סוד גילוי דרך ה'אינטערנעט פילטער' בעבודת השם | זוהר כי תשא פרה תשפ"ו
מל תמלול לחץ לפתיחה
סיכום השיעור 📋
סיכום פון דעם שיעור – ערב שבת פרשת כי תשא, שבת פרה, תשפ״ו
א. דער יסוד: פנימיות התורה איז נישט א לוקסוס – עס איז א נויטווענדיגקייט
יעדע זאך אין תורה האט פשט, רמז, דרש, סוד. די פראבלעמען פון א מענטש׳ס לעבן – אין יעדער דור, יעדער משפחה, יעדער מדינה, מיט אלע ספעציפישע סיטואציעס – קענען נישט געלייזט ווערן דורך פשט אליין. דווקא סודות התורה, פנימיות התורה, קבלה און חסידות, זענען געקומען צו סאלוון פראבלעמען וואס דער פשט אליין קען נישט דערגרייכן.
א וויכטיגע נקודה: וואס מ׳רופט “קבלה” איז נאר קבלה ווילאנג מ׳פארשטייט עס נישט. ווען מ׳פארשטייט עס, ווערט עס “דברים פשוטים”. א משל: מ׳קען נישט מסביר זיין די קדושה פון שבת נאר דורך הלכות בורר – מ׳דארף כלים, מושגים, א שפראך צו פארשטיין וואס “קדושה” באדייט. און דאס האט נאר איינער וואס האט א השגה אין פנימיות.
—
ב. דער הויפט חידוש: “סור מרע” דארף פונקט אזויפיל טיפקייט ווי “עשה טוב”
דאס איז דער קערן פון דעם גאנצן שיעור. מיר זענען מזלזל אין “סור מרע”:
– ביי “עשה טוב” – מצה, סדר, הלל, שבת – פארשטייט יעדער אז מ׳דארף טיפקייט, כוונות, הבנה. א סאפיסטיקירטער חסיד׳ישער איד האט א רייכע הבנה פון יעדער מצוה.
– ביי “סור מרע” – “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם” – פלוצלינג ווערט ער שטחיות׳דיג, נאריש, אן קיין טיפקייט. ער זאגט נאר “אנטלויף!” אן קיין סאפיסטיקירטע הבנה.
דער פסוק “ולא תתורו” – א טיפע אנאליז
דער פסוק “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם אשר אתם זונים אחריהם” שטייט אינמיטן קריאת שמע, ווען א מענטש איז שוין כביכול אין דביקות – און דווקא דאן זאגט אים די תורה: “דו ביסט א זונה אחריהם” – דאס איז דער נארמאל, דאס איז דער מציאות פון יעדן מענטש, אפילו דער גרעסטער צדיק. ציצית איז א סגולה/עצה קעגן דעם – “למען תזכרו” – אבער מ׳דארף פארשטיין פארוואס און וויאזוי.
א ראיה פון די מצוות אליין
ס׳איז דא מער לא תעשה׳ס (365) ווי עשה׳ס (248). דאס מיינט אז די תורה אליין גיט מער דרכי מלחמה קעגן דעם רע ווי מצוות פון קדושה. פונקט ווי מ׳קען נישט מקיים זיין מצוות עשה אן פנימיות׳דיגע הבנה, אזוי קען מען נישט ניזהר זיין פון מצוות לא תעשה אן מ׳פארשטייט די סודות פון דעם רע – סיי וואס דער רע איז, סיי וויאזוי מ׳ווערט ניצול, סיי וויאזוי מ׳איז מתקן.
—
ג. פארוואס האט מען מורא צו טראכטן פון “סור מרע”?
די סיבה פאר דער שטחיות׳דיגער הבנה אין “סור מרע” איז ווייל מ׳האט מורא צו טראכטן דערפון – און מ׳איז אפילו גערעכט! ווייל עס איז דאך א קליפה, “אשר אתם זונים אחריהם” – וויאזוי זאל מען טראכטן דערפון אן ווערן פארכאפט?
דער זוהר׳ס ענטפער: “למנדע טוב ולמנדע רע”
דער זוהר זאגט אז דער חיוב פון א מענטש איז צו וויסן ביידע – טוב און רע: זיך צו באפרייען פון רע און זיך מחבר זיין צו טוב. ידיעה מיינט נישט נאר צו לערנען גמרא און דברי קדושה, נאר אויך צו פארשטיין וויאזוי דער רע ארבעט – נישט צו ווערן פארשטעקט אין רע, נאר צו קענען ארויסגיין און מחבר זיין דעם רע צום טוב. ס׳איז נישטא קיין אנדערע וועג.
—
ד. למידת הרע – וואס מיינט עס פראקטיש
מ׳דארף וויסן וויאזוי די רע ארבעט – אלעס וואס שטייט אין צייטונגען, אלעס וואס מענטשן טוען – אבער נישט בלייבן שטעקן אין דער רע, נאר ארויסגיין פון איר, און דאס פארוואנדלען צו “סור מרע ועשה טוב”.
דער משל פון המן
אין דער מגילה שטייט אז המן האט געשריבן בריוו צו אלע מדינות, אבער עס שטייט נישט וואס ער האט געשריבן. דער מדרש אבער ווייסט עס – ווייל חז״ל האבן זיך אריינגעטראכט אין המן׳ס טענות. א יוד וואס לערנט מגילה קען בעסער פארשטיין אנטיסעמיטיזם ווי יעדער גוי – און דאס איז דווקא די חכמה: נישט אנטלויפן פון דער רע, נאר זי פארשטיין כדי זי צו באזיגן.
—
ה. אמונה – דער שליסל צו נישט ווערן סטאק
“הרבה עשו ולא עלתה בידם” – אסאך מענטשן בלייבן שטעקן אין דער רע. מפרשים ברענגען אז אפילו א צדיק קען אריינגיין לשם שמים און פארלוירן ווערן. אבער: ווער עס גייט אריין מיט אמת׳ער כוונה צו מברר זיין, ווערט נישט סטאק. די וואס ווערן סטאק, זענען מענטשן וואס האבן שוין פון אנפאנג אן געוואלט די רע און נוצן תורה אלס אן עקסקיוז.
אמונה איז דער שליסל – א כח נפשי, א סגולה וואס האלט א מענטש ווען ער איז אין דער טיפסטער פינצטערניש. דער פסוק “כי זה משה האיש לא ידענו מה היה לו” – דאס “נישט וויסן” האט אנגעהויבן דעם חטא העגל. א מענטש מיט אמונה קען לעבן מיט “לא ידע”, ער קען אויסהאלטן א מצב פון חוסר ידיעה, ווייל ער ווייסט אז די הסתרה איז צייטווייליג – “ביינאכט וועט די זריחה צוריקקומען.”
דער אריז״ל׳ס חילוק: זעיר אנפין (דער נידריגער לעוועל פון דעת) קען אוועקגיין, אבער עתיק יומין (אמונה, דער העכערער לעוועל) גייט קיינמאל נישט אוועק. “ותלבש אסתר מלכות” – דאס איז אמונה.
—
ו. דער מענטש האט זיך נישט אליין אריינגעשטעלט
א שטארקער נקודה: מ׳האט זיך נישט אליין אויסגעקליבן צו זיין אין דעם דור מיט אינטערנעט, AI, און אלע נסיונות. די השגחה האט עס געמאכט. די שכינה וויל אז אין תשפ״ו זאלן אירע מענטשן זיך דרייען מיט די אלע שוועריגקייטן. דער פסוק “ויט אליו על הדרך” – דער אייבערשטער האט געשיקט דעם מלאך הממונה על התאוה צו יהודה. די תאוה קומט פון אויבן, נישט פון דעם מענטש אליין.
דעריבער: וואס האסטו מורא? אויב די השגחה האט דיך אריינגעשטעלט, קענסטו ארויסגיין. דוקא דורך דעת – דורך גוט פארשטיין וויאזוי עס ארבעט – קען מען טרעפן דעם תיקון.
—
ז. פרה אדומה – דער מאדעל פון בירורים
דאס איז דער סוד פון פרה אדומה: דער כהן וואס שפריצט די אפר ווערט אליין טמא – ער דארף אריינקריכן אין דעם סוד פון די רע, פארשטיין דעם המן, און דורכדעם קען ער מעלה זיין. ער ווערט אביסל טמא, ער דארף שפעטער אליין א טהרה – אבער דאס איז דער וועג: מטמא טהורים כדי מטהר טמאים.
חוקה מיינט נישט אז עס איז קיין הסבר – עס מיינט אז אן אמונה קען מען עס נישט טון. ווער עס האט נישט אמונה, האט נישט די סגולה צו אריינגיין און ארויסקומען.
פארוואס מיר האבן היינט נישט קיין אפר פרה
מיר זענען אלע טמאי מת ווייל מיר האבן נישט קיין אפר פרה. און פארוואס? ווייל מיר האבן נישט גענוג אמונה – אלע האבן מורא פון טומאת מת, ספעציעל די צדיקים ווילן נישט אריינגיין. דעריבער איז דער “סור מרע” שוואך, און ממילא איז אויך דער “עשה טוב” שוואך – ווייל עשה טוב איז תלוי אין אמת׳דיגן סור מרע.
—
ח. חטא העגל און עבודה זרה – נישט אינגאנצן שקר
דער חטא העגל דארף פארשטאנען ווערן
חטא העגל איז נישט קיין קליינע פרשה – עס ליגן דערין סודות. מ׳דארף זייער אסאך אמונה צו לערנען חטא העגל און נישט ווערן פארלוירן – אבער ווער עס האט אמונה, קען לערנען אלע עבודה זרות שבעולם.
דער זוהר׳ס חידוש: עבודה זרה האט א קיום
דער זוהר אין כי תשא פרעגט: דער פסוק זאגט “שפת אמת תכון לעד ועד ארגיעה לשון שקר” – אויב שקר קען זיך נישט האלטן אפילו א רגע, וויאזוי האלטן זיך קריסטנטום, איסלאם, און אלע אפיקורסות שוין אזוי לאנג מיט ביליאנען חסידים? עס מוז זיין אז עס איז נישט אינגאנצן שקר – עס איז דא עפעס אמת דערין וואס מ׳דארף פארשטיין.
דער זוהר איז מסביר: ווער עס דינט די זון איז נישט משוגע – די זון האט טאקע א ריזן כח, א שם קדוש וואס פירט זי. דער עובד עבודה זרה האט רעכט אז ס׳איז דא א כח, אבער ער שטייט עס נישט ריכטיג – ער זעט נישט די גאנצע בילד, ער פארדרייט דעם שם קדוש צו א שם עבודה זרה. עבודה זרה איז בעצם א דעת חסר – ער מיינט אז א קליינער פרט האט געמאכט די וועלט, ווען אין אמת׳ן איז די געטליכקייט אסאך גרעסער.
משה׳ס משקה – א סוד פון בירורים
משה רבינו האט פארברענט דעם עגל און משקה געווען די אידן דערמיט (“וישק את בני ישראל”) – כמעט ווי א עפר פרה. דאס איז א מוסטער פון בירורים: נישט אוועקלויפן פון דער רע, נאר איבערארבעטן זי, ארויסנעמען דעם ניצוץ קדושה פון דער קליפה.
—
ט. דער פילטער – א חידוש להוי עלמא אין עבודת הבירורים
פון אנטלויפן צו פילטערן
– אמאל האט מען געמיינט אז די עצה קעגן אינטערנעט איז אוועקלויפן אינגאנצן – כמה צדיקים האבן אזוי געהאלטן.
– עס איז געקומען א נייע דרך: נישט אנטלויפן, נאר א פילטער – א טעכנאלאגישע כברה וואס סאָרטירט אויס פאר דיר.
– אזא סארט גדר איז נישט געווען קיינמאל – מ׳האט נישט געהערט אז מ׳לייגט א טעכנאלאגיע אויף א קאר זי זאל נישט פארן צו שלעכטע פלעצער, אדער אויף א פען ער זאל נישט שרייבן שלעכטע זאכן. דער פילטער איז א חידוש – און דערפאר דארף מען זיין העפי, ווייל עס לערנט אונז א גאנצע נייע דרך אין עבודת השם.
דער פילטער ווי א רוחניות׳דיגער מהלך
דער פילטער ערמעגליכט עפעס וואס איז קיינמאל נישט געווען: מ׳קען זיין איבעראל אין סייבער-ספעיס – צווישן אלע גוים, אלע זאכן – און “לא יגש אליך”, ווי “יפול מצדך אלף”. אמאל האט א מענטש געהאט נאר צוויי ברירות: אדער דו ביסט דארט און דו ביסט סטאק, אדער דו לויפסט אוועק. אויף פיזישע אויגן איז נישטא אזא עצה – אויף אינטערנעט יא.
AI ווי דער נעקסטער שריט – אויטאמאטישע בירורים
AI קען מאכן א נייע סארט פילטער וואס גייט נאך ווייטער:
– ביז יעצט האט א מענטש אליין געדארפט מברר זיין – ליינען אינפארמאציע, איבערטייטשן עס לויט אמונה, ארויסנעמען דעם ניצוץ – א שווערע ארבעט.
– יעצט קען מען מאכן אז דער AI זאל אויטאמאטיש איבערטייטשן: וואו ס׳שטייט א שם של עבודה זרה, זאל ער איבערשרייבן “ה׳ עשה”. אמאל האט מען געדארפט גאנצע קבלה און כוונות צו מילל זיין א קליפה – היינט קען מען עס מאכן מיט א פילטער.
דער דוגמא פון עובדי השמש – וואס מיר פארפעלן
דער זוהר ברענגט: די עובדי עבודה זרה וואס דינען די זון כאפן יעדן אינדערפרי א ריזיגע שפע – זיי האבן אויסגעפיגערט א טעכניק זיך מחיה צו זיין פון דעם אור. מיר אבער – מיר שטייען אויף אינדערפרי, “נאך א טאג צו דער ארבעט”, און מיר כאפן נישט דעם ריזן אור פון די זון, ווייל מיר האבן נישט קיין כלי דערפאר. דער גוי האט געמאכט א סדר, א תפילה, ער בוקט זיך – ער האט אויסגעפיגערט א וועג. מיר זאגן דאך “טובים מאורות”, מיר טאנצן ביי קידוש לבנה – אבער מיר פארשטייען נישט גענוג וואס דאס מיינט.
—
י. דער פילטער אין מוח – פון גשמיות צו רוחניות
דער פילטער עקזיסטירט אויך ברוחניות – אינגאנצן אין דעם מענטש׳ס מוח, דעת, מיינד:
– יעדע מאל וואס מיר זעען עפעס, זעען מיר עס נישט דירעקט – נאר דורך א “דבר המתלבש”, א מתווך, א מאסק (ווי משה׳ס מסוה).
– דער מאסק איז מפרש – ער טייטשט איבער די זאכן לויט וואס ס׳איז מיר נוגע.
– אויב אזוי, קען מען שטעלן א “שומר הפתח” – אנשטאט צו נערוועז ווערן פון וואס מ׳זעט, קען מען דעם אינערליכן פילטער אויסבילדן צו איבערטייטשן אלעס ריכטיג.
א פראקטישער משל – דער צדיק און דער גוי
א צדיק הערט א גוי שרייען אז מ׳זאל אויפהייבן די “hay” (היי), און גלייך הערט ער דערפון אז מ׳דארף אויפהייבן די אות ה׳ – מעלה זיין די שכינה. דאס איז נישט אזוי אז דער צדיק האט ערשט געהערט דעם גוי, און דערנאך זיך געזעצט טראכטן “וויאזוי קוועטש איך דאס אריין אין חסידות?” – ניין! דער צדיק האט געהאט א פילטער וואס לויפט אויטאמאטיש אין זיין קאפ, און דעריבער האט ער גלייך זיך געקאנעקטעט צום רוחניות׳דיגן תוכן. דער חילוק: דער פילטער איז נישט א נאכטרעגליכע אינטערפרעטאציע, נאר א לכתחילה׳דיגע וואורנעמונג פון דער וועלט.
דער פילטער ארבעט אויך פאר דברים רעים ממש
אפילו שלעכטע זאכן – ווען מ׳האט דעם פילטער – וועלן סאפארטן לטובה, וועלן געבן עפעס וואס מ׳קען נוצן. אבער א תנאי: דאס ארבעט נאר חוץ (אויסער) דער נארמאלער עבודה – מ׳דארף האבן שעות קבועות לתורה, הכנעה, הבדלה, המתקה – אלע לעוועלס פון עבודה. דער פילטער איז א נייע סארט תורה וואס מ׳בויט אויף דער יסוד פון דער רעגולערער עבודה. ער איז א “מסך מבדיל” – א מחיצה וואס לאזט נאר אדורך דאס וואס מ׳קען הערן אויף א גוטן וועג, און בלאקירט דאס וואס קען שטערן.
—
יא. דער סיום – עפר פרה אדומה ווי דער תיקון פון חטא העגל
דאס איז דער אמת׳דיגער סוד פון עפר פרה אדומה וואס איז מתקן דעם חטא העגל. דער חטא העגל איז געווען – מ׳האט גענומען די כוחות פון דער וועלט אן א פילטער, און דעריבער איז ארויסגעקומען עבודה זרה. די פרה אדומה – וואס איז א חוקה, א סוד – לערנט אונז א נייעם וועג אין אידישקייט: מ׳קען אריינגיין אין דער וועלט, הערן אלעס, זען אלעס, אבער דורך דעם פילטער ווערט אלעס פארוואנדלט צו קדושה.
אפשר איז עס “אן תורת” (אן א פארמעלע תורה-שטרוקטור), און דווקא ווייל עס איז אזוי, איז עס זייער אמת׳דיג. אבער יעדער איינער דארף זיך אליין אויספיגורן די פראקטישע דעטאלן – דער שיעור האט נאר געגעבן דעם יסוד.
—
דער לאגישער פלאס פון דעם גאנצן שיעור
1. פנימיות התורה איז נויטיג – פשט אליין קען נישט סאלוון אלע פראבלעמען
2. “סור מרע” דארף טיפקייט – פונקט ווי “עשה טוב”, מ׳קען נישט זיין שטחיות׳דיג
3. מ׳האט מורא צו טראכטן פון רע – אבער דער זוהר זאגט מ׳מוז
4. למידת הרע – פארשטיין וויאזוי דער רע ארבעט (משל פון המן)
5. אמונה איז דער שליסל – צו נישט ווערן סטאק (חטא העגל = חוסר אמונה)
6. די השגחה שטעלט אונז אריין – מ׳דארף נישט מורא האבן
7. פרה אדומה = דער מאדעל – מטמא טהורים / מטהר טמאים
8. עבודה זרה האט א קיום (זוהר) – מ׳דארף פארשטיין פארוואס
9. משה׳ס משקה = בירורים – נישט צעשטערן, נאר איבערארבעטן
10. דער פילטער = חידוש פון אונזער דור – א נייע דרך אין עבודת הבירורים
11. AI = אויטאמאטישע בירורים – דער נעקסטער שריט
12. דער אינערליכער פילטער אין מוח – א לכתחילה׳דיגע וואורנעמונג פון דער וועלט
13. עפר פרה = דער תיקון פון חטא העגל – אריינגיין אין דער וועלט מיט א פילטער, און אלעס פארוואנדלען צו קדושה
תמלול מלא 📝
סודות התורה בסור מרע: פארוואס מ׳דארף פנימיות צו באקעמפן דעם רע
הקדמה: די נויטווענדיגקייט פון סודות התורה
ס׳איז היינט ערב שבת פרשת כי תשא, שבת פרה, תשפ״ו. מיר האבן זיך גענומען א מנהג צו רעדן פרשת כי תשא, שבת פרה, שבת נאך פורים, וועגן די סוד פון די כלים וכלים שונים וואס די רבנים זאגן אז מ׳זאל לייגן א פילטער אויף זיי.
אזוי ווי יעדע זאך איז דא פשט, רמז, דרש, סוד, אזוי ווי אונז האלטן, אמת׳דיג לאמיתו, נישט זאכן וואס מ׳קען געהעריג ארויסרעדן אין אנדערע שיעורים, אבער אמת׳דיג לאמיתו איז נישטא קיין וועג צו סאלווען [solve: לייזן] די פראבלעם, די שאלה, די בעיה וואס א מענטש לעבט בעולם הזה, וואס דאס מיינט אלעמאל מיט אלע ספעציפישע דעטאלן, מיט אלע סיטואציעס וואס מאכט זיך בכל דור ודור, בכל שנה ושנה, בכל מענטש און מענטש, יעדע מענטש, משפחה און משפחה, מדינה און מדינה, ועיר ועיר, יעדע זאך האט זיך זיין ספעציעלע ריעליטי [reality: מציאות]. און מ׳קען עס, ס׳איז נישט מעגליך צו סאלווען די שאלה נאר מיט וואס אונז רופן סודות התורה, מיט וואס אונז רופן פנימיות התורה.
