאנט, ווייל ס׳איז פשט אז די זריקה דארף געלונגען, ער דארף עס אויך מענעדזשן צו צילן עגזעקטלי אויף די שטיקל עסן עס זאל ווערן א… פארלוירן האט ער עס אריינגעווארפן, און שפעטער האט עס איינער צוגעלייגט, איז שוין… ער איז בשעת זיין הנחה נאכנישט געווען די… פארוואס שטייט “זורק” בכלל? פארוואס נישט “מניח”?

עס איז א חילוק. ווען ער האט עס אריינגעטראגן קען נאך זיין די זעלבע זאך. עס קען זיין ווען ער האט עס אריינגעטראגן, איז איינמאל עס איז אריינגעקומען אין די הויז, נאך פאר ער איז געגאנגען צו די אנדערע עסן, אז די הנחה איז ווען ער לייגט עס אראפ.

הלכה: המוציא פחות מכשיעור בכלי — הכלי טפל

אקעי, יעצט נאך א הלכה פון דברים בטלים. מיר האבן געענדיגט פון די שתיקות, יעצט לערנט מען דברים וואס זענען מתבטלין, ביטול… איך ווייס נישט וויאזוי מען רופט עס, עניני ביטול, יא?

טאמער האט א מענטש ארויסגענומען פחות מכשיעור, אבער ער האט עס ארויסגענומען אין א כלי, און די כלי בעצם האט יא א שיעור, איז די הלכה איז אז אפילו ער האט ארויסגענומען בכלי, איז ער פטור. פארוואס? שהכלי טפל לו. דאס איז די שאלה לגבי די כיסות, יא? לגבי קליידער אין א באטל, אדער די יין אין א באטל. מיר לערנען דא אז די כלי איז בטל. אז אויב דו נעמסט פחות מכשיעור, און דו נעמסט עס אין א כלי, אפילו דו מיינסט אויך ארויסצונעמען די כלי, דו מיינסט נישט נאר ארויסצונעמען דאס, איז ער פטור, אזויווי די גמרא זאגט “שהכלי טפל לו”. ואין לו כוונה להוציא את הכלי, להוציא את מה שבתוכו, דו נעמסט נישט ארויס יעצט די כלי, דו נעמסט ארויס די זאך וואס איז אינעווייניג, און אינעווייניג איז נישטא קיין שיעור.

המוציא אדם חי במטה

לפיכך, המוציא אדם חי, אפילו קטן, מיר האבן געלערנט פריער אז א לעבעדיגע מענטש איז מען פטור, אפילו דו נעמסט אים ארויס אויף א בעט, איז ער נאכאלץ פטור. פטור אפילו המת, שהמת טפל, ווייל א מענטש וואס טראגט א בעט נעמט א מענטש, ער האט נישט קיין קלקול צו זיין…

אויב דו וועסט, דאס איז דאך פשוט, אפילו די בעט וואס איז נאך אפילו א גרעסערע און א שווערע זאך, אבער עס איז אלעס נאר טפל צו די מענטש. דאס איז אפילו עס איז נישט אויף די מענטש, עס איז די מענטש אויף עס. ס׳איז נישט קיין חילוק, אויב א מענטש נעמט ארויס א בעט, ער מיינט ארויסצונעמען די מענטש.

הלכה: קופת הרוכלין — שם הוצאה אחת

דא איז פשט א נייע הלכה, נאך א הלכה וואס איך ווייס נישט וואס איז אינטערעסאנט. אה, המוציא קופת הרוכלין. מיר האבן געלערנט אז בשמים און אזעלכע זאכן קען זיין זייער א קליינע שיעור. נעמט ער א גאנצע קופת הרוכלין, א קופה של בשמים, ס׳איז פיל מיט אלע מיני… די רוכלים וואס דרייען זיך ארום האבן איין קופה, און אין דעם האבן זיי א באנטש מיני עקזעמפלס פון אלע מיני זאכן וואס זיי האבן. איז אפילו ס׳איז דא מין במעורב, דו קענסט נישט רעכענען אז ער האט מוציא געווען דא הונדערט אנדערע מיני תבלינים און גיין יעדע איינס טשעקן זיין שיעור, נאר אפילו ער האט מוציא געווען די קופה, אפילו עס איז געטראגן אויף די הענט.

די שאלה איז צו ער איז חייב מער ווי איין מאל. ער איז נאר חייב אלא אחת, ער איז נאר חייב איין אחת, ווייל שם הוצאה אחת היא, ווייל ער האט געטראגן איין זאך. מען זאגט נישט אז מען קוקט אויף יעדע זאך וואס איז געווארן געטראגן.

שם הוצאה אחת — דער כלל

אינטערעסאנט. אבער אנדערע… דאס איז א וויכטיגע הלכה. אויב א מענטש טראגט ארויס מער ווי איין זאך, שם הוצאה אחת היא. עס ווערט נישט מחולק לויט די זאכן. הגם דא, דאס איז אן אינטערעסאנטע עקזעמפל, ווייל מיר קענען מיט איין קליינע הוצאה אסאך שיעורים, נאך אלץ איז עס איין הוצאה, ממילא איז מען חייב נאר איין מאל קרבן חטאת.

דיסקוסיע: צו עס איז וועגן די כלי אדער וועגן שם הוצאה

די שאלה איז צו עס איז וועגן זיי זענען ביידע אין א כיפה, אדער וועגן שם הוצאה אחת היא. וואס טוט זיך ווען א מענטש האלט אין די הענט אפאר מיני תבלינים? די כיפה איז א מצטרף, אדער אפילו אן דעם אויך? אפילו צו זאגן אז אפילו ער האט ארויסגענומען די מינים הארבע פון די כיפה און ער האט עס געטראגן אויף זיין הענט, דאס איז נישט די כיפה. אז א כיפה מאכט איין זאך האבן מיר שוין געלערנט. א כלי איז מצטרף, דאס איז פאר אן אנדערע ענין. אבער דא זעט מען אפילו נישט. שם הוצאה, הוצאה איז איין זאך, אפילו ער נעמט ארויס א באנטש זאכן וואס האבן אנדערע שיעורים וכדומה.

חילוק פון גופים מחולקים

וואסערע סארט איז דא? יא. אה, ניין, גוט. שם הוצאה אחת היא. עס איז דא אופנים וואס יא, גופים מחולקים. למשל, אזויווי ער ברענגט, הבא על חמש נשים, איז ער חייב פינף מאל, ווייל הגם עס איז איין העלם אחת, אבער עס זענען גופים מחולקים. ביי הוצאה איז נישטא קיין גופים מחולקים, ווייל עס איז נאר איין זאך וואס הייסט הוצאה. דאס איז די למדנות וואס הייסט מלאכת הוצאה.

סיום פרק י״ח

אקעי. עד כאן פרק י״ח. ווייסט מען שוין די שיעורים פון הוצאה. נפקא מינה איז לאינוס חטא, וואס כמעט קיינער פון די הלכות זאל נישט זיין קיין שום נפקא מינה למעשה. אבער דאך מעג מען נישט אפילו פחות מכשיעור, אזויווי אין כל התורה כולה. אקעי.