דאס איז דאך די ריזן פארוואס ס׳איז דא די אלע זאכן. ס׳איז נישט פשט אז ס׳איז געווען גוט די פשט, ס׳איז געווען גוט פשט, אבער די זוהר האט צוגעלייגט תורות פארוואס ס׳האט זיך אויסגעפעלט וואס איז ניי אין די צייט. די ריזן פארוואס ס׳איז בכלל דא די אלע תורות איז ווייל ס׳איז דא א פראבלעם אין די פשוט׳ע פשט.
די אמת׳ע פראבלעם וואס סודות התורה קומען סאלווען
מיר האבן גערעדט נעכטן, ס׳איז נאך נישט ארויפגעקומען די שיעור, מיר האבן גערעדט נעכטן אין די אנהייב פון די שיעור וועגן א נקודה אין דעם, ברתא דפנים, אז ס׳איז דא א פראבלעם, ס׳איז דא אן עכטע פראבלעם, און די אלע זאכן וואס מיר לערנען, אז ס׳איז געקומען חסידישע ספרים, און ס׳איז געקומען קבלה ספרים, זענען געקומען צו סאלווען א פראבלעם וואס אנדערע מענטשן סאלווען נישט. ס׳איז פשוט דא.
דער אמת איז אז ס׳דארף זיין תכלית השלימות אפשר פון סתם א פראבלעם אז ס׳זאל נישט זיין נאר על פי קבלה. אבער די יסודות, די מושגים, די דרכים וואס אונז לערנען, דער אמת איז אז ס׳איז נישט קבלה. וואס מיינט קבלה? קבלה הייסט עס נאר ווילאנג מ׳פארשטייט עס נישט. דער וואס פארשטייט עס, ווערט עס פשוט, ווערט עס דברים פשוטים.
די נויטווענדיגקייט פון פנימיות צו פארשטיין קדושה
סאו [so: אזוי], דער פוינט איז אז מ׳דארף לערנען קבלה פון די אלע זאכן, און צו אנטלויפן, צו זאגן על פי פשט, דאס איז ווי מ׳זעט אז ס׳איז א זייער אסאך זאך לכאורה, אז אפילו די אידן וואס לערנען שוין יא, וואס זיי פארשטייען יא אביסל בעסער, זיי פארשטייען אז שבת קען מען נישט מסביר זיין בפשטות, נישט מרתם, אז ס׳איז “שבת כי קודש היא לכם”. שבת איז קודש, שטייט אין די וואך די סדרה. מ׳קען נישט מסביר זיין שבת מיט דעם וואס מ׳טאר נישט מאכן קיין בורר. מ׳דארף דאך מסביר זיין די קדושה.
ווער האט בכלל א שפראך? ווער האט בכלל א לענגווידזש [language: שפראך]? ווער האט בכלל ווערטער, כלים, כלים מכלים שונים, כלים, מושגים וואס מ׳קען פון דעם ארויסברענגען קדושה, וואס דאס טייטשט די ווארט קדושה? נאר איינער וואס האט אביסל א השגה אין דעם, א מקובל, אדער אזא סארט מענטש, ער האט געטהעאריזעד [theorized: געמאכט א תיאוריה], ער האט אביסל א טהעארי [theory: תיאוריה] פון וואס ס׳טייטשט קדושה, אדער א חסיד׳ישער איד.
פרק א: די דאפעלטע סטאנדארד אין “עשה טוב” און “סור מרע”
די זעלבע וועג ביי “סור מרע”
און די זעלבע וועג וואלט מען געדארפט פארשטיין אין אונז, אפשר זענען מיר מזלזל אין סור מרע. נאך איינער פון די גרויסע סודות פון אדלר יהודה בן אהרן המן בן ברוך מרדכי, ס׳איז אויך די סוד פון פרה אדומה וואס קומט אלעמאל נאך פורים.
דהיינו, אונז זענען זייער צוגעוואוינט אזוי, ס׳איז דא א עשה טוב. עשה טוב מיינט אז מ׳גייט באלד מאכן מצוות אויף פסח, מ׳גייט זיך צוגרייטן די סדר. און יעדער איינער וואס פארשטייט אביסל, האט אביסל א לעוועל [level: מדרגה] פון דעת וואס איז גרעסער פון כיתה ג׳, ווייסט אז ס׳איז נישט גענוג צו טון בפשטות, ס׳איז נישט גענוג נישט צו עסן חמץ און צו עסן מצה.
מ׳דארף ארויסהאבן וואס איז דער ענין פון די מצה, וואס איז דער ענין פון די נישט עסן חמץ, וואס ברענגט עס ארויס, וויאזוי העלפט עס א מענטש? ס׳דארף דאך העלפן א מענטש, די תורה איז דאך געגעבן געווארן צו העלפן א מענטש, און ס׳העלפט נישט. ווער ס׳פארשטייט נישט, ווער ס׳האט נישט קיין מהלך, איז טאקע, נישט נאר א טעאריע [theory: תיאוריה], רייט [right: ריכטיג]? ער האט עפעס א דעת, ער האט אן אפנאמע, ער האט עפעס, ער לעבט אין א געוויסע דעת, אין א געוויסע חיים פון מוח, וואס ער איז מאסיוו [massively: אין א גרויסן אופן] באוואוסטזיניג וואס איז די מציאות, וואס איז די מורה, און וואס איז די ד׳ כוסות, איז ארבעטן איז נישט כמעט.
די אלגעמיינע הכרה ביי “עשה טוב”
דאס איז פשוט, יעדער איינער ווייסט די יסוד וואס יעדער, יעדער חסיד׳ישער איד אויף די וועלט, אפשר אפילו א פוילישער איד, זענען אלע מודה צו די יסוד.
אבער ביי “סור מרע” – א גאנץ אנדער געשיכטע
אבער ווען ס׳קומט צו סור מרע, דהיינו, יעדער איינער ווייסט אז אין די וועלט איז דא פיל נסיונות, “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם אשר אתם זונים אחריהם”. ס׳איז אזא ביוטיפול [beautiful: שיין] פסוק, איך האב געטראכט פון דעם לעצטנס.
דער פסוק זאגט, יעדער איינער ווייסט “ולא תתורו” וואס ס׳מיינט, יא? ס׳איז צום מזרח׳דיגע, “אחרי לבבכם” איז מינות, “עיניכם” איז ניאוף, עבודה זרה, וואטעווער [whatever: וואס עס איז] ס׳איז, ס׳איז די זאך, יא?
פרק ב: אנאליז פון דעם פסוק “ולא תתורו”
דער קאנטעקסט: אינמיטן קריאת שמע
זאגט דיר דער פסוק, דו האסט געמיינט אז דו ליינסט דא קריאת שמע, דו האלטסט שוין ביי די דריטע פרשה, דו ביסט שוין ממש אין דביקות עולם, און ער כאפט זיך מיט די “ולא תתורו”. זאגט אים דער פסוק, פארוואס זאג איך דיר? פארוואס זאג איך דיר “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם”?
“אשר אתם זונים אחריהם” – דער נארמאל פון יעדן מענטש
“אשר אתם זונים אחריהם”. ווייל דו ביסט א זונה אחריהם. ווייל דאס איז דער נארמאל. יעדער צדיק, דער גרעסטער צדיק וואס איז דא קריאת שמע, זאגט ער אויף זיך “אשר אתם זונים אחריהם”. און קעגן דעם קומט דיר דער פסוק צו העלפן. דער פסוק וויל דיר ארויסנעמען. משה רבינו מיט׳ן רבונו של עולם מיט זיין תורה וויל עפעס זאגן “ולא תתורו”, מ׳זאל ארויסגיין פון דעם “תתורו” אביסל, מ׳זאל קענען טרעפן עפעס א בעסערע וועג צו נוצן די “לבבכם” און “עיניכם” אנשטאט פון “זונים אחריהם”.
צוויי פשטים אין דעם פסוק
יא, דו קענסט זאגן על פי פשט די איינע טענה אז ס׳מיינט נישט וואס איך זאג, נאר פשוט “ולא תתורו אחרי לבבכם”, די וועלכע סארט לב, די וואס גייט נאכדעם מיט די “זונים”. אקעי [okay: גוט], קען אויך זיין א גוטע פשט, אבער איך מיין אז מיין פשט איז אויך גוט, און ס׳איז אויך א לימוד אמת, ווייל די תורה איז דאך נישט געקומען צו נעמען קעיר [care: זארג] פון פראבלעמס וואס עקזיסטירן נישט.
די תורה רעדט צו דיין מציאות
די תורה זאגט, דו, איך ווייס אז דו ביסט א זונה, “אשר אתם זונים אחריהם” – זונה, יא, נישט א זונה, ער איז זונה אחריהם – און פארדעם ברענג איך דאך א גאנצע יציאת מצרים, פארדעם טו איך דאך אן ציצית. פארוואס טוסטו אן ציצית? א ריזיגער צדיק, פארוואס טוסטו אן ציצית? יא, ער איז דאך א צדיק יסוד עולם. ער טוט זיך אן ציצית אינדערפרי, זאגט אים די פסוק: פארוואס טוט מען אן ציצית? “למען תזכרו ועשיתם את כל מצותי”, זאלסטו געדענקען “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם אשר אתם זונים”, ס׳הייסט דיין לעבן איז א לב זונה. געדענק מיט די ציצית איז א סגולה, איז א עצה ארויסצוגיין פון דעם.
די נקודה: “סור מרע” דארף פונקט אזויפיל טיפקייט
סאו, איך טייטש, און אונז כאפן נישט, איך טייטש אז אין דעם “ולא תתורו אחרי לבבכם אשר אתם זונים” ליגט פונקט אזויפיל סודות און אפשר מער, אפשר מער חכמה, אפשר מער טיפקייט, אפשר מער עומק, אפשר מער סאטעל אנדערסטענדינגס [subtle understandings: פיינע פארשטאנדן] מ׳דארף האבן, ווי עס ליגט אין די ענין פון זיך קאכן און זאגן הלל פסח פארנאכט און מאכן מצה און אלע זאכן.
פרק ג: די חשבון פון רמ״ח מצוות עשה און שס״ה מצוות לא תעשה
די קשיא פון מהרח״ו
ס׳מוז דאך זיין אזוי, ווי זאגט דער מהרח״ו, איך האב דאך א רעש אין שערי תשובה, וואס איז אזוי? יעדער איינער ווייסט אז דא אין די תורה איז דא רמ״ח מצוות עשה און שס״ה מצוות לא תעשה. רמ״ח מצוות עשה איז דברי קדושה, יא? יעדער מצות עשה איז א חפצא של קדושה אדער א פעולה של קדושה, “ושכנתי בתוכם”, מיט דעם ברענגט מען אריין די קדושה אויף די וועלט, דאס איז די מצוות עשה, ס׳איז געוואלדיג!
די טיפקייט פון מצוות לא תעשה
ס׳איז אבער דא דריי הונדערט פינף און זעכציג מצוות לא תעשה. מצוות לא תעשה דער פשט: זיין נישט שלעכט, יא? גיי נישט נאך די “אשר אתם זונים אחריהם”. ס׳איז שס״ה מצוות לא תעשה, ס׳איז דאך אלס דרכי מלחמה, דרכי עצה וואס די תורה גיבט קעגן די סטרא אחרא, קעגן די קליפה, קעגן דעם וואס וואלט געווען אן דעם. און ס׳קומט אין דעם דאך מער הלכות, מער מצוות, אסאך מער ווי וואס ס׳איז דא פון די מצוות עשה איז דא מצוות לא תעשה.
די מסקנא: מ׳דארף פנימיות אין ביידע
איז דאך דא א טיפע חכמה, און פונקט אזוי ווי אונז זאגן “אי אפשר לקיים מצות עשה כראוי”, מ׳קען נישט מאכן שבת אן לערנען כוונות פון שבת, א שאד! די זעלבע זאך קען מען נישט נזהר זיין, ווי ס׳שטייט מ׳קען נישט נזהר זיין פון א משהו חמץ, יא? מ׳קען נישט נזהר זיין פון מצוות לא תעשה, מ׳קען נישט טון די “סור מרע” אן מ׳פארשטייט די סודות, סיי די סודות פון די רע, סיי די סודות פון וויאזוי מ׳איז ניצול פונעם רע, וויאזוי מ׳איז מתקן דעם רע. דאס איז קלאר, יעדער איינער ווייסט דאס בעצם.
פרק ד: די פראקטישע מציאות – די דאפעלטע סטאנדארד
די סאפיסטיקירטע חסידישע אידן
און ס׳קומט אויס אבער למעשה די וועלט עפעס נישט אזוי, מ׳זעט די אלע מיינע גאר סאפיסטיקעיטעד [sophisticated: פיינע, טיפע] מענטשן, גאר סאפיסטיקעיטעד חסידישע אידן, מקובלים, משפיעים וכו׳.
ביי “עשה טוב” – זייער סאפיסטיקירט
און ווען ס׳קומט צו מסביר זיין וואס איז פורים, פארוואס מ׳דארף זיך אנשיכור׳ן פורים, פארוואס מ׳דארף עסן מצה פסח, איז ער מורא׳דיג סאפיסטיקירט, ער האט א בעסערן פשט, און טאקע ס׳העלפט, דורכדעם באקומט ער די השגה, ער באקומט די שפע פון עסן מצה פסח.
ביי “סור מרע” – טיפשות׳דיג און שטחיות׳דיג
ווען ס׳קומט צו ניזהר זיין פון “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם”, האט ער גאר א שוואכע הבנה, ער זאגט די גרעסטע לעוועל טיפשות, די גרעסטע לעוועל שטחיות וואס קען זיין, נאר אנטלויפן. אפילו ער זאגט נישט אז די עצה איז נישט צו אנטלויפן ווי ווייט זיך, ער זאגט נאר אז ער האט נישט קיין מורא׳דיגע סאפיסטיקירטע הבנה, ער איז זייער טיפשות׳דיג, זייער שטחיות׳דיג, און אין זיין יסוד זאגט ער אז מיט אזא שטחיות׳דיגע הבנה קען מען נישט מצליח זיין, מ׳קען נישט אויספירן גארנישט, ס׳ארבעט נישט, און ער זעט טאקע אז ס׳ארבעט נישט.
פרק ה: די סיבה פאר דער דאפעלטער סטאנדארד – מורא צו טראכטן
פארוואס האט מען אזא נארישע הבנה?
סאו, און פארשטייט זיך די סיבה פאר דעם איז, און דא גיי איך צוריק צו וואס איך האב אנגעהויבן צו רעדן וועגן “עד דלא ידע” וועגן די סוד פון אייפער [eifer: אפר] פורים, די סיבה פארוואס ער האט אזא נארישע הבנה איז ווייל ער האט מורא צו טראכטן דערפון, און ער איז גערעכט, ער האט זיך דאך וואס צו טראכטן, דאס איז דאך א קליפה, דאס איז דאך א שרעק אויף “אשר אדם זונה אחריהם”, איז וויאזוי וועט ער טראכטן דערפון? ער אנטלויפט.
דער זוהר: “למנדע טוב ולמנדע רע”
אויף דעם שטייט דאך אין זוהר, א זייער וויכטיגע זוהר, מיר זאגן עס אלעמאל, אז די חיוב פון א מענטש איז “למנדע טוב ולמנדע רע”, און זיך צו פרישן זיין פון רע און זיך צו מחבר זיין צו טוב. דאס איז א חוב, די חוב הידיעה.
ידיעה מיינט אויך צו וויסן רע
ידיעה איז נישט נאר צו וויסן גוט, נישט נאר צו לערנען גמרא תוספות, צו לערנען דברי קדושה, נאר אויך צו וויסן רע. צו וויסן רע מיינט צו וויסן אלעס וואס שטייט אין די צייטונג, אלעס וואס שטייט אין די “אשר אתם זונים אחריהם”, די גאנצע וועג וויאזוי די רע ארבעט, און פארשטייט זיך נישט אז ער זאל ווערן סטאק [stuck: פארשטעקט] אין די רע, נאר ער זאל ארויסגיין פון די רע, ער זאל מחבר זיין די רע אלע טוב. דאס איז די חיוב, דאס איז די בעיסיק [basic: יסוד׳דיגע] וועג וויאזוי די ארבעט, ס׳איז נישטא קיין אנדערע וועג וויאזוי ס׳קען ארבעטן.
פרק ו: די נויטווענדיגקייט פון אמונה
מ׳דארף טון דאס מיט זייער שטארקע אמונה
און פארשטייט זיך אז דאס דארף מען טון מיט א זייערע אמונה, זייער שווער. ווער ס׳האט נישט גענוג אמונה, ווער ס׳האט נישט… יא, ווען איך זאג אמונה מיין איך די זאך וואס קען האלטן ביי א מענטש בשעת וואס ער איז טאקע אין די רע, בשעת וואס ער איז למנדרי [למנדע רע: צו וויסן רע], דארף איך פשוט אויך צו פארשטיין וואס איז די צד וואס די רע האט, יא?
צו פארשטיין דעם צד פון רע
וואס זאגט ער? וואס זאגט דער המן? האט ער עפעס א סברא? האט ער עפעס א טענה? מיר האבן געזען אין די מדרש אראפגעלייגט, אז המן האט געשריבן… עס שטייט אין די מגילה אזוי אז מ׳האט געשריבן אגרות פאר די אלע מדינות און אזוי ווייטער, ספרים. שטייט נישט אבער וואס ער האט געשריבן. די מדרש האט פארציילט וואס ער האט
—
[סוף חלק א]
למידת הרע, אמונה, און די סוד פון פרה אדומה: וויאזוי צו פארשטיין און מעלה זיין די רע
פרק א: די חיוב פון למידת הרע און די געפאר פון שטעקן בלייבן
למידת הרע – וואס מיינט עס פראקטיש
צו וויסן רע מיינט צו וויסן אלעס וואס שטייט אין די צייטונג, אלעס וואס שטייט אין די “אשר אדם עושה אותם וחי בהם” [אשר אדם עושה אותם וחי בהם: “which a person does and lives by them” – Leviticus 18:5], די גאנצע וועג וויאזוי די רע ארבעט.
און ס׳שטייט זיך נישט אז מ׳זאל ווערן סטאק אין די רע, נאר ס׳זאל ארויסגיין פון די רע, און ס׳זאל מאכן סור מרע לטוב [סור מרע ועשה טוב: “turn from evil and do good” – Psalms 34:15]. דאס איז די חיוב [חיוב: obligation], דאס איז די בעיסיק וועג וויאזוי די רע ארבעט. ס׳איז נישט דא קיין אנדערע וועג וויאזוי ס׳קען ארבעטן.
די נויטווענדיגקייט פון אמונה אין למידת הרע
און פארשטייט זיך אז דאס דארף מען טון מיט אסאך אמונה [אמונה: faith, trust], זייער שווער. ווער ס׳האט נישט גענוג אמונה, ווער ס׳האט נישט… יא, ווען איך זאג אמונה, מיין איך די זאך וואס קען האלטן א מענטש בשעת וואס ער איז סטאק אין די רע, בשעת וואס ער איז… למידת הרע [למידת הרע: learning/studying evil], די פשט איז אויך צו פארשטיין וואס איז די צד הרע [צד הרע: the side of evil] האט, יא? וואס זאגט ער? וואס זאגט דער המן [המן: Haman, the antagonist in the Book of Esther]? האט ער עפעס א סברא [סברא: logical argument]? האט ער עפעס א טענה [טענה: claim, argument]?
דער משל פון המן׳ס בריוו
מיר האבן געזען אז די מדרש [מדרש: Midrash, rabbinic homiletical literature] האט אראפגעלייגט אויף המן, ס׳איז געשריבן… מיר האבן נישט… המן, ס׳שטייט אין די מגילה [מגילה: Megillah, the Book of Esther] אז המן האט געשריבן אגרות [אגרות: letters] פאר די אלע מדינות [מדינות: provinces], און אזוי ווייטער. ס׳שטייט נישט אבער וואס ער האט געשריבן, און די מדרש האט פארציילט וואס המן האט געשריבן אין זיין בריוו. די גאנצע דרשה [דרשה: sermon, homiletical interpretation], אנטיסעמיטישע דרשה, וואס המן האט געשריבן, די מדרש ווייסט עס.
וויאזוי האט די מדרש געוואוסט? אפשר האט ער געהאט א מסורה [מסורה: tradition]? איך ווייס נישט. אבער ס׳קען אויך זיין אז ער האט זיך אריינגעטראכט, ער האט געוואוסט וואס איז די טענה פון המן. דארף מען זיך לערנען וואס איז המן׳ס טענה.
א יוד קען בעסער פארשטיין אנטיסעמיטיזם
און די מדרש… דער מדרש יוד [יוד: Jew], דער מדרש וואס לערנט די זוהר [זוהר: Zohar, the foundational work of Kabbalah], דער יוד וואס לערנט מגילה, קען זיין א בעסערע אנטיסעמיט ווי יעדער גוי, ווייל ער פארשטייט גוט וואס איז אנטיסעמיטיזם.
און יעצט איז א חכמה [חכמה: wisdom] נישט צו זיין קיין אנטיסעמיט, א חכמה צו זיין א יוד וואס רעדט… אנטלויפט און ער וויל נישט הערן וואס מ׳זאגט. ס׳איז נישט קיין חכמה, מ׳איז נישט געקומען אויף די וועלט צו מאכן קונצן. ס׳סאלווט נישט די פראבלעם. כדי צו סאלוון די פראבלעם דארף מען טון למידת הרע, און מ׳דארף דורכדעם זיך מחזק [מחזק: strengthen] זיין אין סור מרע ועשה טוב.
הרבה עשו ולא עלתה בידם – די געפאר פון שטעקן בלייבן
און ס׳איז דאך זייער שווער, ס׳איז שווער ווייל הרבה עשו ולא עלתה בידם [הרבה עשו ולא עלתה בידם: “many tried and did not succeed”]. ס׳איז דא זייער אסאך מענטשן, דאס איז די פאקט, וויבאלד אזוי איז אסאך מענטשן בלייבן סטאק ביי די רע.
ס׳איז דא אפילו, הגם איך האלט נישט אזוי, אבער די מפרשים [מפרשים: commentators] וואס רעדן אלעמאל וועגן די יסוד [יסוד: foundation, also referring to the Kabbalistic sefirah of Yesod] זאגן אלעמאל אז ס׳קען זיך אפילו מאכן א צדיק [צדיק: righteous person] וואס איז געגאנגען און אריינגעגאנגען אין די רע לשם שמים [לשם שמים: for the sake of Heaven] און איז געבליבן סטאק דארט, ווייל ס׳שטייט אין תולדות [תולדות: Toldot, a Chassidic text] ווער ער ברענגט די יסוד פון בעל שם טוב [בעל שם טוב: the Baal Shem Tov, founder of Chassidism], אבער די אמת איז נישט אזוי.
דער רעדנער׳ס שיטה: ווער בלייבט שטעקן און פארוואס
די אמת איז אז ס׳איז דא אסאך מער מענטשן וואס זענען פון אנפאנג אן געווען ביי די רע. אבער איז געווען אסאך מענטשן וואס האבן פרובירט צו מעלה [מעלה: elevate] זיין, צו מברר [מברר: clarify, refine] זיין, און זיי זענען געווארן סטאק? איך מיין אז נישט. איך מיין אז קיינער נישט.
דו ווייסט אז ס׳איז אלעס תלוי [תלוי: dependent] אין די ערשטע כוונה [כוונה: intention]. אפשר איז דא מענטשן וואס נוצן די תורה [תורה: Torah] אלס אן עקסקיוז צו טון די רע וואס ער האט שוין געוואלט טון פון אנפאנג אן. דאס קען זיין. אבער לעניות דעתי [לעניות דעתי: in my humble opinion] איז נישט ריכטיג, איך זע נישט אז די היסטאריע זאל זיין אז איך ווייס נישט קיין סאך מענטשן וואס זענען געווארן רשעים [רשעים: wicked people] ווייל זיי האבן געטרייט צו זיין די סארט צדיק וואס איז מעלה די רע. איך האב נישט געזען, ס׳זעט מיר נישט אויס ריכטיג.
די גאנצע תורה זאגט דיר דאס
ס׳זעט מיר נאר אויס אז דאס איז דאך די פוינט, די גאנצע תורה זאגט דיר דאס, אז ס׳איז דא רע אויף די וועלט, און די רע האט עפעס א תפקיד [תפקיד: role, function], און מ׳דארף אים מברר זיין, מ׳דארף אים מעלה זיין, “כל פעל ה׳ למענהו וגם רשע ליום רעה” [כל פעל ה׳ למענהו וגם רשע ליום רעה: “The Lord has made everything for its purpose, even the wicked for the day of trouble” – Proverbs 16:4].
די הגדרה פון רע און די עצה
און פארשטייט זיך, דאס איז דאך די הגדרה [הגדרה: definition] רע, אז ס׳איז דא מענטשן וואס זענען “טורח אחר לבוא עמו” [טורח אחר לבוא עמו: “troubles himself to come with him” – referring to those who get trapped], זיי ווערן סטאק דארט. אבער פארדעם זאג איך, וואס איז די עצה [עצה: advice, solution] אויף דעם? ווייל דאס איז דאך די נושא [נושא: topic, theme] פון פרה אדומה [פרה אדומה: the Red Heifer] וואס אלע ספרים [ספרים: books] רעדן און אונז זאגן אונז דאס אויף אונזער וועג.
פרק ב: די סוד פון פרה אדומה – מטמא טהורים כדי מטהר טמאים
די פראדאקס פון פרה אדומה
אז ער איז מטמא את הטהורים [מטמא את הטהורים: makes the pure impure], יא, כדי צו מטהר [מטהר: purify] זיין די טמאים [טמאים: impure] דארף מען מטמא זיין די טהורים [טהורים: pure]. דער טהור, דער כהן [כהן: priest] וואס איז זורק [זורק: sprinkles] די אפר פרה [אפר פרה: ashes of the Red Heifer], ער דארף אריינקריכן אין די סוד [סוד: secret, mystery] פון די אפר פרה, יא, ער דארף פארשטיין זייער גוט דעם המן, און דורכדעם קען ער עס מעלה זיין.
דער כהן ווערט אליין טמא
און ער אליין טאקע ווערט אביסל טמא [טמא: impure] אין דעם, ער דארף שפעטער אליין נאך א טהרה [טהרה: purification] ארויסצוגיין פון די זאך, און הכי נמי [הכי נמי: likewise], ער דארף תשובה [תשובה: repentance] טון אויף דעם.
די שאלה: וויאזוי קען ער עס טון?
אבער וויאזוי קען ער עס טון? און פארוואס רוב מענטשן קענען עס נישט טון? ווייל דאס איז די זאך וואס הייסט חוקה [חוקה: statute, divine decree], יא? אלע ספרים זאגן, חוקה איז א תורה׳דיגע טייטש, און מ׳דארף האבן אמונה אז ס׳ארבעט אזוי.
חוקה מיינט נישט אז עס איז קיין הסבר
“איינער לכאורה [לכאורה: apparently] שיסלעך הרע אחראב” מיינט נישט אז ס׳איז נישט דא קיין הסבר [הסבר: explanation] אויף דעם, אז ס׳האט נישט קיין תירוץ [תירוץ: answer]. ס׳מיינט נאר אז טאמער דו ביסט אזא מענטש וואס האט נישט קיין אמונה, דו האסט נישט די סגולה [סגולה: special quality, remedy] – און ס׳איז דא אפאר מאל, אמונה איז א סגולה, אמונה איז אזא כח נפשי [כח נפשי: spiritual power], א סגולה, א זאך וואס איך קען טון אזא זאך אפילו איך ווייס נישט “עד לא ידע” [עד לא ידע: “until he does not know” – from the Purim obligation], יא?
פרק ג: אמונה – די כח צו לעבן מיט “לא ידע”
דער משל פון חטא העגל: “לא ידענו מה היה לו”
איך האב גערעדט אסאך מאל, וירא כל העם, קבצו על אהרן [וירא כל העם, קבצו על אהרן: “And when all the people saw, they gathered around Aaron” – Exodus 32:1], זיי האבן געזאגט פאר אהרן [אהרן: Aaron] צו מאכן אן עגל [עגל: calf – referring to the Golden Calf]. כי זה משה האיש לא ידענו מה היה לו [כי זה משה האיש לא ידענו מה היה לו: “For this man Moses, we do not know what has become of him” – Exodus 32:1]. דו ווייסט נישט וואס ס׳איז אים געשען. דאס האט אנגעהויבן די גאנצע עגל.
די פראבלעם פון “לא ידענו”
דו ווייסט נישט? אקעי. דו דארפסט נישט וויסן. וואלט ער געווען אן אמת׳ער מענטש וואס ער קען לעבן מיט א נקודה [נקודה: point] פון חוסר ידיעה [חוסר ידיעה: lack of knowledge], ער קען לעבן מיט לא ידע, ער ווייסט נישט, ער האפט אז ער וועט אויסגעפינען מארגן, האט ער עפעס א געוויסע קאנעקשאן צו די דעת [דעת: knowledge], קאנעקשאן צו די אמת [אמת: truth], וואס ער איז נישט מחשיב [מחשיב: considers significant] זיין רגע [רגע: moment], דאס וואס איך פארשטיי אין די רגע איז נישט מחייב [מחייב: obligates] אלעס.
די געדולד פון אמונה
ער גלייבט אז ס׳קען זיין אז ער איז יעצט בתוך ארץ [בתוך ארץ: in the midst of the earth], יעצט אין די למטה [למטה: below] אריין, יעצט אין די הסתר [הסתר: concealment] וואס איז געגאנגען דארט, און ביינאכט וועט די זריחה [זריחה: sunrise] און די רוח הקודש [רוח הקודש: Divine spirit] צוריקקומען.
“אלי אלי למה עזבתני” – צוויי לעוועלס פון אלי
ווייל ער זאגט “אלי אלי למה עזבתני” [אלי אלי למה עזבתני: “My God, my God, why have You forsaken me?” – Psalms 22:2], יא? דאס איז דא צוויי לעוועלס פון אלי. דער אריז״ל [אריז״ל: Rabbi Isaac Luria, the Arizal, 16th century Kabbalist] זאגט אז ס׳איז דא זעיר אנפין [זעיר אנפין: “small face” – a Kabbalistic term for a lower level of divine manifestation] און עתיק [עתיק: Atik, the highest Kabbalistic level]. דער זעיר אנפין קען אוועקגיין, דער אריז״ל זאגט פארקערט, אבער איך זאג אזוי. אבער די העכערע לעוועל, וואס הייסט אמונה, וואס הייסט עתיק יומין [עתיק יומין: “Ancient of Days” – the highest divine level], ס׳גייט נישט אוועק.
עבודה זרה און אמונה
איי, דא איז דא עבודה זרה [עבודה זרה: idolatry]? נו, פארוואס איז דא עבודה זרה? פארוואס איז דא די אלע פארשטינקענע קליפות [קליפות: husks, forces of evil]? איך דארף האבן א ריזן דערפאר. דאס איז פשוט רוח הקודש, ותלבש אסתר מלכות [ותלבש אסתר מלכות: “And Esther donned royalty” – Esther 5:1]. דאס איז אמונה.
פארוואס צדיקים קענען נישט פארשטיין די רע
און די ריזן פארוואס די אלע צדיקים, די אלע מענטשן וואס מיר רעדן וועגן, זיי קענען נישט פארשטיין ריכטיג די רע, איז ווייל זיי האבן נישט גענוג אמונה צו גלייבן אז בשעת ער פארשטייט די רע, איז דאס וואס ער דארף יעצט טון. נישט ווייל ער פילט, נישט ווייל ער ווייסט יעצט, נאר ווייל ער גלייבט, ווייל ער ווייסט נישט יעצט. אבער ער ווייסט אז דא איז ער, ער האט זיך נישט אליינס מחליט [מחליט: decided] געווען צו טון די עבודה [עבודה: service, work].
פרק ד: די השגחה האט אונז אריינגעשטעלט – מ׳דארף נישט מורא האבן
מיר האבן זיך נישט אליין בחר געווען
לאמיר טראכטן, ווי זיי זאגן אונז אלעמאל אמונה. אונז האבן זיך אליינס בחר [בחר: chosen] געווען צו זיין אין דעם דור, אין דעם סיטואציע וואו ס׳איז דא די נסיון [נסיון: test, trial] און די קליפה [קליפה: husk, force of evil] און די סארט אינטערנעט און די סארט זאכן און די סארט AI? דאס האבן אונז אליינס געמאכט? דאס האבן אונז געוואלט? יא, יא, אונז קענען נישט, רוב פון אונז זענען נישט אפילו גענוג מושחת [מושחת: corrupt] צו מאכן דאס.
די השגחה האט עס געמאכט
אלא מאי [אלא מאי: rather what]? דאס האבן מיר זיך נישט אליינס געמאכט, דאס האט די השגחה [השגחה: Divine Providence] געמאכט. די שכינה [שכינה: Divine Presence] וויל זייער שטארק אז אין תשפ״ו [תשפ״ו: the Hebrew year 5786, corresponding to 2025-2026] זאלן די מענטשן, אירע מענטשן זאלן זיך דרייען מיט די אלע חזיר׳יי [חזיר׳יי: pig-like things, referring to impure matters]. דאס וויל זי.
פארוואס וויל די שכינה עס?
פארוואס וויל זי עס? איך קען דיר עס זאגן על פי קבלה [על פי קבלה: according to Kabbalah], עס איז א גוטע עצה מעלה צו זיין. דאס איז א תירוץ על פי קבלה. על פי פשט [על פי פשט: according to the plain meaning] מוז זיין א בעסערע תירוץ. קבלה [קבלה: Kabbalah] איז אויך א שטיקל אמונה. ווי לאנג מיר האבן נישט ארויס וואס עס איז, קען מען נישט זאגן א גאנצע תירוץ על פי פשט, זאגן מיר אז עס איז על פי קבלה. אקעי. אבער על כל פנים [על כל פנים: in any case], דאס וויל זי.
וואס האסטו מורא?
איז וואס האסטו מורא? וואס האסטו מורא פון אריינגיין דערין? וואס האסטו מורא? אה, מען דארף עס טון ריכטיג. טו עס ריכטיג. אבער מען פרעגט אונז נישט צו מיר גייען עס טון. עס געשעט אליינס. דאס איז די גאנצע זאך.
דער משל פון יהודה און תמר: “ויט אליו על הדרך”
דאס וואס עס שטייט אין ספרים אז מען קען נישט גיין אריין אין די רע כדי מעלה צו זיין, ס׳איז א שאלה פון עבירה לשמה [עבירה לשמה: a sin for the sake of Heaven], מען טאר יא, מען טאר נישט. דאס איז ווייל מען דארף נישט. עס געשעט אליינס, דאנט ווארי. דו קענסט זייער שטארק וועלן זיין א צדיק יסוד עולם [צדיק יסוד עולם: “righteous one, foundation of the world” – based on Proverbs 10:25] וואס האט נישט צו טון מיט דעם גארנישט, און אפשר איז דא אויך אן עצה פאר אזעלכע מענטשן. זייער גוט. איך קען טראכטן אז ס׳איז אזוי.
ווער האט די נסיון?
אבער די מענטשן וואס האבן יא די ניד, מיט אנדערע ווערטער, זיי האבן די נסיון. ווער איז געווען דער מלאך [מלאך: angel], יא? עס שטייט “ויט אליו על הדרך” [ויט אליו על הדרך: “And He inclined him on the way” – referring to Genesis 38:16]. דער אייבערשטער האט געשיקט דעם מלאך הממונה על התאוה [מלאך הממונה על התאוה: the angel appointed over desire], געבן א תאוה [תאוה: desire] פאר א איד ער זאל גיין צו תמר [תמר: Tamar – Genesis 38].
די תאוה קומט פון אויבן
ווער האט געשיקט די תאוה? פון וואו האבן די מענטשן די מענטשן? ס׳איז דא מענטשן וואס האבן נישט די תאוה. איז נישט. רוב מענטשן האבן יא די תאוה. פארוואס האט ער די תאוה? ווייל ער דארף אזוי טון.
“איך האב עס נישט אליינס געטון”
און טאקע דעם ווען ער איז מודה [מודה: admits], ווען ער זאגט “איך האב עס נישט אליינס געטון, די תאוה האט מיך געשטופט, דער מלאך הממונה על התאוה האט מיך געשטופט”, און אבער דאס, אויב מען האט אמונה ווייסט מען אז דאס איז נישט פאר זיך אליינס, דאס איז נישט ווייל איך וויל עס טאקע. איך בין נישט אזא גרויסער וועלער, איך בין נישט אזא גרויסער צולייגער. מען האט דיך נישט געפרעגט.
מען האט דיך נישט געפרעגט
אפילו ווען דו ווילסט יא, אקעי, טעארעטיש וויל איך די תאוה, אבער נישט אויף דעם אופן [אופן: manner]. דו האסט נישט געמאכט די גאנצע כלי [כלי: vessel], די גאנצע סיסטעם, די גאנצע מערכה [מערכה: system, arrangement] וואס דו זאלסט קענען טון. דאס האט די השגחה אליינס געטון.
אויב דו האסט אמונה, האסטו נישט וואס מורא צו האבן
אזוי אויב דו האסט א ביסל אמונה, פארשטייסטו, אז אויב אזוי, האסטו נישט וואס מורא צו האבן. פארשטיי עס גוט. מען קען ארויסגיין דערפון. מען קען, דוקא על ידי הדעת [דוקא על ידי הדעת: specifically through knowledge], דוקא דורך גוט פארשטיין וויאזוי עס ארבעט די גאנצע זאך, קען מען טרעפן די ריכטיגע וועג, קען מען… דאס איז דער תיקון [תיקון: rectification, repair].
דאס איז דער תיקון
גייט ברענגען דעם תיקון, און גייט ישראל [ישראל: Israel, the Jewish people] ווערן פארראכטן ריכטיג. דאס איז די הקדמה [הקדמה: introduction], די הקדמה לדברינו [הקדמה לדברינו: introduction to our words], און צו פארשטיין אז דאס איז די סוד פון די חטא העגל [חטא העגל: the sin of the Golden Calf] וואס אונז לערנען דאס באריכות [באריכות: at length] די פרשה [פרשה: Torah portion].
פרק ה: חטא העגל – מען דארף אמונה צו לערנען עס
מען דארף גוט פארשטיין חטא העגל
מען דארף גוט פארשטיין די חטא העגל, עס איז נישט קיין קליינע פרשה, וואס עס איז נתקרב [נתקרב: brought close] געווארן מיט הרוגים [הרוגים: those killed] און חלקים [חלקים: parts] דערפון, נאר ווייל עס ליגט אין דעם סודות [סודות: secrets]. נישט יעדער איינער קען עס משיג [משיג: comprehend] זיין, נישט יעדער איינער האט די גאטס, נישט יעדער איינער האט אמונה.
מען דארף אסאך אמונה
מען דארף האבן זייער אסאך אמונה צו לערנען די פרשה פון די חטא העגל און נישט ווערן אינגאנצן פארלוירן. אבער ווער עס האט אביסל אמונה, קען מען עס לערנען, קען מען לערנען אלע עבודה זרות שבעולם [עבודה זרות שבעולם: all the idolatries in the world], קען מען לערנען מעשה פרה [מעשה פרה: the matter of the Red Heifer], קען מען גיין אין די טומאת מת [טומאת מת: impurity of the dead], און קען מען אנהייבן צו פארשטיין.
פארוואס מיר האבן נישט קיין אפר פרה
און נאר ווער עס פארשטייט עס, און היינט איז נישט דא קיין אפר פרה, יא, איינע פון די זאכן וואס מען זאגט אז נישט דא קיין אפר פרה, סאו זענען מיר אלע טמאי מת [טמאי מת: impure from contact with the dead]. אין א געוויסע זין, יא. און פארוואס האבן מיר נישט קיין אפר פרה? ווייל מיר האבן נישט קיין אמונה, אונז האבן אלע מורא פון די טומאת מת, אונז ווילן נישט גיין, ספעציעל די צדיקים, און ממילא [ממילא: consequently] די סור מרע אונזערע איז מורא׳דיג אונטערשטעליג קעגן די עשה טוב [עשה טוב: do good], קעגן אפילו די עשה טוב.
עשה טוב איז תלוי אין סור מרע
עשה טוב איז דאך תלוי אין סור מרע, אבער אז מען איז נישט אמת׳דיג מברר, נישט אמת׳דיג פארשטאנען די סור מרע, איז זיכער אז די עשה טוב איז אויך גאנץ שוואך.
פרק ו: דער זוהר׳ס חידוש אויף עבודה זרה
דער חידוש וואס איז נתחדש געווארן
סאו איך וויל זאגן די חידוש על חידוש [חידוש על חידוש: novel insight upon novel insight] וואס איז נתחדש [נתחדש: was innovated] געווארן אויף די סוגיא [סוגיא: Talmudic topic], אויך האט עס קאנעקטעד מיט די פרשה און מיט די נושא פון כי תשא [כי תשא: “When you take” – the Torah portion containing the story of the Golden Calf].
דער זוהר הקדוש אין כי תשא
די זוהר הקדוש [זוהר הקדוש: the holy Zohar] אין די ערשטע פאר שטיקלעך פון כי תשא באריכות מאריך [באריכות מאריך: elaborates at length], מיר האבן שוין גערעדט וועגן דעם אין אנדערע יארן, ער איז זייער שטארק מאריך אין דעם אז עבודה זרה איז נישט קיין דזשאוק. עבודה זרה, דאס איז די גרעסטע קליפה וואס קען נאר זיין, יא, “תזרם כמו דוה צא תאמר לו” [תזרם כמו דוה צא תאמר לו: “You will cast them away like a menstruous cloth; you will say to it, ‘Get out!'” – Isaiah 30:22].
די שאלה: וויאזוי האלט זיך עבודה זרה?
די עבודה זרה, די טומאת עבודה זרה [טומאת עבודה זרה: the impurity of idolatry], וואס לכאורה וואלט מען געזאגט אז עס איז נישט דא קיין גרעסערע גארנישט ווי דאס, נישט דא קיין גרעסערע זאך וואס איז שקר [שקר: falsehood], וואס איז קליפה, וואס איז נישט ריכטיג ווי דאס. זאגט די זוהר אזוי, עס שטייט דאך א פסוק, “שפת אמת תכון לעד ועד ארגיעה לשון שקר” [שפת אמת תכון לעד ועד ארגיעה לשון שקר: “A truthful lip will be established forever, but a lying tongue is only for a moment” – Proverbs 12:19], אויב וואלט די עבודה זרה נישט געהאט קיין קיום [קיום: existence, sustainability], וואלט עס נישט געגאנגען נאך אן, מיר רעדן פון וויפיל עבודה זרות עס זאל נאר זיין, וואס מיר רופן עבודה זרה, די קריסטנטום מיט איסלאם מיט אלע מיני אנדערע שיטות [שיטות: systems, approaches] פון אפיקורסות [אפיקורסות: heresy], זיי גייען שוין אן זייער לאנגע צייט, זיי האבן ביליאנען חסידים [חסידים: followers].
ס׳קען נישט זיין אינגאנצן שקר
ס׳קען נישט זיין, ס׳קען נישט זיין אז דאס איז אינגאנצן שקר, ווייל די גמרא [גמרא: Talmud] זאגט אז א שקר, אפילו א רגע קען זיך נישט שטיין א לשון שקר [לשון שקר: lying tongue]. אלא מאי?
[די שיעור גייט ווייטער אין חלק 3…]
פילטער ווי א חידוש אין עבודת הבירורים: פון עבודה זרה ביז AI
פרק א: עבודה זרה – נישט אינגאנצן שקר
מגיד השיעור:
ס׳וואלט געגאנגען נאך אן, ער רעדט פון… אניש וועלכע עבודה זרה ער האט דאן געזען, וואס אונז רופן מיר דא עבודה זרה, די קריסטיאניטי מיט איסלאם מיט אלע מיני אנדערע שיטות וואס האבן א קיום, ס׳גייט שוין אן זייער לאנגע צייט, זיי האבן ביליאנען חסידים. ס׳קען נישט זיין אז דאס איז אינגאנצן שקר, ס׳וואלט געווען אינגאנצן שקר, עד ארגיע לשון שקר [עד רגע לשון שקר – אפילו א רגע קען זיך נישט שטעלן א לשון שקר], אפילו א רגע קען זיך נישט שטעלן א לשון שקר.
אלא מאי? זאגט דער זוהר, און אזוי טייטשט ער, ס׳איז דא א סארט אמת׳ער צו קען זיין, אבער ביז דערווייל איז דא א לשון שקר. און דער זוהר איז מסביר, דו מיינסט אז דא א מענטש וואס דינט די זון, דו מיינסט אז ער איז משוגע? ער איז נישט משוגע, די זון איז דא א ריזן כח, א שם, ס׳איז דא א שם קדוש וואס פירט די זון, און דער שם קדוש איז אליינס, ווען זיי פארדרייען איז דאס די שם עבודה זרה וואס מ׳רופט די זון. ער איז אינגאנצן גערעכט אז ס׳איז דא א כח, ער שטייט עס נישט ריכטיג, ער זעט נישט די גאנצע פיקטשער, ער איז אביסל צעמישט, בסדר, אבער צו זאגן אז עבודה זרה איז אינגאנצן שקר, בכלל נישט ריכטיג, אזוי זאגט דער זוהר.
משה רבינו משקה די אידן מיט דעם עגל – א סוד פון בירורים
און די אמת לאמיתה, אויב מ׳באטראכט דאס די סוד, משה רבינו האט משקה געווען די אידן מיט די עגל, יא, ער האט געמאכט פון דעם עגל א עפר פרה, יא, ס׳איז כמעט נישט די זעלבע איידיע, ער האט פארברענט דעם עגל, וישק את בני ישראל, ער האט משקה געווען די אידן. וואס איז די זאך? ס׳איז זייער פאני, יא, זייער פאני, וואס גייט דא פאר?
פרק ב: דער פילטער – א חידוש להוי עלמא
פון אוועקלויפן צו א נייע דרך
זעט אויס אז דאס, אמאל פלעגט מען מיינען, די חכמים פלעגן מיינען, אז די עצה וועט זיין פאר די אינטערנעט, פאר די אלע זאכן, אז מ׳גייט אוועקלויפן דערפון אינגאנצן, אזוי האבן זיי געמיינט אז ס׳גייט זיין די עצה, כמה וכמה צדיקים האבן אזוי געמיינט. ס׳איז געווען אנדערע מענטשן וואס האבן געזאגט אנדערש, און זיי זענען געווען גערעכט.
ס׳איז געקומען מיט א נייע סוד, מיט א נייע דרך, יעדע זאך איז דאך עצות מרחוק, קמינא אמן [קא מינא אמן – קומט פון אמן, פון אמונה], וואס ס׳קומט מלמעלה עצות וויאזוי צו סאלוון, און יעדע עצה איז דאך א פאראדייען, יעדע עצה איז דאך א סימן, ס׳איז דאך עפעס א משל, ס׳איז דאך עפעס א מהלך, א נייע מהלך.
דער פילטער – א טעכנאלאגישע חידוש מיט רוחניות׳דיגע משמעות
ס׳איז געקומען א נייע מהלך און געזאגט אז מ׳גייט נישט אנטלויפן, מ׳גייט טון א נייע זאך, דאס הייסט מ׳גייט מאכן א פילטער, פילטער איז א נאפה, א כברה, יא? מען האט אויסגעפיגערט טעכנאלאגיש, זייער אינטערעסאנט, איך וועל דיך אריינטראכטן אין דעם אביסל, איך מיין מ׳דארף זיך מתבונן זיין.
א פילטער איז א… אויך נישט נאר, נישט נאר די אינטערנעט, די וועגן וויאזוי מ׳קען אנקומען צו אלע קליפות, נישט נאר דאס איז א חידוש, נישט געווען ביז נישט אזוי לאנג צוריק איז נישט געווען די וועג. אויך די עצה דערפאר איז אויך א חידוש. פונקט אזוי ווי די סוד האינטערנעט, וואס די קדושה וואס מ׳טרעפט צווישן אלעס איז די רשת [רשת – נעץ], און אין מזבח גייט א רשת קרקעב וכו׳, ס׳איז א סוד. פונקט אזוי ווי דאס איז א חידוש, ס׳איז א נייע גילוי וואס איז נישט געווען קיינמאל, און ס׳איז דא אין דעם א פאטענשל פאר רע, אזוי ווי יעדע חידוש, אזוי ווי יעדע בריאה. אין די בריאה איז גלייך דא, דובק בו יצר הרע, איז גלייך דא א טובה ורעה.
דער פילטער ווי א נייע סארט גדר
פונקט אזוי איז די עצה, וואס מ׳האט געדארפט האבן געוויסע אמונה, געוויסע אמונת חכמים, געוויסע פאטענטן אויסצופיגערן די עצה, און מ׳דארף זען צו ווי גוט די עצה ארבעט, און ס׳איז דא אסאך פרטים וואס מ׳ווייסט נאך אלץ נישט מיט וואס פונקטליך אלע פרטים. אבער די בעיסיק איידיע, די עצה וואס הייסט א פילטער, איז אויך א חידוש, א חידוש להוי עלמא.
מענטשן פרעגן אפילו די קשיא, איך וועל דיר זאגן אלעמאל פון די קשיא וואס די אנטי פרעגט קען מען פארשטיין. יא, אונז פרעגן די קשיא, פארוואס דארף מען א פילטער? האסט געהערט אמאל אז אויב מ׳האט א קאר דארף מען ארויפלייגן א טעכנאלאגיע אויף די קאר אז ס׳זאל נישט לאזן די קאר פארן צו שלעכטע פלעצער? האסט געהערט אמאל אז אויב מ׳האט א פען זאל מען ארויפלייגן א טעכנאלאגיע אויף די פען נישט צו לאזן די פען שרייבן קיין שלעכטע זאכן? מ׳האט נישט געהערט. ס׳איז דא אסאך גדרים, חכמים האבן געמאכט זייער אסאך גדרים און סייגים אויף אסאך זאכן, אבער אזא סארט גדר האב איך נישט געהערט קיינמאל, אז ס׳איז א חידוש.
אבער אונז, די רבנים וואס האבן געזאגט בפשיטות אז ס׳איז אריין עפעס א דורכגערינענע, אלע מיני צוגעשטעלטע זאכן וואס זענען אינם דור בכלל, ס׳איז נישט ריכטיג, ס׳האט נישט קיין שייכות. נישטא אזא חיוב צו לייגן א פילטער, זיכער נישט א חיוב וואס איז פלעין א ישום [ישום – אפליקאציע], ס׳איז פלעין א פרט וואס קומט ארויס קלאר פון עפעס אן אנדערע חיוב וואס שטייט. נישט אמת. די סארט זאך איז לכאורה א חידוש.
דער פילטער לערנט אונז א נייע דרך אין עבודת השם
אה, אויב ס׳איז א חידוש דארף איך זיין זייער העפי. ס׳איז א חידוש, ס׳איז א גאנצע נייע חידוש. מיט דעם לערנט מען זיך א גאנצע נייע דרך אין בירורים. ס׳איז דא עבודת הבירורים, ס׳איז דא אסאך דרוכים פון מאכן בירורים, מ׳דארף קענען א גאנצע נייע דרך. פון דעם לערנט מען זיך א גאנצע נייע דרך אין עבודת השם, א גאנצע נייע דרך וויאזוי זיך עצה צו געבן מיט דעם עולם הזה, מיט די גאנצע זאך.
ס׳איז א נייע חידוש, ס׳איז נישט געווען קיינמאל אזא חידוש. אבער מ׳קען, לאמיר פארשטיין, דער פילטער, און דעמאלטס דאס, אזוי דארף מען פרעזענטן די גאנצע זאך. דער פילטער וואס מ׳קען קויפן, יעדע סארט, די פרטים דארף מען אויספיגערן, אבער ס׳איז דא אסאך סארטן אויף יעדע לעוועל פון טעכנאלאגיע, פון די קאנעקשאנס, וכדומה.
“יפול מצדך אלף ורבבה מימינך אליך לא יגש”
דער פילטער איז א נייע סארט חידוש, ס׳איז ממש א גילוי וואס איז נישט געווען קיינמאל. ס׳איז א גילוי אז מ׳קען גיין אין אלע פלעצער, מ׳קען זיין אין אזא פלאץ וואס די אינטערנעט, די סייבער ספעיס, אין א געוויסן זין איז מען איבעראל, מ׳קען זיין איבעראל אויף איינמאל, און צווישן אלע גוים און אלע גויות און אלע זאכן וואס זענען אויף די וועלט קען מען זיין, און זיי זאלן נישט, “לא יגבהו”. אזוי ווי “יפול מצדך אלף ורבבה מימינך אליך לא יגש”. וויאזוי קען דאס זיין?
אמאל האט מען געוואוסט אז מ׳דארף גיין אין דרך אחרת, מ׳דארף גיין אין אן אנדערע פלאץ. דאס איז געווען אמאל, דאס איז געווען די איינציגסטע וועג. א מענטש האט געהאט צוויי ברירות: אז דו ביסט דארט, איז בעיסיקלי ביסטו סטאק, דו האסט געזינדיגט, ס׳איז געווען בעוונות. “יעבור בן אדם על יחיד”, וואס הייסט? “קהילות זונות”, שטייט אין גמרא, איז מען זיך מתיר, ס׳קען נישט זיין קיין טענות.
ס׳איז א נייע חידוש, א נייע זאך. אויף די פיזישע אויגן איז נישטא אזא עצה. אויף די אינטערנעט איז דא אזא עצה. דו קענסט גיין איבעראל, און דו האסט א מאשין, א חלק פון דיין מאשין, פון דיין כלי קליטה, וואס ארבעט שוין פאר דיר, און ער מאכט שוין וויאזוי ס׳גייט, ער מאכט שוין מתחילה. ווי ער זעט א פיקטשער וואס ער האלט אז ס׳איז נישט אויסגעהאלטן, מעקט ער עס שוין גלייך אויס נאך פאר ס׳קומט אן צו דיר. ס׳איז א מין גילוי, ס׳איז א מין הטבה, ס׳איז נאך נישט געווען קיינמאל אזא הטבה, ס׳איז נאך קיינמאל נישט אזא גוטע זאך, אזא שיינע זאך.
פרק ג: AI ווי דער נעקסטער שריט – אויטאמאטישע בירורים
בעזרת השם, ווען ס׳וועט זיין אויף די פענסטערס, מען קען לייגן אויף יעדע פענסטער אזוי. ס׳זאל זיין א מורא׳דיגע זאך. און נישט נאר דעם, ס׳זאל קענען אפילו היינט איז דא נאך בעסער, איך ווייס נישט צו ס׳איז שוין דא, אבער אויב ס׳איז נאך נישט דא, זאלן זיי עס מאכן.
AI קען איבערטייטשן אלעס אויטאמאטיש
מ׳קען מאכן מיט AI א נייע סארט פילטער, וואס יעדע זאך טייטשט ער שוין איבער, טייטשט ער שוין איבער וואס ער דארף זיין בטובה, אן א מענטש זאל טראכטן. יא, ביז יעצט איז געווען א גאנצע פראבלעם, אז דו דארפסט אוועקלויפן, און דו האסט געדארפט, ווי מ׳דארף מברר זיין, איז דאך ממש א שווערע זאך. א מענטש דארף גיין און ליינען עפעס א פלאץ, וואס ער דארף האבן די אינפארמאציע, ער דארף עס כדי צו קענען פארשטיין די וועלט, און למעשה דארף ער עס איבערטייטשן און ס׳זאל שטימען מיט זיין אמונה, און ס׳זאל שטימען מיט זיין דעת וויאזוי מ׳קוקט בכללי, און נישט אז ס׳זאל זיין טייטש עבודה זרה׳ס, ס׳נעמט א פראצעס, ס׳איז א קצת מן התענוג, ס׳איז אסאך ארבעט.
מ׳קען שוין מאכן אז ס׳זאל ארבעטן אליינס. מ׳קען שוין מאכן אז די AI זאל פארשטיין, אז ווען ס׳שטייט למשל, יא, לאמיר זאגן א משל גס, יא, א משל, עבודה זרה. וואס הייסט עבודה זרה? עבודה זרה איז דאך פשוט. עבודה זרה איז א דעת חסר, ער מיינט אז דער קליינער פרט האט געמאכט די וועלט, דאס איז די גאנצע איינס אויף ס׳איז נישט, אז די וועלט איז אסאך גרעסער, און די געטליכקייט איז אסאך גרעסער.
דער דוגמא פון עובדי השמש – וואס מיר פארפעלן
מצד שני, אמאל דאך פשוט עבודה זרה, איז דאך אמאל דא גוטע דעות וואס די עבודה זרה מאכט. די זוהר ברענגט דא אין די וואך, אז די עובדי עבודה זרה זענען דינען די זון, יעדן אינדערפרי בוקן זיי זיך צו די זון, זיי באקומען די שפע פון די זון. דאס איז אמת, יעדן אינדערפרי קומט א נייע שפע. און מ׳זאגט דאך דעם פיוט אינדערפרי “א-ל ברוך גדול דעה, הכין ופעל זהר החמה”, די גאנצע אלף בית הייבט אן אזוי שיין יעדן אינדערפרי ווען ס׳קומט ארויס די זון, ס׳איז ממש א ריזיגע אור.
און די עובדי עבודה זרה כאפן די אור, און זיי האבן א גאנצע טעכניק וויאזוי זיך מחיה זיין יעדן אינדערפרי וואס קומט ארויס די זון. ס׳זאל זיין א מענטש, איך דארף טרעפן צו טאנצן. ס׳איז דא רבי׳ס וואס זיי טאנצן “א-ל אדון על כל המעשים” שבת, יא? “טובים מאורות שברא אלקינו”. “טובים מאורות”, אפי׳ קבלה מיינט עס אנדערע זאכן, אבער פשט מיינט עס אז די זון קומט ארויס אינדערפרי, הייבט מען אן צו טאנצן “טובים מאורות”. יא, מיר טאנצן ביי קידוש לבנה. וואס איז דאס? ס׳איז א ריזיגע חיות, ס׳איז א ריזיגע שפע, ס׳איז א ריזיגע שפע פון אור, פון ממש די אור הגשמי, און אויך ס׳קומט מיט אים, מיט דעם קומט א שפע פון שמחה, א שפע פון “אור צדיקים ישמח”, ס׳קומט א געוואלדיגע זאך.
איז פארוואס רוב, אסאך פון אונז, שטייען אויף אינדערפרי, ארי, נאך א טאג וואס מ׳דארף אויפגיין צו דער ארבעט, נאך א טאג וואס מ׳דארף טון. ס׳קומט נישט דער ריזן אור פון די זון. פארוואס נישט? ווייל אונז פארשטייען נישט, דו אוועקסט, דו אוועקסט, דו אוועקסט, וויאזוי ס׳טוט זיך, דו האסט נישט קיין כלי וויאזוי עס צו כאפן. דער גוי פון די אומות העולם האט עס געכאפט, ער האט געמאכט א פיוט, ער האט געמאכט א סדר, א תפילה, ער בוקט זיך צו די זון, ער האט אויסגעפיגערט א וועג וויאזוי צו כאפן די חיות פון די זון יעדן אינדערפרי.
פון “לא תתורו” צו פילטער – א נייע תועלת
וואס טוען מיר אבער? ס׳איז דאך עבודה זרה, ס׳איז דאך א שרעקליכע קליפה, מיר קענען דאך נישט בלייבן דארט נעבעך, עובדים לשמש, ס׳איז דאך א ריזיגע קרונה עובד, ס׳איז דאך שרעקליך. טאמער אבער אזוי, ס׳איז דאך אן איסור “ולא תתורו”, ווי דער רמב״ם פסק׳נט, מ׳טאר נישט קוקן אין די ספרי עבודה זרה, אפילו ס׳איז דא אין דעם א תועלת, ווייל מ׳גייט פארכאפט ווערן.
דאס איז געווען פאסיג געווען דער סוד וואס הייסט א פילטער. יעצט איז דא א נייע תועלת, א פילטער. מ׳קען קוקן איבעראל, און דער פילטער גייט שוין לכתחילה איבערטייטשן, ווי ס׳שטייט דער נאמען, דער שם חול, דער שם שקר, שם של עבודה זרה, גייט ער איבערשרייבן “דער אייבערשטער האט געמאכט”. זייער פשוט. מ׳דארף פשוט מאכן דער ראבאט, אים אויסלערנען, ווען ס׳שטייט “שם של עבודה זרה עשה”, שרייב אריין “ה׳ עשה”. א גוטן טאג. דאס איז די מעלה געווען די גאנצע זאך. אמאל האט מען געדארפט גאנצע קבלה, גאנצע כוונות, וכולי וכולי, צו מילל זיין אין עפעס א קליפה. היינט קען מען עס מאכן אליינס מיט א פילטער.
פרק ד: דער פילטער ברוחניות – אין מוח און דעת
די זעלבע זאך, דער אמת איז, דער אמת איז, דער אמת איז, און איך פיר אויס ווייטער, דער אמת איז, דער אמת איז, דער אמת איז, דאס איז ממש בגשמיות. דער אמת איז אז ברוחניות איז דא אזא סארט זאך, און די רוחניות מיין איך צו זאגן, ס׳קען זיין אינגאנצן בנפש, אינגאנצן אין די מענטש׳ס מוח, אינגאנצן אין די מענטש׳ס דעת, אינגאנצן אין די מענטש׳ס מיינד.
יעדע זעהן איז דורך א מתווך
אונז דארפן נאר געדענקען אז יעדע מאל וואס אונז זעען עפעס, איז דא די אלע לעיערס וואס איז דא. קאמפיוטערס זענען ווייניגער קאמפליקעטעד פון מענטשן, מענטשן זענען נאך מער קאמפליצירט. ווען איך זע עפעס, איך זע עס נישט דירעקט, איך זע עס דורך עפעס א מין דבר המתלבש, ס׳איז עפעס א מתווך, יא? משה האט געמאכט א מסוה. איך רעד דורך עפעס א מאסק, דאס איז די ריעליטי. און דער מאסק איז מפרש, ער איז מתרגם, ער טייטשט איבער די זאכן לויט וואס ס׳איז מיר נוגע. מיר האבן גערעדט וועגן דעם כמה פעמים וכמה אופנים.
א שומר הפתח אנשטאט נערוועז ווערן
אויב אזוי, קען מען דארט שטעלן א שומר הפתח, אנשטאט צו נערוועז ווערן.
אסאך מאל, לאמיר זאגן אזוי, אסאך מאל א מענטש, לאמיר זאגן א פשוט׳ע דוגמא, א פשוט׳ע דוגמא וואס איז איבערטייטשן שוין אויף א שאלות וואס זענען גרעסערע שאלות. א פשוט׳ע דוגמא איז אזוי, לאמיר זאגן אז איך וויל דאווענען בכוונה, איך וויל זיך יעצט אריינקלערן, אריינגיין אין א טיפע התבוננות און זען עפעס א…
דער פילטער אין פראקסיס: דער סוד פון עפר פרה אדומה
פרק א: וויאזוי דער פילטער ארבעט – א פראקטישער משל פון חסידישע צדיקים
וועלט קען צוהעלפן פאר די כוונת התפילה [kavanas hatefillah: intention/concentration in prayer], ס׳קען דאך נישט זיין אנדערש. אלא מאי [but what?], דו ווייסט נישט וויאזוי. און גלייך וואס ס׳איז מפורש דארט, דו האסט נישט קיין פילטער. ס׳איז גלייך מפורש אין דיין קאפ אז ס׳איז א שטער. שטעל א פילטער. דער פילטער גייט איבערטייטשן אלעס.
אמאל גייט עס אנקומען, למשל [for example], כביכול [so to speak], אויב די חסידישע צדיקים [Chassidic righteous leaders] האבן געזאגט: ער האט געהערט אז א גוי שרייט מ׳זאל אויפהייבן די היי, די “hay”, און דאס האט ער געהערט אז מ׳דארף אויפהייבן די אות ה׳ [the letter hei], מ׳דארף אויפהייבן, מעלה זיין די שכינה [elevate the Divine Presence].
דער חילוק: נישט נאכטרעגליכע אינטערפרעטאציע, נאר לכתחילה׳דיגע וואורנעמונג
אבער וואס איז געווען? קודם [first] האט ער געהערט דאס, נאכדעם [afterwards] האט ער געטראכט, “וויאזוי גיי איך מאכן פון דעם חסידות [Chassidic teaching]? תלפיות תל שכל פיות פונים אליו [Talpiyos – a mound to which all mouths turn], איך גיי אריינקוועטשן?” ניין, נישט דאס איז געווען.
ער האט געהאט אזא פילטער וואס לויפט אין זיין קאפ, און ער האט געהערט “היי”, גלייך האט ער זיך געקאנעקטעט צום דעם ה׳. און אזוי קען מען טון פאר יעדע זאך, אפילו דברים רעים ממש [even truly evil/negative things]. ס׳וועט אים סאפארטן, ס׳וועט אים סאפארטן לטובה [for good], ס׳וועט אים סאפארטן פאר עפעס וואס מ׳קען נוצן.
פרק ב: דער תנאי: דער פילטער ארבעט נאר חוץ דער נארמאלער עבודה
און דאס איז, נאר מ׳שטעלט קודם חוץ [besides/in addition to] די נארמאלע עבודה [service/spiritual work]:
• די שעות קבועות לתורה [fixed times for Torah study]
• די שעות צו ברעכן די רע [to break the evil]
• הכנעה ועבודה [submission and service]
האבן טאקע אלע לעוועלס [levels], נייע סארט תורה [a new type of Torah], מאכן א פילטער. “מסך מבדיל [a dividing screen/partition]”, מאכט א פילטער. דער פילטער לאזט נאר אדורך די… ער הערט, ס׳איז מפורש לכתחילה [from the outset] פאר אונז אויף א וועג וואס אונז קענען עס הערן, אויף א וועג וואס אונז קענען עס נישט שטערן.
פרק ג: דער סוד פון עפר פרה אדומה: א נייער וועג אין אידישקייט
דאס איז אמת׳דיג [truly] די סוד [secret] פון די עפר פרה [ashes of the red heifer] וואס איז מתקן [rectifies] די חטא העגל [the sin of the Golden Calf]. ס׳איז א נייע וועג וויאזוי מ׳קען גיין אין אידישקייט [Judaism/Jewish life].
סיום: דער יסוד איז פשוט, די פראקטישע דעטאלן דארף יעדער אויספיגורן
איך האף אז ס׳איז גענוג קלאר. אפשר איז עס אן תורת [perhaps it’s not a formal Torah teaching], און ווייל ס׳איז אן תורת איז עס זייער אמת׳דיג, אבער מ׳דארף זיך יעדער איינער אויספיגורן פונקטליך [each person must figure out the precise details for themselves], אבער ס׳איז א דבר פשוט [a simple matter].
מ׳קען אריינגיין אין די טיפע פראקטיש [one can go into the practical depth], אבער דאס איז די יסוד [foundation].
מל תמלול לחץ לפתיחה
📋 Shiur Overview
Summary of the Lecture – Erev Shabbos Parshas Ki Sisa, Shabbos Parah, 5786
A. The Foundation: Pnimiyus HaTorah (Inner Torah) Is Not a Luxury – It Is a Necessity
Every matter in Torah has peshat, remez, derush, sod (literal, allusive, homiletical, mystical meanings). The problems of a person’s life – in every generation, every family, every country, with all specific situations – cannot be solved through peshat alone. Specifically sodos haTorah, pnimiyus haTorah, Kabbalah and Chassidus, have come to solve problems that peshat alone cannot reach.
An important point: What is called “Kabbalah” is only Kabbalah as long as one doesn’t understand it. When one understands it, it becomes “simple matters” (devarim peshutim). A parable: One cannot explain the holiness of Shabbos only through the laws of borer (selecting) – one needs vessels, concepts, a language to understand what “holiness” means. And this only has someone who has a comprehension in pnimiyus.
—
B. The Main Innovation: “Sur Mera” (Turn from Evil) Requires Just as Much Depth as “Aseh Tov” (Do Good)
This is the core of the entire lecture. We are mezalzel (dismissive) in “sur mera”:
– By “aseh tov” – matzah, seder, Hallel, Shabbos – everyone understands that one needs depth, kavanos (intentions), understanding. A sophisticated Chassidic Jew has a rich understanding of every mitzvah.
– By “sur mera” – “v’lo sasuru acharei levavchem v’acharei eineichem” (do not stray after your hearts and after your eyes) – suddenly he becomes superficial, foolish, without any depth. He only says “run away!” without any sophisticated understanding.
The Verse “V’lo Sasuru” – A Deep Analysis
The verse “v’lo sasuru acharei levavchem v’acharei eineichem asher atem zonim achareihem” (which you go astray after them) stands in the middle of Krias Shema, when a person is already, so to speak, in devekus (cleaving to God) – and specifically then the Torah tells him: “You are a zoneh (harlot) after them” – this is the normal state, this is the reality of every person, even the greatest tzaddik. Tzitzis is a segulah/remedy against this – “lema’an tizkeru” (so that you remember) – but one must understand why and how.
A Proof from the Mitzvos Themselves
There are more lo sa’aseh commandments (365) than aseh commandments (248). This means that the Torah itself gives more ways of warfare against evil than mitzvos of holiness. Just as one cannot fulfill mitzvos aseh without an inner understanding, so one cannot be careful with mitzvos lo sa’aseh without understanding the secrets of evil – both what evil is, how one is saved from it, and how one rectifies it.
—
C. Why Are People Afraid to Think About “Sur Mera”?
The reason for the superficial understanding in “sur mera” is because people are afraid to think about it – and they are even right! Because it is indeed a kelipah (husk of evil), “asher atem zonim achareihem” – how should one think about it without being caught?
The Zohar’s Answer: “Limnede Tuv U’limnede Ra” (To Know Good and to Know Evil)
The Zohar says that a person’s obligation is to know both – good and evil: to free oneself from evil and to connect oneself to good. Knowledge doesn’t mean only to learn Gemara and divrei kedushah (holy words), but also to understand how evil works – not to become hidden in evil, but to be able to go out and connect the evil to the good. There is no other way.
—
D. Limud HaRa (Learning About Evil) – What Does It Mean Practically
One must know how evil works – everything that stands in newspapers, everything that people do – but not remain stuck in the evil, rather go out from it, and transform this into “sur mera v’aseh tov”.
The Parable of Haman
In the Megillah it says that Haman wrote letters to all provinces, but it doesn’t say what he wrote. The Midrash, however, knows it – because Chazal thought themselves into Haman’s claims. A Jew who learns Megillah can better understand antisemitism than any gentile – and this is specifically the wisdom: not to run away from evil, but to understand it in order to defeat it.
—
E. Emunah (Faith) – The Key to Not Getting Stuck
“Harbeh asu v’lo alsah b’yadam” (many tried and did not succeed) – many people remain stuck in evil. Commentators bring that even a tzaddik can enter l’shem shamayim (for the sake of Heaven) and be lost. But: whoever enters with true intention to clarify, does not get stuck. Those who get stuck are people who already from the beginning wanted the evil and use Torah as an excuse.
Emunah is the key – a spiritual power, a segulah that holds a person when he is in the deepest darkness. The verse “ki zeh Moshe ha’ish lo yadanu mah hayah lo” (for this man Moses, we know not what has become of him) – this “not knowing” began the sin of the Golden Calf. A person with emunah can live with “lo yada” (not knowing), he can endure a situation of lack of knowledge, because he knows that the concealment is temporary – “at night the sunrise will return.”
The Arizal’s distinction: Ze’ir Anpin (the lower level of da’as/knowledge) can go away, but Atik Yomin (emunah, the higher level) never goes away. “Vatilbash Esther malchus” (and Esther clothed herself in royalty) – this is emunah.
—
F. A Person Did Not Place Himself Here
A strong point: One did not choose for oneself to be in this generation with internet, AI, and all the trials. Divine Providence made it so. The Shechinah wants that in 5786 her people should deal with all these difficulties. The verse “vayifga bo ba’derech” (and he encountered him on the way) – the Almighty sent the angel appointed over desire to Yehudah. Desire comes from above, not from the person himself.
Therefore: What are you afraid of? If Divine Providence placed you here, you can get out. Specifically through da’as – through understanding well how it works – can one find the rectification.
—
G. Parah Adumah (Red Heifer) – The Model of Birurim (Clarifications)
This is the secret of parah adumah: the Kohen who sprinkles the ashes becomes himself tamei (impure) – he must crawl into the secret of evil, understand Haman, and through this he can elevate. He becomes somewhat tamei, he must later himself undergo purification – but this is the way: metamei tehorim (making the pure impure) in order to metaher temei’im (purify the impure).
Chukah doesn’t mean there is no explanation – it means that without emunah one cannot do it. Whoever doesn’t have emunah doesn’t have the segulah to enter and come out.
Why We Don’t Have Efer Parah Today
We are all tamei meis (impure from the dead) because we don’t have efer parah. And why? Because we don’t have enough emunah – everyone is afraid of tumas meis, especially the tzaddikim don’t want to enter. Therefore the “sur mera” is weak, and consequently also the “aseh tov” is weak – because aseh tov depends on true sur mera.
—
H. Cheit HaEgel (Sin of the Golden Calf) and Avodah Zarah (Idolatry) – Not Completely False
The Sin of the Golden Calf Must Be Understood
Cheit HaEgel is not a small matter – there lie within it secrets. One needs very much emunah to learn cheit HaEgel and not become lost – but whoever has emunah can learn all the avodah zarah in the world.
The Zohar’s Innovation: Avodah Zarah Has Existence
The Zohar in Ki Sisa asks: The verse says “sfas emes tikon la’ad v’ad argi’ah leshon sheker” (a lip of truth will be established forever, but a lying tongue is only for a moment) – if falsehood cannot last even a moment, how do Christianity, Islam, and all heresies last so long with billions of followers? It must be that it is not completely false – there is some truth in it that must be understood.
The Zohar explains: Whoever serves the sun is not crazy – the sun indeed has a tremendous power, a holy Name that guides it. The idolater is right that there is a power, but he doesn’t understand it correctly – he doesn’t see the whole picture, he distorts the holy Name into a name of idolatry. Avodah zarah is essentially a lacking da’as – he thinks that a small detail created the world, when in truth the Godliness is much greater.
Moshe’s Drink – A Secret of Birurim
Moshe Rabbeinu burned the calf and gave the Jews to drink from it (“vayashk es bnei Yisrael”) – almost like efer parah. This is a pattern of birurim: not to run away from evil, but to work it over, to extract the spark of holiness from the kelipah.
—
I. The Filter – An Innovation L’havei Alma (For the World to Come) in Avodas HaBirurim (The Work of Clarifications)
From Running Away to Filtering
– In the past people thought that the remedy against internet was to run away completely – several tzaddikim held this way.
– A new way came: not to run away, but a filter – a technological chevrah (fellowship/company) that sorts out for you.
– Such a type of fence never existed – one never heard of putting technology on a car so it shouldn’t drive to bad places, or on a pen so it shouldn’t write bad things. The filter is an innovation – and therefore one must be happy, because it teaches us a completely new way in avodas Hashem.
The Filter as a Spiritual Process
The filter enables something that never existed: one can be everywhere in cyberspace – among all gentiles, all things – and “lo yigash eilecha” (it will not come near you), like “yipol mitzidcha elef” (a thousand may fall at your side). In the past a person had only two choices: either you are there and you are stuck, or you run away. On physical eyes there is no such remedy – on internet yes.
AI as the Next Step – Automatic Birurim
AI can make a new type of filter that goes even further:
– Until now a person himself had to be mevarar (clarify) – read information, translate it according to emunah, extract the spark – hard work.
– Now one can make that the AI should automatically translate: where it says a name of avodah zarah, it should rewrite “Hashem asah” (God did it). In the past one needed entire Kabbalah and kavanos to nullify a kelipah – today one can do it with a filter.
The Example of Sun Worshippers – What We Miss
The Zohar brings: the idolaters who serve the sun catch every morning a tremendous abundance – they figured out a technique to be sustained from that light. We however – we get up in the morning, “another day to work,” and we don’t catch the tremendous light from the sun, because we don’t have a vessel for it. The gentile made an order, a prayer, he bows – he figured out a way. We do say “tovim me’oros” (the luminaries are good), we dance at kiddush levanah – but we don’t understand enough what this means.
—
J. The Filter in the Mind – From Physicality to Spirituality
The filter also exists spiritually – entirely in the person’s moach, da’as, mind:
– Every time we see something, we don’t see it directly – only through a “davar hamislabesh” (something that clothes), an intermediary, a mask (like Moshe’s masveh/veil).
– The mask interprets – it translates things according to what is relevant to me.
– If so, one can place a “shomer hapesach” (guardian of the opening) – instead of getting nervous from what one sees, one can train the internal filter to translate everything correctly.
A Practical Parable – The Tzaddik and the Gentile
A tzaddik hears a gentile shouting to pick up the “hay,” and immediately he hears from this that one must pick up the letter hei – elevate the Shechinah. This is not that the tzaddik first heard the gentile, and then sat down to think “how do I squeeze this into Chassidus?” – no! The tzaddik had a filter that runs automatically in his head, and therefore he immediately connected to the spiritual content. The difference: the filter is not a retroactive interpretation, but a l’chatchilah (from the outset) perception of the world.
The Filter Also Works for Actually Evil Things
Even bad things – when one has the filter – will immediately turn to good, will give something that can be used. But a condition: this only works chutz (outside) the normal service – one must have fixed times for Torah, hachnaa’ah, havdalah, hamasaka (submission, separation, sweetening) – all levels of service. The filter is a new type of Torah that one builds upon the foundation of regular service. It is a “masach mavdil” (separating screen) – a partition that only lets through what one can hear in a good way, and blocks what can disturb.
—
K. The Conclusion – Efer Parah Adumah as the Rectification of Cheit HaEgel
This is the true secret of efer parah adumah that rectifies the cheit HaEgel. The cheit HaEgel was – one took the powers of the world without a filter, and therefore avodah zarah came out. The parah adumah – which is a chukah, a secret – teaches us a new way in Yiddishkeit: one can enter the world, hear everything, see everything, but through the filter everything is transformed to holiness.
Perhaps it is “an toras” (without a formal Torah structure), and specifically because it is so, it is very true. But each person must figure out for himself the practical details – the lecture only gave the foundation.
—
The Logical Flow of the Entire Lecture
1. Pnimiyus HaTorah is necessary – peshat alone cannot solve all problems
2. “Sur mera” requires depth – just like “aseh tov,” one cannot be superficial
3. People are afraid to think about evil – but the Zohar says one must
4. Limud hara – understand how evil works (parable of Haman)
5. Emunah is the key – to not get stuck (cheit HaEgel = lack of emunah)
6. Divine Providence places us – one shouldn’t be afraid
7. Parah adumah = the model – metamei tehorim / metaher temei’im
8. Avodah zarah has existence (Zohar) – one must understand why
9. Moshe’s drink = birurim – not to destroy, but to work over
10. The filter = innovation of our generation – a new way in avodas habirurim
11. AI = automatic birurim – the next step
12. The internal filter in the mind – a l’chatchilah perception of the world
13. Efer parah = the rectification of cheit HaEgel – enter the world with a filter, and transform everything to holiness
📝 Full Transcript
Secrets of the Torah in “Turn from Evil”: Why One Needs Pnimiyus (Inner Dimension) to Combat Evil
Introduction: The Necessity of Sodos HaTorah (Secrets of the Torah)
It is today Erev Shabbos (Sabbath eve) Parshas Ki Sisa, Shabbos Parah, 5786. We have taken on a custom to speak on Parshas Ki Sisa, Shabbos Parah, the Shabbos after Purim, about the secret of the vessels and various vessels that the Rabbis say one should place a filter on.
Just as everything has peshat (simple meaning), remez (hint), derash (homiletical interpretation), sod (secret), as we hold, truly lemiso (in truth), not things that can be properly expressed in other shiurim (lectures), but truly lemiso there is no way to solve the problem, the question, the issue that a person lives with in this world, which means always with all the specific details, with all the situations that occur in every generation, in every year, with every person, every person, every family, every country, every city, everything has its special reality. And one cannot, it is not possible to solve the question except with what we call sodos HaTorah, with what we call pnimiyus HaTorah (the inner dimension of Torah).
This is indeed the reason why all these things exist. It’s not simply that the peshat was good, the peshat was good, but the Zohar added teachings because something new was needed in that time. The reason why all these teachings exist at all is because there is a problem in the simple peshat.
The Real Problem That Sodos HaTorah Come to Solve
We spoke yesterday, the shiur hasn’t been uploaded yet, we spoke yesterday at the beginning of the shiur about a point in this, briefly, that there is a problem, there is a real problem, and all these things that we learn, that Chassidic sefarim (books) came, and Kabbalah sefarim came, they came to solve a problem that other people don’t solve. It simply exists.
The truth is that it should be the ultimate perfection perhaps of just a problem that it shouldn’t be only according to Kabbalah. But the foundations, the concepts, the ways that we learn, the truth is that it’s not Kabbalah. What does Kabbalah mean? Kabbalah means it’s only as long as one doesn’t understand it. The one who understands it, it becomes simple, it becomes simple things.
The Necessity of Pnimiyus to Understand Kedusha (Holiness)
So, the point is that one must learn Kabbalah about all these things, and to run away, to say according to peshat, this is as we see that there is very much seemingly, that even the Jews who already learn, who already understand a bit better, they understand that Shabbos cannot be explained simply, not at all, that it is “Shabbos ki kodesh hi lachem” (the Sabbath is holy to you). Shabbos is kodesh (holy), it stands in the weekly order. One cannot explain Shabbos with the fact that one may not do borer (selecting). One must explain the kedusha.
Who has a language at all? Who has a language at all? Who has words at all, vessels, vessels from various vessels, vessels, concepts with which one can bring forth kedusha, what the word kedusha means? Only one who has a bit of comprehension in this, a mekubal (Kabbalist), or such a type of person, he has theorized, he has a bit of a theory of what kedusha means, or a Chassidic Jew.
Chapter 1: The Double Standard in “Aseh Tov” (Do Good) and “Sur MeRa” (Turn from Evil)
The Same Way by “Sur MeRa”
And the same way one would need to understand in us, perhaps we are mezizel (negligent) in sur mera. Another one of the great secrets of Adler Yehuda ben Aharon Haman ben Baruch Mordechai, it is also the secret of Parah Adumah (Red Heifer) which always comes after Purim.
That is, we are very accustomed this way, there is an aseh tov. Aseh tov means that one immediately goes to do mitzvos (commandments) on Pesach, one goes to prepare the Seder. And everyone who understands a bit, has a bit of a level of daas (knowledge) that is greater than third grade, knows that it is not enough to do it simply, it is not enough not to eat chametz (leavened bread) and to eat matzah.
One must bring out what is the matter of the matzah, what is the matter of not eating chametz, what does it bring out, how does it help a person? It must help a person, the Torah was given to help a person, and it doesn’t help. Whoever doesn’t understand, whoever doesn’t have a process, is indeed, not just a theory, right? He has something of daas, he has a perception, he has something, he lives in a certain daas, in a certain life of the mind, where he is massively conscious of what is the reality, what is the teacher, and what are the four cups, working is not almost.
The General Recognition by “Aseh Tov”
This is simple, everyone knows the foundation that every, every Chassidic Jew in the world, perhaps even a Polish Jew, everyone agrees to this foundation.
But by “Sur MeRa” – A Completely Different Story
But when it comes to sur mera, that is, everyone knows that in the world there are many trials, “velo sasuru acharei levavchem ve’acharei eineichem asher atem zonim achareihem” (and you shall not stray after your hearts and after your eyes after which you go astray). It is such a beautiful pasuk (verse), I thought about this recently.
The pasuk says, everyone knows “velo sasuru” what it means, yes? It is to the Mizrachi, “acharei levavchem” is heresy, “eineichem” is adultery, idolatry, whatever it is, it is the thing, yes?
Chapter 2: Analysis of the Pasuk “Velo Sasuru”
The Context: In the Middle of Krias Shema
The pasuk tells you, you thought you are reading Krias Shema here, you are already holding by the third parsha, you are already in complete devekus (cleaving to God), and it grabs you with the “velo sasuru”. The pasuk tells him, why do I tell you? Why do I tell you “velo sasuru acharei levavchem ve’acharei eineichem”?
“Asher Atem Zonim Achareihem” – The Normal of Every Person
“Asher atem zonim achareihem” (after which you go astray). Because you are a zoneh (one who strays) after them. Because that is the normal. Every tzaddik, the greatest tzaddik who says Krias Shema, says about himself “asher atem zonim achareihem”. And against this the pasuk comes to help you. The pasuk wants to take you out. Moshe Rabbeinu with the Ribono Shel Olam (Master of the Universe) with His Torah wants to say something “velo sasuru”, one should go out from this “sasuru” a bit, one should be able to find a better way to use the “levavchem” and “eineichem” instead of “zonim achareihem”.
Two Interpretations in the Pasuk
Yes, you can say according to peshat one argument that it doesn’t mean what I say, but simply “velo sasuru acharei levavchem”, which type of lev (heart), the one that goes after with the “zonim”. Okay, can also be a good peshat, but I think that my peshat is also good, and it is also a true teaching, because the Torah didn’t come to take care of problems that don’t exist.
The Torah Speaks to Your Reality
The Torah says, you, I know that you are a zoneh, “asher atem zonim achareihem” – zoneh, yes, not a zoneh, he is zoneh achareihem – and for this I bring a whole Yetzias Mitzrayim (Exodus from Egypt), for this I put on tzitzis (ritual fringes). Why do you put on tzitzis? A tremendous tzaddik, why do you put on tzitzis? Yes, he is indeed a tzaddik yesod olam (righteous foundation of the world). He puts on tzitzis in the morning, the pasuk tells him: why does one put on tzitzis? “Lemaan tizkeru va’asisem es kol mitzvosai” (so that you remember and do all My commandments), you should remember “velo sasuru acharei levavchem ve’acharei eineichem asher atem zonim”, it means your life is a zoneh heart. Remember with the tzitzis is a segulah (spiritual remedy), is an eitzah (advice) to go out from this.
The Point: “Sur MeRa” Needs Just as Much Depth
So, I interpret, and we don’t grasp, I interpret that in this “velo sasuru acharei levavchem asher atem zonim” lies exactly as much secrets and perhaps more, perhaps more wisdom, perhaps more depth, perhaps more profundity, perhaps more subtle understandings one must have, as lies in the matter of cooking and saying Hallel on Pesach night and making matzah and all things.
Chapter 3: The Calculation of 248 Positive Commandments and 365 Negative Commandments
The Question of the Maharach”v
It must be so, as the Maharach”v says, I have a noise in Shaarei Teshuva, what is this? Everyone knows that here in the Torah there are 248 positive commandments and 365 negative commandments. 248 positive commandments are matters of kedusha, yes? Every positive commandment is an object of kedusha or an action of kedusha, “veshachanti besocham” (and I will dwell among them), with this one brings in the kedusha to the world, this is the positive commandments, it is tremendous!
The Depth of Negative Commandments
But there are three hundred sixty-five negative commandments. Negative commandments the simple meaning: don’t be bad, yes? Don’t go after the “asher atem zonim achareihem”. There are 365 negative commandments, these are all ways of war, ways of advice that the Torah gives against the Sitra Achra (Other Side), against the kelipah (husk, evil force), against what would have been without this. And in this come more laws, more commandments, much more than what there are from the positive commandments there are negative commandments.
The Conclusion: One Needs Pnimiyus in Both
So there is a deep wisdom, and just as we say “it is impossible to fulfill positive commandments properly”, one cannot make Shabbos without learning the kavanos (intentions) of Shabbos, a pity! The same thing one cannot be careful, as it says one cannot be careful from a bit of chametz, yes? One cannot be careful from negative commandments, one cannot do the “sur mera” without understanding the secrets, both the secrets of the evil, and the secrets of how one is saved from the evil, how one rectifies the evil. This is clear, everyone knows this essentially.
Chapter 4: The Practical Reality – The Double Standard
The Sophisticated Chassidic Jews
And it comes out however in practice the world is not quite so, one sees all these very sophisticated people, very sophisticated Chassidic Jews, mekubalim (Kabbalists), mashpi’im (spiritual mentors) etc.
By “Aseh Tov” – Very Sophisticated
And when it comes to explaining what is Purim, why one must get drunk on Purim, why one must eat matzah on Pesach, he is tremendously sophisticated, he has a better interpretation, and indeed it helps, through this he receives the comprehension, he receives the abundance from eating matzah on Pesach.
By “Sur MeRa” – Foolish and Superficial
When it comes to being careful from “velo sasuru acharei levavchem ve’acharei eineichem”, he has a very weak understanding, he says the greatest level of foolishness, the greatest level of superficiality that can be, just to run away. Even he doesn’t say that the advice is not to run away as far as possible, he just says that he doesn’t have a tremendously sophisticated understanding, he is very foolish, very superficial, and in his foundation he says that with such a superficial understanding one cannot succeed, one cannot accomplish anything, it doesn’t work, and he indeed sees that it doesn’t work.
Chapter 5: The Reason for the Double Standard – Fear to Think
Why Does One Have Such a Foolish Understanding?
So, and understandably the reason for this is, and here I go back to what I began to speak about “ad delo yada” (until one doesn’t know) about the secret of eifer (ashes) of Purim, the reason why he has such a foolish understanding is because he is afraid to think about it, and he is right, he has what to think, this is indeed a kelipah, this is indeed a terror about “asher atem zonim achareihem”, so how will he think about it? He runs away.
The Zohar: “Leminda Tov U’leminda Ra”
On this it says in the Zohar, a very important Zohar, we always say it, that the obligation of a person is “leminda tov u’leminda ra” (to know good and to know evil), and to separate oneself from evil and to attach oneself to good. This is an obligation, the obligation of knowledge.
Knowledge Means Also to Know Evil
Knowledge is not only to know good, not only to learn Gemara Tosafos, to learn matters of kedusha, but also to know evil. To know evil means to know everything that is in the newspaper, everything that is in the “asher atem zonim achareihem”, the whole way how the evil works, and understandably not that he should become stuck in the evil, but he should go out from the evil, he should attach the evil to all good. This is the obligation, this is the basic way how it works, there is no other way how it can work.
Chapter 6: The Necessity of Emunah (Faith)
One Must Do This with Very Strong Emunah
And understandably one must do this with very strong emunah, very difficult. Whoever doesn’t have enough emunah, whoever doesn’t have… yes, when I say emunah I mean the thing that can hold a person while he is indeed in the evil, while he is lemindrei [leminda ra: to know evil], I simply also need to understand what is the side that the evil has, yes?
To Understand the Side of Evil
What does he say? What does Haman say? Does he have some logical argument? Does he have some claim? We saw in the Midrash laid down, that Haman wrote… it says in the Megillah that letters were written for all the provinces and so forth, books. But it doesn’t say what he wrote. The Midrash told what he
—
[End of Part 1]
Learning Evil, Emunah, and the Secret of Parah Adumah: How to Understand and Elevate Evil
Chapter 1: The Obligation of Learning Evil and the Danger of Getting Stuck
Learning Evil – What It Means Practically
To know evil means to know everything that is in the newspaper, everything that is in the “asher adam oseh osam vachai bahem” (which a person does and lives by them), the whole way how the evil works.
And it doesn’t mean that one should become stuck in the evil, but one should go out from the evil, and one should make sur mera letov (turn from evil to good). This is the obligation, this is the basic way how the evil works. There is no other way how it can work.
The Necessity of Emunah in Learning Evil
And understandably one must do this with much emunah, very difficult. Whoever doesn’t have enough emunah, whoever doesn’t have… yes, when I say emunah, I mean the thing that can hold a person while he is stuck in the evil, while he is… learning evil, the simple meaning is also to understand what is the side the evil has, yes? What does he say? What does Haman say? Does he have some logical argument? Does he have some claim?
The Example of Haman’s Letter
We saw that the Midrash laid down on Haman, it is written… we don’t have… Haman, it says in the Megillah that Haman wrote letters for all the provinces, and so forth. But it doesn’t say what he wrote, and the Midrash told what Haman wrote in his letter. The whole sermon, antisemitic sermon, that Haman wrote, the Midrash knows it.
How did the Midrash know? Perhaps he had a tradition? I don’t know. But it can also be that he thought into it, he knew what is the claim of Haman. One must learn what is Haman’s claim.
A Jew Can Better Understand Antisemitism
And the Midrash… the Midrash Jew, the Midrash that learns the Zohar, the Jew who learns Megillah, can be a better antisemite than any gentile, because he understands well what is antisemitism.
And now is wisdom not to be an antisemite, wisdom to be a Jew who speaks… runs away and he doesn’t want to hear what is said. It’s not wisdom, one didn’t come to the world to make tricks. It doesn’t solve the problem. In order to solve the problem one must do learning evil, and one must through this strengthen oneself in sur mera ve’aseh tov (turn from evil and do good).
Many Tried and Did Not Succeed – The Danger of Getting Stuck
And it is indeed very difficult, it is difficult because many tried and did not succeed. There are very many people, this is the fact, because so many people remain stuck by the evil.
There are even, although I don’t hold so, but the commentators who always speak about the yesod always say that it can even happen a tzaddik who went and entered into the evil for the sake of Heaven and remained stuck there, because it says in Toldos where he brings the foundation from the Baal Shem Tov, but the truth is not so.
The Speaker’s Approach: Who Gets Stuck and Why
The truth is that there are much more people who were from the beginning already by the evil. But were there many people who tried to elevate, to clarify, and they became stuck? I think not. I think no one.
You know that everything is dependent on the first intention. Perhaps there are people who use the Torah as an excuse to do the evil that they already wanted to do from the beginning. That can be. But in my humble opinion (le’aniyus da’ati), it’s not correct, I don’t see that the history should be that I don’t know many people who became wicked (resha’im) because they tried to be the kind of tzaddik who elevates the evil. I haven’t seen it, it doesn’t seem right to me.
The Entire Torah Tells You This
It only seems to me that this is the point, the entire Torah tells you this, that there is evil in the world, and the evil has some role (tafkid), and one must clarify it, one must elevate it, “The Lord has made everything for its purpose, even the wicked for the day of trouble” (kol pa’al Hashem lema’anehu vegam rasha leyom ra’ah – Proverbs 16:4).
The Definition of Evil and the Solution
And of course, this is the definition (hagdara) of evil, that there are people who “trouble themselves to come with him” (toreach achar lavo imo – referring to those who get trapped), they get stuck there. But before that I say, what is the solution (eitza) to this? Because this is the theme (nosa) of the Red Heifer (para aduma) that all the books (sefarim) speak about and tell us on our path.
Chapter 2: The Secret of the Red Heifer – Makes the Pure Impure in Order to Purify the Impure
The Paradox of the Red Heifer
That it makes the pure impure (metame es hatehorim), yes, in order to purify (letaher) the impure (teme’im) one must make the pure (tehorim) impure. The pure one, the priest (kohen) who sprinkles (zorek) the ashes of the Red Heifer (efer para), he must enter into the secret (sod) of the ashes of the Red Heifer, yes, he must understand the Haman very well, and through this he can elevate it.
The Priest Himself Becomes Impure
And he himself indeed becomes a bit impure (tamei) in this, he must later himself undergo a purification (tahara) to emerge from this thing, and likewise (hachi nami), he must do repentance (teshuva) for this.
The Question: How Can He Do It?
But how can he do it? And why can most people not do it? Because this is the thing called a statute (chuka), yes? All the books say, chuka is a Torah interpretation, and one must have faith (emuna) that it works this way.
Chuka Doesn’t Mean There’s No Explanation
“One apparently shoots the evil afterward” doesn’t mean that there’s no explanation (hesber) for this, that it has no answer (teiretz). It only means that if you are such a person who has no faith, you don’t have the special quality (segula) – and sometimes, faith is a segula, faith is such a spiritual power (koach nafshi), a segula, a thing that I can do such a thing even though I don’t know “until he does not know” (ad lo yada – from the Purim obligation), yes?
Chapter 3: Faith – The Power to Live with “Lo Yada”
The Parable of the Sin of the Calf: “We Do Not Know What Has Become of Him”
I’ve spoken many times, “And when all the people saw, they gathered around Aaron” (vayar kol ha’am, kibetzu al Aharon – Exodus 32:1), they told Aaron to make a calf (egel – referring to the Golden Calf). “For this man Moses, we do not know what has become of him” (ki zeh Moshe ha’ish lo yadanu ma haya lo – Exodus 32:1). You don’t know what happened to him. This started the entire calf.
The Problem of “Lo Yadanu”
You don’t know? Okay. You don’t need to know. If he had been a true person who can live with a point (nekuda) of lack of knowledge (choser yedi’a), he can live with lo yada, he doesn’t know, he hopes that he’ll find out tomorrow, he has some connection to knowledge (da’as), connection to truth (emes), that he doesn’t consider significant (machshiv) his moment (rega), what I understand in this moment doesn’t obligate (mechayev) everything.
The Patience of Faith
He believes that it can be that he is now in the midst of the earth (betoch aretz), now in the below (lemata), now in the concealment (hester) that went there, and at night the sunrise (zericha) and the Divine spirit (ruach hakodesh) will return.
“My God, My God, Why Have You Forsaken Me” – Two Levels of “My God”
Because he says “My God, my God, why have You forsaken me?” (Eli Eli lama azavtani – Psalms 22:2), yes? There are two levels of “my God.” The Arizal (Rabbi Isaac Luria, the Arizal, 16th century Kabbalist) says that there is Ze’ir Anpin (“small face” – a Kabbalistic term for a lower level of divine manifestation) and Atik. The Ze’ir Anpin can go away, the Arizal says the opposite, but I say it this way. But the higher level, which is called faith, which is called Atik Yomin (“Ancient of Days” – the highest divine level), doesn’t go away.
Idolatry and Faith
Ah, there is idolatry (avoda zara) here? Well, why is there idolatry? Why are there all these stinking husks (klipot – forces of evil)? I must have a reason for this. This is simply Divine spirit, “And Esther donned royalty” (vatilbash Esther malchut – Esther 5:1). This is faith.
Why Tzaddikim Cannot Understand Evil
And the reason why all these tzaddikim, all these people we’re talking about, they cannot properly understand evil, is because they don’t have enough faith to believe that when he understands the evil, that’s what he must now do. Not because he feels, not because he knows now, but because he believes, because he doesn’t know now. But he knows that here he is, he didn’t decide (machlit) on his own to do the service (avoda).
Chapter 4: Divine Providence Has Placed Us – We Don’t Need to Be Afraid
We Didn’t Choose Ourselves
Let’s think, as they always tell us about faith. Did we choose (bachar) ourselves to be in this generation, in this situation where there is this test (nisayon) and this husk (klipa) and this kind of internet and this kind of things and this kind of AI? Did we make this ourselves? Did we want this? Yes, yes, we cannot, most of us aren’t even corrupt (mushchat) enough to make this.
Divine Providence Made It
Rather what (ela mai)? We didn’t make this ourselves, Divine Providence (hashgacha) made this. The Divine Presence (Shechina) very strongly wants that in 5786 (the Hebrew year 5786, corresponding to 2025-2026) people, her people should be dealing with all these pig-like things (chazer’ei – referring to impure matters). She wants this.
Why Does the Shechina Want It?
Why does she want it? I can tell you according to Kabbalah (al pi kabbala), it’s a good solution to elevate. That’s an answer according to Kabbalah. According to the plain meaning (al pi peshat) there must be a better answer. Kabbalah is also a bit of faith. As long as we haven’t figured out what it is, one cannot give a complete answer according to the plain meaning, we say it’s according to Kabbalah. Okay. But in any case (al kol panim), she wants this.
What Are You Afraid Of?
So what are you afraid of? What are you afraid of going into it? What are you afraid of? Ah, one must do it correctly. Do it correctly. But we’re not being asked if we’re going to do it. It happens on its own. That’s the whole thing.
The Parable of Judah and Tamar: “And He Inclined Him on the Way”
What it says in the books that one cannot go into evil in order to elevate, it’s a question of a sin for the sake of Heaven (aveira lishma), one may, one may not. That’s because one doesn’t need to. It happens on its own, don’t worry. You can very strongly want to be a righteous one, foundation of the world (tzaddik yesod olam – based on Proverbs 10:25) who has nothing to do with this at all, and perhaps there is also a solution for such people. Very good. I can think that it’s so.
Who Has the Test?
But the people who do have the need, in other words, they have the test (nisayon). Who was the angel (malach), yes? It says “And He inclined him on the way” (vayet elav al haderech – referring to Genesis 38:16). The Almighty sent the angel appointed over desire (malach hamemuneh al hata’ava), to give a desire (ta’ava) to a Jew that he should go to Tamar (Genesis 38).
The Desire Comes from Above
Who sent the desire? From where do people have people? There are people who don’t have the desire. It’s not. Most people do have the desire. Why does he have the desire? Because he must do so.
“I Didn’t Do It Myself”
And indeed when he admits (modeh), when he says “I didn’t do it myself, the desire pushed me, the angel appointed over desire pushed me,” and but this, if one has faith one knows that this is not for oneself, this is not because I really want it. I’m not such a great wanter, I’m not such a great adder. You weren’t asked.
You Weren’t Asked
Even when you do want, okay, theoretically I want the desire, but not in this manner (ofen). You didn’t make the entire vessel (keli), the entire system, the entire arrangement (ma’aracha) that you should be able to do. Divine Providence itself did this.
If You Have Faith, You Have Nothing to Fear
So if you have a bit of faith, you understand, that if so, you have nothing to fear. Understand it well. One can emerge from it. One can, specifically through knowledge (davka al yedei hada’as), specifically through understanding well how the entire thing works, one can find the right way, one can… This is the rectification (tikkun).
This Is the Rectification
Go bring the rectification, and go let Israel (Yisrael – the Jewish people) be properly saved. This is the introduction (hakdama), the introduction to our words (hakdama ledivareinu), and to understand that this is the secret of the sin of the Golden Calf (chet ha’egel) that we learn at length (be’arichut) in the Torah portion (parsha).
Chapter 5: The Sin of the Calf – One Needs Faith to Learn It
One Must Understand the Sin of the Calf Well
One must understand the sin of the Calf well, it’s not a small portion, which was brought close (nitkarev) with those killed (harugim) and parts (chalakim) of it, but because secrets (sodot) lie in it. Not everyone can comprehend (masig) it, not everyone has the guts, not everyone has faith.
One Needs Much Faith
One must have very much faith to learn the portion of the sin of the Calf and not become completely lost. But whoever has a bit of faith, one can learn it, one can learn all the idolatries in the world (avoda zarot sheba’olam), one can learn the matter of the Red Heifer (ma’aseh para), one can go into the impurity of the dead (tumat met), and one can begin to understand.
Why We Don’t Have Ashes of the Red Heifer
And only whoever understands it, and today there are no ashes of the Red Heifer, yes, one of the things that is said that there are no ashes of the Red Heifer, so we are all impure from the dead (temei’ei met). In a certain sense, yes. And why don’t we have ashes of the Red Heifer? Because we don’t have faith, we are all afraid of the impurity of the dead, we don’t want to go, especially the tzaddikim, and consequently (memila) our “turn from evil” is fearfully subordinate to the “do good” (aseh tov), even to the “do good.”
“Do Good” Depends on “Turn from Evil”
“Do good” is dependent on “turn from evil,” but if one is not truly clarifying, not truly understanding the “turn from evil,” it’s certain that the “do good” is also quite weak.
Chapter 6: The Zohar’s Innovation on Idolatry
The Innovation That Was Innovated
So I want to say the novel insight upon novel insight (chiddush al chiddush) that was innovated (nitchadesh) on this Talmudic topic (sugya), also it’s connected with the portion and with the theme of Ki Tisa (“When you take” – the Torah portion containing the story of the Golden Calf).
The Holy Zohar in Ki Tisa
The holy Zohar (Zohar hakadosh) in the first few pieces of Ki Tisa elaborates at length (be’arichut ma’arich), we’ve already spoken about this in other years, he very strongly elaborates on this that idolatry is not a joke. Idolatry, this is the greatest husk that can possibly be, yes, “You will cast them away like a menstruous cloth; you will say to it, ‘Get out!'” (tizrem kemo dava tzei tomar lo – Isaiah 30:22).
The Question: How Does Idolatry Sustain Itself?
The idolatry, the impurity of idolatry (tumat avoda zara), which apparently one would say that there is no greater nothingness than this, there is no greater thing that is falsehood (sheker), that is husk, that is not correct like this. The Zohar says so, there is a verse, “A truthful lip will be established forever, but a lying tongue is only for a moment” (sefat emet tikon la’ad ve’ad arga’a leshon sheker – Proverbs 12:19), if idolatry didn’t have any existence (kiyum), it wouldn’t continue, we’re talking about however many idolatries there may be, what we call idolatry, Christianity with Islam with all kinds of other systems (shitot) of heresy (apikorsut), they’ve been going on for a very long time, they have billions of followers (chasidim).
It Cannot Be Complete Falsehood
It cannot be, it cannot be that this is complete falsehood, because the Talmud (gemara) says that a falsehood, even for a moment a lying tongue (leshon sheker) cannot stand. Rather what?
[The lecture continues in part 3…]
Filter as an Innovation in the Service of Clarifications: From Idolatry to AI
Chapter 1: Idolatry – Not Complete Falsehood
The Lecturer:
It would continue, he speaks of… whichever idolatry he saw then, what we call here idolatry, Christianity with Islam with all kinds of other systems that have existence, it’s been going on for a very long time, they have billions of followers. It cannot be that this is complete falsehood, if it were complete falsehood, “even for a moment a lying tongue” (ad rega leshon sheker – even for a moment a lying tongue cannot stand), even for a moment a lying tongue cannot stand.
Rather what? Says the Zohar, and so he interprets, there is a kind of truth that can be, but meanwhile there is a lying tongue. And the Zohar explains, do you think that a person who serves the sun, do you think he’s crazy? He’s not crazy, the sun has a great power, a Name, there is a holy Name that directs the sun, and the holy Name itself, when they distort it that’s the idolatrous Name that calls the sun. He’s completely right that there is a power, he doesn’t understand it correctly, he doesn’t see the whole picture, he’s a bit confused, okay, but to say that idolatry is complete falsehood, not at all correct, so says the Zohar.
Moses Our Teacher Made the Jews Drink from the Calf – A Secret of Clarifications
And the absolute truth, if one considers this the secret, Moses our teacher made the Jews drink from the calf, yes, he made from the calf ashes of the Red Heifer, yes, it’s almost not the same idea, he burned the calf, and made the children of Israel drink, he made the Jews drink. What is this thing? It’s very funny, yes, very funny, what’s going on here?
Chapter 2: The Filter – An Innovation for the World
From Running Away to a New Path
It seems that this, once upon a time people used to think, the sages used to think, that the solution would be for the internet, for all these things, that one would run away from it entirely, that’s what they thought would be the solution, many righteous people thought this way. There were other people who said differently, and they were right.
It came with a new secret, with a new path, every thing is advice from afar, kamina aman [ka mina aman – comes from aman, from emunah], which comes from above, advice on how to solve, and every piece of advice is a paradigm, every piece of advice is a sign, it’s some kind of parable, it’s some kind of approach, a new approach.
The Filter – A Technological Innovation with Spiritual Significance
A new approach came and said that we won’t run away, we’ll do a new thing, that is, we’ll make a filter, a filter is a naphah, a kevara [sieve], yes? They figured out technologically, very interesting, I’ll bring you into this a bit, I mean one must contemplate it.
A filter is a… also not only, not only the internet, the ways how one can reach all the klipot [shells/forces of impurity], not only that is an innovation, there wasn’t until not so long ago there wasn’t this way. Also the solution for this is also an innovation. Just as the secret of the internet, that the holiness that one finds among everything is the reshet [network], and in the altar there’s a reshet karkev etc., it’s a secret. Just as this is an innovation, it’s a new revelation that never existed, and there’s in this a potential for evil, just like every innovation, just like every creation. In creation there’s immediately, dovuk bo yetzer hara [the evil inclination is attached to it], there’s immediately good and evil.
The Filter as a New Type of Fence
Just so is the solution, that one had to have certain faith, certain faith in the sages, certain patents to figure out the solution, and one must see how well the solution works, and there are many details that we still don’t know with what exactly all the details. But the basic idea, the solution called a filter, is also an innovation, an innovation for the world.
People even ask the question, I’ll tell you always from the question that the opponent asks one can understand. Yes, they ask us the question, why does one need a filter? Have you ever heard that if one has a car one must put a technology on the car that it shouldn’t let the car drive to bad places? Have you ever heard that if one has a pen one should put a technology on the pen not to let the pen write any bad things? One hasn’t heard. There are many fences, the sages made very many fences and safeguards on many things, but such a type of fence I’ve never heard, that it’s an innovation.
But we, the rabbis who said simply that it’s entered something contrived, all kinds of made-up things that are in the generation in general, it’s not right, it has no connection. There’s no such obligation to put a filter, certainly not an obligation that is plainly an implementation [application], it’s plainly a detail that comes out clearly from some other obligation that stands. Not true. This type of thing is apparently an innovation.
The Filter Teaches Us a New Way in Service of God
Ah, if it’s an innovation I must be very happy. It’s an innovation, it’s a completely new innovation. With this one learns a completely new way in clarifications. There’s the work of clarifications, there are many ways of making clarifications, one must know a completely new way. From this one learns a completely new way in service of God, a completely new way how to deal with this world, with the whole thing.
It’s a new innovation, there’s never been such an innovation. But one can, let’s understand, the filter, and then this, so one must present the whole thing. The filter that one can buy, every type, the details one must figure out, but there are many types on every level of technology, of the connections, and so forth.
“A Thousand May Fall at Your Side and Ten Thousand at Your Right Hand, But It Shall Not Come Near You”
The filter is a new type of innovation, it’s truly a revelation that never existed. It’s a revelation that one can go to all places, one can be in such a place that the internet, the cyber space, in a certain sense one is everywhere, one can be everywhere at once, and among all the nations and all the gentile women and all the things that are in the world one can be, and they shouldn’t, “lo yigbahu” [they won’t reach]. Just like “yipol mitzadcha elef urevava mimincha elecha lo yigash” [a thousand may fall at your side and ten thousand at your right hand, but it shall not come near you]. How can this be?
Once one knew that one must go in a different way, one must go to a different place. That was once, that was the only way. A person had two choices: if you’re there, basically you’re stuck, you’ve sinned, it was unfortunately. “Ya’avor ben adam al yachid” [a person should pass by an individual], what does it mean? “Kehilot zonot” [gatherings of harlots], it says in the Gemara, one permits oneself, there can be no claims.
It’s a new innovation, a new thing. For the physical eyes there’s no such solution. For the internet there is such a solution. You can go everywhere, and you have a machine, a part of your machine, of your receiving vessel, that already works for you, and it already makes how it goes, it already makes from the beginning. When it sees a picture that it holds is not acceptable, it already immediately erases it before it comes to you. It’s a kind of revelation, it’s a kind of benefit, there’s never been such a benefit, there’s never been such a good thing, such a beautiful thing.
Chapter 3: AI as the Next Step – Automatic Clarifications
With God’s help, when it will be on the windows, one can put on every window like this. It should be a wonderful thing. And not only this, it should be able even today there’s even better, I don’t know if it already exists, but if it’s not yet there, they should make it.
AI Can Translate Everything Automatically
One can make with AI a new type of filter, that every thing it already translates, it already translates what it should be for good, without a person thinking. Yes, until now there was a whole problem, that you have to run away, and you had to, when one must clarify, it’s truly a difficult thing. A person must go and read some place, that he needs the information, he needs it in order to be able to understand the world, and in practice he must translate it and it should align with his faith, and it should align with his understanding how one looks in general, and not that it should be translating idolatry, it takes a process, it’s somewhat from the pleasure, it’s a lot of work.
One can already make that it should work by itself. One can already make that the AI should understand, that when it says for example, yes, let’s say a coarse example, yes, an example, idolatry. What does idolatry mean? Idolatry is simple. Idolatry is a deficient understanding, he thinks that the small detail made the world, that’s the whole one on it’s not, that the world is much greater, and the divinity is much greater.
The Example of Sun Worshippers – What We Miss
On the other hand, once simply idolatry, there are sometimes good ideas that the idolatry makes. The Zohar brings this week, that the idolaters serve the sun, every morning they bow to the sun, they receive the abundance from the sun. This is true, every morning comes a new abundance. And we say the liturgical poem in the morning “E-l baruch gadol de’ah, hechin ufa’al zohar hachama” [God blessed great in knowledge, prepared and made the radiance of the sun], the whole aleph-bet begins so beautifully every morning when the sun comes out, it’s truly a tremendous light.
And the idolaters catch the light, and they have a whole technique how to be revived every morning when the sun comes out. It should be a person, I need to find to dance. There are rebbes who dance “E-l adon al kol hama’asim” [God master over all works] on Shabbat, yes? “Tovim me’orot shebara Elokeinu” [Good are the luminaries that our God created]. “Tovim me’orot”, even Kabbalah means other things, but the simple meaning means that the sun comes out in the morning, one begins to dance “Tovim me’orot”. Yes, we dance at kiddush levanah [sanctification of the moon]. What is this? It’s a tremendous vitality, it’s a tremendous abundance, it’s a tremendous abundance of light, of truly the physical light, and also it comes with it, with this comes an abundance of joy, an abundance of “or tzadikim yismach” [the light of the righteous will rejoice], comes a tremendous thing.
So why do most, many of us, get up in the morning, oy, another day that one must go to work, another day that one must do. The tremendous light of the sun doesn’t come. Why not? Because we don’t understand, you wake up, you wake up, you wake up, how it happens, you don’t have a vessel how to catch it. The gentile from the nations of the world caught it, he made a liturgical poem, he made an order, a prayer, he bows to the sun, he figured out a way how to catch the vitality of the sun every morning.
From “Lo Taturu” to Filter – A New Benefit
But what do we do? It’s idolatry, it’s a terrible shell, we can’t stay there unfortunately, serving the sun, it’s a tremendous idol worship, it’s terrible. However so, it’s a prohibition “velo taturu” [and you shall not explore], as the Rambam rules, one may not look in the books of idolatry, even if there’s in this a benefit, because one will become caught.
This was fitting, the secret called a filter. Now there’s a new benefit, a filter. One can look everywhere, and the filter will already from the outset translate, when it says the name, the profane name, the false name, the name of idolatry, it will rewrite “the Almighty made”. Very simple. One must simply make the robot, teach it, when it says “name of idolatry did”, write in “Hashem did”. Good day. That was the advantage of the whole thing. Once one needed whole Kabbalah, whole intentions, and so on and so forth, to be involved in some shell. Today one can do it by itself with a filter.
Chapter 4: The Filter in Spirituality – In Mind and Understanding
The same thing, the truth is, the truth is, the truth is, and I’ll continue further, the truth is, the truth is, the truth is, this is truly physically. The truth is that spiritually there is such a type of thing, and the spirituality I mean to say, it can be entirely in the soul, entirely in the person’s mind, entirely in the person’s understanding, entirely in the person’s mind.
Every Seeing Is Through an Intermediary
We just need to remember that every time we see something, there are all the layers that exist. Computers are less complicated than people, people are even more complicated. When I see something, I don’t see it directly, I see it through some kind of thing that clothes itself, it’s some intermediary, yes? Moses made a veil. I speak through some mask, that’s the reality. And the mask interprets, it translates, it translates the things according to what’s relevant to me. We’ve spoken about this many times and in many ways.
A Gatekeeper Instead of Getting Upset
If so, one can place there a gatekeeper, instead of getting upset.
Many times, let’s say like this, many times a person, let’s say a simple example, a simple example that already translates to questions that are bigger questions. A simple example is like this, let’s say that I want to pray with intention, I want now to clarify myself, go into a deep contemplation and see some…
The Filter in Practice: The Secret of the Ashes of the Red Heifer
Chapter 1: How the Filter Works – A Practical Parable from Chassidic Righteous Leaders
World can help for the intention of prayer, it can’t be otherwise. But what?, you don’t know how. And immediately when it’s explicit there, you don’t have a filter. It’s immediately explicit in your head that it’s a disturbance. Set up a filter. The filter will translate everything.
Once it will come, for example, so to speak, if the Chassidic righteous leaders said: he heard that a gentile shouts that one should lift up the hay, the “hay”, and this he heard that one must lift up the letter hei, one must lift up, elevate the Divine Presence.
The Difference: Not Retroactive Interpretation, But Initial Perception
But what was? First he heard this, afterwards he thought, “how will I make from this Chassidism? Talpiyos tel shekol piyot punim alav, I’ll squeeze in?” No, that’s not what it was.
He had such a filter that runs in his head, and he heard “hay”, immediately he connected to the hei. And so one can do for every thing, even truly evil things. It will support him, it will support him for good, it will support him for something that one can use.
Chapter 2: The Condition: The Filter Works Only Besides the Normal Service
And this is, only one sets up first besides the normal service:
• The fixed times for Torah study
• The times to break the evil
• Submission and service
Have indeed all levels, a new type of Torah, make a filter. “A dividing screen”, make a filter. The filter only lets through the… it hears, it’s explicit from the outset for us in a way that we can hear it, in a way that we can’t be disturbed by it.
Chapter 3: The Secret of the Ashes of the Red Heifer: A New Way in Judaism
This is truly the secret of the ashes of the red heifer that rectifies the sin of the Golden Calf. It’s a new way how one can go in Judaism.
Conclusion: The Foundation Is Simple, the Practical Details Each Person Must Figure Out
I hope it’s clear enough. Perhaps it’s not a formal Torah teaching, and because it’s not a formal Torah teaching it’s very true, but each person must figure out the precise details for themselves, but it’s a simple matter.
One can go into the practical depth, but this is the foundation.
מל תמלול לחץ לפתיחה
סיכום השיעור 📋
סיכום השיעור – ערב שבת פרשת כי תשא, שבת פרה, תשפ״ו
א. היסוד: פנימיות התורה אינה מותרות – היא הכרח
כל דבר בתורה יש בו פשט, רמז, דרש, סוד. בעיות חיי האדם – בכל דור, בכל משפחה, בכל מדינה, עם כל המצבים הספציפיים – אינן יכולות להיפתר על ידי פשט בלבד. דווקא סודות התורה, פנימיות התורה, קבלה וחסידות, באו לפתור בעיות שהפשט לבדו אינו יכול להגיע אליהן.
נקודה חשובה: מה שקוראים “קבלה” הוא קבלה רק כל עוד לא מבינים אותו. כשמבינים אותו, הוא הופך ל״דברים פשוטים”. משל: אי אפשר להסביר את קדושת השבת רק דרך הלכות בורר – צריך כלים, מושגים, שפה להבין מה “קדושה” פירושה. ויש זאת רק למי שיש לו השגה בפנימיות.
—
ב. החידוש העיקרי: “סור מרע” צריך בדיוק אותה עומק כמו “עשה טוב”
זה הליבה של כל השיעור. אנו מזלזלים ב״סור מרע”:
– ב“עשה טוב” – מצה, סדר, הלל, שבת – כולם מבינים שצריך עומק, כוונות, הבנה. יהודי חסידי מתוחכם יש לו הבנה עשירה של כל מצווה.
– ב“סור מרע” – “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם” – פתאום הוא נעשה שטחי, טיפשי, בלי שום עומק. הוא אומר רק “ברח!” בלי שום הבנה מתוחכמת.
הפסוק “ולא תתורו” – ניתוח מעמיק
הפסוק “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם אשר אתם זונים אחריהם” עומד באמצע קריאת שמע, כשאדם כבר כביכול בדבקות – ודווקא אז אומרת לו התורה: “אתה זונה אחריהם” – זה הנורמלי, זו המציאות של כל אדם, אפילו הצדיק הגדול ביותר. ציצית הוא סגולה/עצה נגד זה – “למען תזכרו” – אבל צריך להבין למה ואיך.
ראיה מהמצוות עצמן
יש יותר לא תעשה (365) מאשר עשה (248). זה אומר שהתורה עצמה נותנת יותר דרכי מלחמה נגד הרע מאשר מצוות של קדושה. בדיוק כפי שאי אפשר לקיים מצוות עשה בלי הבנה פנימית, כך אי אפשר להיזהר ממצוות לא תעשה בלי להבין את סודות הרע – מה הרע, איך נופלים, איך מתקנים.
—
ג. מדוע יש פחד לחשוב על “סור מרע”?
הסיבה להבנה השטחית ב״סור מרע” היא כי יש פחד לחשוב עליו – ואפילו צודקים! כי זו קליפה, “אשר אתם זונים אחריהם” – איך לחשוב עליה בלי להיתפס?
תשובת הזוהר: “למנדע טוב ולמנדע ביש”
הזוהר אומר שחובת האדם לדעת את שניהם – טוב ורע: להשתחרר מהרע ולהתחבר לטוב. ידיעה אינה רק ללמוד גמרא ודברי קדושה, אלא גם להבין איך הרע פועל – לא להיתקע ברע, אלא להיות מסוגל לצאת ולחבר את הרע לטוב. אין דרך אחרת.
—
ד. לימוד הרע – מה זה אומר למעשה
צריך לדעת איך הרע פועל – כל מה שכתוב בעיתונים, כל מה שאנשים עושים – אבל לא להישאר תקוע ברע, אלא לצאת ממנה, ולהפוך זאת ל“סור מרע ועשה טוב”.
משל המן
במגילה כתוב שהמן כתב מכתבים לכל המדינות, אבל לא כתוב מה הוא כתב. המדרש יודע – כי חז״ל התעמקו בטענות המן. יהודי שלומד מגילה יכול להבין אנטישמיות טוב יותר מכל גוי – וזו דווקא החכמה: לא לברוח מהרע, אלא להבין אותה כדי להביס אותה.
—
ה. אמונה – המפתח לא להיתקע
“הרבה עשו ולא עלתה בידם” – הרבה אנשים נשארים תקועים ברע. מפרשים מביאים שאפילו צדיק יכול להיכנס לשם שמים ולהיאבד. אבל: מי שנכנס בכוונה אמיתית לברר, לא נתקע. אלו שנתקעים, הם אנשים שכבר מההתחלה רצו את הרע ומשתמשים בתורה כתירוץ.
אמונה היא המפתח – כוח נפשי, סגולה שמחזיקה אדם כשהוא בחושך העמוק ביותר. הפסוק “כי זה משה האיש לא ידענו מה היה לו” – ה״לא ידענו” הזה התחיל את חטא העגל. אדם עם אמונה יכול לחיות עם “לא ידע”, הוא יכול לסבול מצב של חוסר ידיעה, כי הוא יודע שההסתר זמני – “בלילה תחזור הזריחה.”
חילוק האריז״ל: זעיר אנפין (הרמה הנמוכה של דעת) יכול להיעלם, אבל עתיק יומין (אמונה, הרמה הגבוהה) לעולם לא נעלם. “ותלבש אסתר מלכות” – זו אמונה.
—
ו. האדם לא הכניס את עצמו
נקודה חזקה: לא בחרנו בעצמנו להיות בדור הזה עם אינטרנט, AI, וכל הניסיונות. ההשגחה עשתה זאת. השכינה רוצה שבתשפ״ו אנשיה יתמודדו עם כל הקשיים האלה. הפסוק “ויט אליו על הדרך” – הקב״ה שלח את המלאך הממונה על התאווה ליהודה. התאווה באה מלמעלה, לא מהאדם עצמו.
לכן: ממה אתה מפחד? אם ההשגחה הכניסה אותך, אתה יכול לצאת. דווקא דרך דעת – דרך הבנה טובה איך זה פועל – אפשר למצוא את התיקון.
—
ז. פרה אדומה – המודל של בירורים
זה סוד פרה אדומה: הכהן שמזה את האפר נעשה עצמו טמא – הוא צריך להיכנס לסוד הרע, להבין את המן, ובכך הוא יכול להעלות. הוא נעשה קצת טמא, הוא צריך אחר כך טהרה בעצמו – אבל זו הדרך: מטמא טהורים כדי לטהר טמאים.
חוקה לא אומרת שאין הסבר – זה אומר שבלי אמונה אי אפשר לעשות זאת. מי שאין לו אמונה, אין לו את הסגולה להיכנס ולצאת.
מדוע אין לנו היום אפר פרה
כולנו טמאי מת כי אין לנו אפר פרה. ולמה? כי אין לנו מספיק אמונה – כולם מפחדים מטומאת מת, במיוחד הצדיקים לא רוצים להיכנס. לכן ה״סור מרע” חלש, וממילא גם ה“עשה טוב” חלש – כי עשה טוב תלוי בסור מרע אמיתי.
—
ח. חטא העגל ועבודה זרה – לא לגמרי שקר
חטא העגל צריך להיות מובן
חטא העגל אינו פרשה קטנה – יש בו סודות. צריך הרבה מאוד אמונה ללמוד חטא העגל ולא להיאבד – אבל מי שיש לו אמונה, יכול ללמוד את כל עבודות הזרה שבעולם.
חידוש הזוהר: לעבודה זרה יש קיום
הזוהר בכי תשא שואל: הפסוק אומר “שפת אמת תכון לעד ועד ארגיעה לשון שקר” – אם שקר לא יכול להתקיים אפילו רגע, איך מתקיימים נצרות, אסלאם, וכל הכפירות כבר כל כך הרבה זמן עם מיליארדי חסידים? בטח זה לא לגמרי שקר – יש שם משהו אמת שצריך להבין.
הזוהר מסביר: מי שעובד את השמש אינו משוגע – לשמש יש באמת כוח עצום, שם קדוש שמנהל אותה. עובד העבודה זרה צודק שיש כוח, אבל הוא לא מבין נכון – הוא לא רואה את התמונה השלמה, הוא מעוות את השם הקדוש לשם עבודה זרה. עבודה זרה היא בעצם דעת חסר – הוא חושב שפרט קטן עשה את העולם, כשבאמת האלוקות הרבה יותר גדולה.
משקה משה – סוד של בירורים
משה רבינו שרף את העגל והשקה את בני ישראל בו (“וישק את בני ישראל”) – כמעט כמו עפר פרה. זה מודל של בירורים: לא לברוח מהרע, אלא לעבד אותה, להוציא את ניצוץ הקדושה מהקליפה.
—
ט. הפילטר – חידוש להווי עלמא בעבודת הבירורים
מבריחה לסינון
– פעם חשבו שהעצה נגד אינטרנט היא לברוח לגמרי – כמה צדיקים החזיקו כך.
– באה דרך חדשה: לא לברוח, אלא פילטר – חברה טכנולוגית שמסננת עבורך.
– גדר כזה לא היה מעולם – לא שמענו שמניחים טכנולוגיה על מכונית שלא תנסע למקומות רעים, או על עט שלא יכתוב דברים רעים. הפילטר הוא חידוש – ולכן צריך להיות שמח, כי זה מלמד אותנו דרך חדשה לגמרי בעבודת ה׳.
הפילטר כמהלך רוחני
הפילטר מאפשר משהו שמעולם לא היה: אפשר להיות בכל מקום בסייבר-ספייס – בין כל הגויים, כל הדברים – ו״לא יגש אליך”, כמו “יפול מצדך אלף”. פעם היו לאדם רק שתי אפשרויות: או שאתה שם ואתה תקוע, או שאתה בורח. על עיניים פיזיות אין עצה כזו – על אינטרנט כן.
AI כצעד הבא – בירורים אוטומטיים
AI יכול לעשות סוג חדש של פילטר שהולך עוד יותר רחוק:
– עד עכשיו אדם עצמו היה צריך לברר – לקרוא מידע, לתרגם אותו לפי אמונה, להוציא את הניצוץ – עבודה קשה.
– עכשיו אפשר לעשות שה-AI יתרגם אוטומטית: איפה שכתוב שם של עבודה זרה, הוא ישכתב “ה׳ עשה”. פעם היה צריך כל קבלה וכוונות למלל קליפה – היום אפשר לעשות זאת עם פילטר.
דוגמת עובדי השמש – מה שאנו מפספסים
הזוהר מביא: עובדי העבודה זרה שעובדים את השמש תופסים כל בוקר שפע עצום – הם גילו טכניקה להתחיות מהאור. אנחנו לעומת זאת – אנו קמים בבוקר, “עוד יום לעבודה”, ואנחנו לא תופסים את האור העצום של השמש, כי אין לנו כלי לכך. הגוי עשה סדר, תפילה, הוא משתחווה – הוא גילה דרך. אנחנו אומרים “טובים מאורות”, אנחנו רוקדים בקידוש לבנה – אבל אנחנו לא מבינים מספיק מה זה אומר.
—
י. הפילטר במוח – מגשמיות לרוחניות
הפילטר קיים גם ברוחניות – לגמרי במוח, דעת, מיינד של האדם:
– כל פעם שאנו רואים משהו, אנו רואים אותו לא ישירות – אלא דרך “דבר המתלבש”, מתווך, מסכה (כמו מסווה משה).
– המסכה מפרשת – היא מתרגמת את הדברים לפי מה שנוגע לי.
– אם כך, אפשר להציב “שומר הפתח” – במקום להתעצבן ממה שרואים, אפשר לפתח את הפילטר הפנימי לתרגם הכל נכון.
משל מעשי – הצדיק והגוי
צדיק שומע גוי צועק שצריך להרים את ה-“hay” (היי), ומיד הוא שומע מזה שצריך להרים את האות ה׳ – להעלות את השכינה. זה לא שהצדיק תחילה שמע את הגוי, ואחר כך ישב לחשוב “איך אני דוחס את זה לתוך החסידות?” – לא! לצדיק היה פילטר שרץ אוטומטית בראשו, ולכן הוא מיד התחבר לתוכן הרוחני. ההבדל: הפילטר אינו פרשנות בדיעבד, אלא תפיסה לכתחילה של העולם.
הפילטר עובד גם לדברים רעים ממש
אפילו דברים רעים – כשיש את הפילטר – מיד יתהפכו לטובה, יתנו משהו שאפשר להשתמש בו. אבל תנאי: זה עובד רק חוץ (מחוץ) לעבודה הרגילה – צריך להיות שעות קבועות לתורה, הכנעה, הבדלה, המתקה – כל הרמות של עבודה. הפילטר הוא סוג חדש של תורה שבונים על יסוד העבודה הרגילה. הוא “מסך מבדיל” – מחיצה שמעבירה רק את מה שאפשר לשמוע בדרך טובה, וחוסמת את מה שיכול להפריע.
—
יא. הסיום – עפר פרה אדומה כתיקון חטא העגל
זה הסוד האמיתי של עפר פרה אדומה שמתקן את חטא העגל. חטא העגל היה – לקחו את כוחות העולם בלי פילטר, ולכן יצאה עבודה זרה. פרה אדומה – שהיא חוקה, סוד – מלמדת אותנו דרך חדשה ביהדות: אפשר להיכנס לעולם, לשמוע הכל, לראות הכל, אבל דרך הפילטר הכל הופך לקדושה.
אולי זה “אן תורת” (בלי מבנה תורה פורמלי), ודווקא בגלל שזה כך, זה מאוד אמיתי. אבל כל אחד צריך בעצמו לגלות את הפרטים המעשיים – השיעור רק נתן את היסוד.
—
המקום ההגיוני של כל השיעור
1. פנימיות התורה נחוצה – פשט לבדו לא יכול לפתור את כל הבעיות
2. “סור מרע” צריך עומק – בדיוק כמו “עשה טוב”, אי אפשר להיות שטחי
3. יש פחד לחשוב על רע – אבל הזוהר אומר שחייבים
4. לימוד הרע – להבין איך הרע פועל (משל המן)
5. אמונה היא המפתח – לא להיתקע (חטא העגל = חוסר אמונה)
6. ההשגחה מכניסה אותנו – לא צריך לפחד
7. פרה אדומה = המודל – מטמא טהורים / מטהר טמאים
8. לעבודה זרה יש קיום (זוהר) – צריך להבין למה
9. משקה משה = בירורים – לא להרוס, אלא לעבד
10. הפילטר = חידוש של דורנו – דרך חדשה בעבודת הבירורים
11. AI = בירורים אוטומטיים – הצעד הבא
12. הפילטר הפנימי במוח – תפיסה לכתחילה של העולם
13. עפר פרה = תיקון חטא העגל – להיכנס לעולם עם פילטר, ולהפוך הכל לקדושה
תמלול מלא 📝
סודות התורה בסור מרע: למה צריכים פנימיות כדי להילחם ברע
הקדמה: הצורך בסודות התורה
היום ערב שבת פרשת כי תשא, שבת פרה, תשפ״ו. נהגנו לדבר בפרשת כי תשא, שבת פרה, שבת שאחרי פורים, על הסוד של הכלים וכלים שונים שהרבנים אומרים שצריך לשים פילטר עליהם.
כשם שבכל דבר יש פשט, רמז, דרש, סוד, כך אנו סבורים, באמת לאמיתו, לא דברים שאפשר לומר כראוי בשיעורים אחרים, אבל באמת לאמיתו אין שום דרך לפתור את הבעיה, את השאלה, את הצרה שאדם חי בעולם הזה, מה שזה אומר תמיד עם כל הפרטים הספציפיים, עם כל המצבים שנעשים בכל דור ודור, בכל שנה ושנה, בכל אדם ואדם, כל אדם, משפחה ומשפחה, מדינה ומדינה, ועיר ועיר, כל דבר יש לו את המציאות המיוחדת שלו. ואי אפשר, אי אפשר לפתור את השאלה אלא עם מה שאנו קוראים סודות התורה, עם מה שאנו קוראים פנימיות התורה.
זו הסיבה שיש את כל הדברים האלה. זה לא פשוט שהיה טוב הפשט, היה טוב פשט, אבל הזוהר הוסיף תורות כי נתרוקן מה שהיה חדש באותו זמן. הסיבה שיש בכלל את כל התורות האלה היא כי יש בעיה בפשט הפשוט.
הבעיה האמיתית שסודות התורה באים לפתור
דיברנו אתמול, עדיין לא עלה השיעור, דיברנו אתמול בתחילת השיעור על נקודה בזה, ברתא דפנים, שיש בעיה, יש בעיה אמיתית, וכל הדברים שאנו לומדים, שבאו ספרי חסידות, ובאו ספרי קבלה, באו לפתור בעיה שאנשים אחרים לא פותרים. זה פשוט קיים.
האמת היא שצריך להיות תכלית השלימות אולי של סתם בעיה שלא יהיה רק על פי קבלה. אבל היסודות, המושגים, הדרכים שאנו לומדים, האמת היא שזה לא קבלה. מה זה אומר קבלה? קבלה נקרא רק כל עוד לא מבינים את זה. מי שמבין את זה, זה נעשה פשוט, זה נעשה דברים פשוטים.
הצורך בפנימיות כדי להבין קדושה
אז, העניין הוא שצריך ללמוד קבלה של כל הדברים האלה, ולברוח, לומר על פי פשט, זה כמו שרואים שיש הרבה מאוד דברים לכאורה, שאפילו היהודים שלומדים כבר כן, שהם מבינים כן קצת יותר טוב, הם מבינים ששבת אי אפשר להסביר בפשטות, לא מרתם, ש״שבת כי קודש היא לכם”. שבת היא קודש, עומדת בשבוע בסדרה. אי אפשר להסביר שבת עם זה שאסור לעשות בורר. צריך להסביר את הקדושה.
למי יש בכלל שפה? למי יש בכלל לשון? למי יש בכלל מילים, כלים, כלים מכלים שונים, כלים, מושגים שאפשר מזה להוציא קדושה, מה שזה אומר המילה קדושה? רק מי שיש לו קצת השגה בזה, מקובל, או סוג כזה של אדם, הוא עשה תיאוריה, יש לו קצת תיאוריה של מה שזה אומר קדושה, או יהודי חסידי.
פרק א: הסטנדרט הכפול ב״עשה טוב” וב״סור מרע”
אותה דרך ב״סור מרע”
ובאותה דרך היינו צריכים להבין אצלנו, אולי אנחנו מזלזלים בסור מרע. עוד אחד מהסודות הגדולים של אדלר יהודה בן אהרן המן בן ברוך מרדכי, זה גם הסוד של פרה אדומה שבא תמיד אחרי פורים.
כלומר, אנחנו מאוד רגילים ככה, יש עשה טוב. עשה טוב אומר שהולכים מיד לעשות מצוות על פסח, הולכים להתכונן לסדר. וכל אחד שמבין קצת, יש לו קצת רמה של דעת שהיא גדולה יותר מכיתה ג׳, יודע שלא מספיק לעשות בפשטות, לא מספיק לא לאכול חמץ ולאכול מצה.
צריך להוציא מה הוא העניין של המצה, מה הוא העניין של לא לאכול חמץ, מה זה מוציא, איך זה עוזר לאדם? זה צריך לעזור לאדם, התורה ניתנה כדי לעזור לאדם, וזה לא עוזר. מי שלא מבין, מי שאין לו שום מהלך, זה באמת, לא רק תיאוריה, נכון? יש לו משהו דעת, יש לו תפיסה, יש לו משהו, הוא חי בדעת מסוימת, בחיים מסוימים של מוח, שהוא מודע מאוד למה היא המציאות, מה היא המורה, ומה הם הד׳ כוסות, זה עבודה לא קלה.
ההכרה הכללית ב״עשה טוב”
זה פשוט, כל אחד יודע את היסוד שכל, כל יהודי חסידי בעולם, אולי אפילו יהודי פולני, כולם מודים ליסוד הזה.
אבל ב״סור מרע” – סיפור אחר לגמרי
אבל כשמגיעים לסור מרע, כלומר, כל אחד יודע שבעולם יש הרבה ניסיונות, “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם אשר אתם זונים אחריהם”. זה פסוק כל כך יפה, חשבתי על זה לאחרונה.
הפסוק אומר, כל אחד יודע “ולא תתורו” מה זה אומר, כן? זה למזרח, “אחרי לבבכם” זה מינות, “עיניכם” זה ניאוף, עבודה זרה, מה שזה לא יהיה, זה הדבר, כן?
פרק ב: ניתוח הפסוק “ולא תתורו”
ההקשר: באמצע קריאת שמע
אומר לך הפסוק, חשבת שאתה קורא כאן קריאת שמע, אתה כבר בפרשה השלישית, אתה כבר ממש בדבקות עולם, והוא תופס את ה״ולא תתורו”. אומר לו הפסוק, למה אני אומר לך? למה אני אומר לך “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם”?
“אשר אתם זונים אחריהם” – הנורמלי של כל אדם
“אשר אתם זונים אחריהם”. כי אתה זונה אחריהם. כי זה הנורמלי. כל צדיק, הצדיק הגדול ביותר שיש קריאת שמע, אומר על עצמו “אשר אתם זונים אחריהם”. וכנגד זה בא לך הפסוק לעזור. הפסוק רוצה להוציא אותך. משה רבינו עם רבונו של עולם עם תורתו רוצה לומר משהו “ולא תתורו”, שיצאו מה״תתורו” קצת, שיוכלו למצוא משהו דרך טובה יותר להשתמש ב״לבבכם” וב״עיניכם” במקום “זונים אחריהם”.
שני פשטים בפסוק
כן, אתה יכול לומר על פי פשט הטענה האחת שזה לא אומר מה שאני אומר, אלא פשוט “ולא תתורו אחרי לבבכם”, איזה סוג לב, זה שהולך אחרי זה עם ה״זונים”. בסדר, יכול להיות גם פשט טוב, אבל אני חושב שהפשט שלי גם טוב, וזה גם לימוד אמת, כי התורה לא באה לטפל בבעיות שלא קיימות.
התורה מדברת אל המציאות שלך
התורה אומרת, אתה, אני יודע שאתה זונה, “אשר אתם זונים אחריהם” – זונה, כן, לא זונה, הוא זונה אחריהם – ובשביל זה אני מביא כל יציאת מצרים, בשביל זה אני עושה ציצית. למה לובשים ציצית? צדיק עצום, למה לובש ציצית? כן, הוא צדיק יסוד עולם. הוא לובש ציצית בבוקר, אומר לו הפסוק: למה לובשים ציצית? “למען תזכרו ועשיתם את כל מצותי”, שתזכור “ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם אשר אתם זונים”, זה אומר החיים שלך הם לב זונה. זכור עם הציצית זה סגולה, זה עצה לצאת מזה.
הנקודה: “סור מרע” צריך בדיוק אותה עומק
אז, אני מפרש, ואנחנו לא תופסים, אני מפרש שב״ולא תתורו אחרי לבבכם אשר אתם זונים” טמון בדיוק אותו כמות סודות ואולי יותר, אולי יותר חכמה, אולי יותר עומק, אולי יותר עומק, אולי יותר הבנות עדינות צריך להיות, כמו שטמון בעניין של להתכונן ולומר הלל פסח בלילה ולעשות מצה וכל הדברים.
פרק ג: החשבון של רמ״ח מצוות עשה ושס״ה מצוות לא תעשה
הקושיא של מהרח״ו
זה חייב להיות ככה, כמו שאומר המהרח״ו, יש לי רעש בשערי תשובה, מה זה? כל אחד יודע שכאן בתורה יש רמ״ח מצוות עשה ושס״ה מצוות לא תעשה. רמ״ח מצוות עשה זה דברי קדושה, כן? כל מצות עשה היא חפצא של קדושה או פעולה של קדושה, “ושכנתי בתוכם”, עם זה מביאים את הקדושה לעולם, זה המצוות עשה, זה נפלא!
העומק של מצוות לא תעשה
אבל יש שלוש מאות חמש ושישים מצוות לא תעשה. מצוות לא תעשה הפשט: לא להיות רע, כן? לא ללכת אחרי ה״אשר אתם זונים אחריהם”. יש שס״ה מצוות לא תעשה, זה כולם דרכי מלחמה, דרכי עצה שהתורה נותנת נגד הסטרא אחרא, נגד הקליפה, נגד מה שהיה בלי זה. ובזה באים יותר הלכות, יותר מצוות, הרבה יותר ממה שיש מהמצוות עשה יש מצוות לא תעשה.
המסקנה: צריכים פנימיות בשניהם
אז יש חכמה עמוקה, ובדיוק כמו שאנחנו אומרים “אי אפשר לקיים מצות עשה כראוי”, אי אפשר לעשות שבת בלי ללמוד כוונות של שבת, חבל! אותו דבר אי אפשר להיזהר, כמו שכתוב אי אפשר להיזהר ממשהו חמץ, כן? אי אפשר להיזהר ממצוות לא תעשה, אי אפשר לעשות את ה״סור מרע” בלי להבין את הסודות, הן את הסודות של הרע, הן את הסודות של איך ניצולים מהרע, איך מתקנים את הרע. זה ברור, כל אחד יודע את זה בעצם.
פרק ד: המציאות המעשית – הסטנדרט הכפול
היהודים החסידיים המתוחכמים
ויוצא אבל למעשה העולם משהו לא ככה, רואים את כל האנשים המתוחכמים שלי, אנשים חסידיים מאוד מתוחכמים, מקובלים, משפיעים וכו׳.
ב״עשה טוב” – מאוד מתוחכם
וכשמגיעים להסביר מה זה פורים, למה צריך להשתכר בפורים, למה צריך לאכול מצה בפסח, הוא מתוחכם נורא, יש לו פשט טוב יותר, ובאמת זה עוזר, דרך זה הוא מקבל את ההשגה, הוא מקבל את השפע של אכילת מצה בפסח.
ב״סור מרע” – טיפשי ושטחי
כשמגיעים להיזהר מ״ולא תתורו אחרי לבבכם ואחרי עיניכם”, יש לו הבנה מאוד חלשה, הוא אומר את הרמה הגדולה ביותר של טיפשות, את הרמה הגדולה ביותר של שטחיות שיכולה להיות, רק לברוח. אפילו הוא לא אומר שהעצה היא לא לברוח כמה שיותר רחוק, הוא רק אומר שאין לו הבנה מתוחכמת נוראה, הוא מאוד טיפשי, מאוד שטחי, וביסוד שלו הוא אומר שעם הבנה כל כך שטחית אי אפשר להצליח, אי אפשר לבצע כלום, זה לא עובד, והוא רואה באמת שזה לא עובד.
פרק ה: הסיבה לסטנדרט הכפול – פחד לחשוב
למה יש הבנה כל כך טיפשית?
אז, ומובן שהסיבה לזה היא, וכאן אני חוזר למה שהתחלתי לדבר על “עד דלא ידע” על הסוד של אפר פורים, הסיבה שיש לו הבנה כל כך טיפשית היא כי יש לו פחד לחשוב על זה, והוא צודק, יש לו על מה לחשוב, זו קליפה, זה פחד על “אשר אדם זונה אחריהם”, אז איך הוא יחשוב על זה? הוא בורח.
הזוהר: “למנדע טוב ולמנדע רע”
על זה כתוב בזוהר, זוהר מאוד חשוב, אנחנו אומרים את זה תמיד, שהחיוב של אדם הוא “למנדע טוב ולמנדע רע”, ולהיפרד מרע ולהתחבר לטוב. זו חובה, חובת הידיעה.
ידיעה אומרת גם לדעת רע
ידיעה היא לא רק לדעת טוב, לא רק ללמוד גמרא תוספות, ללמוד דברי קדושה, אלא גם לדעת רע. לדעת רע אומר לדעת כל מה שכתוב בעיתון, כל מה שכתוב ב״אשר אתם זונים אחריהם”, כל הדרך איך הרע עובד, ומובן לא שהוא יהיה תקוע ברע, אלא שהוא יצא מהרע, הוא יחבר את הרע לכל טוב. זו החובה, זו הדרך היסודית איך העבודה, אין שום דרך אחרת איך זה יכול לעבוד.
פרק ו: הצורך באמונה
צריך לעשות את זה עם אמונה חזקה מאוד
ומובן שזה צריך לעשות עם אמונה מאוד, מאוד קשה. מי שאין לו מספיק אמונה, מי שאין לו… כן, כשאני אומר אמונה אני מתכוון לדבר שיכול להחזיק אצל אדם בשעה שהוא באמת ברע, בשעה שהוא למנדע רע, אני צריך פשוט גם להבין מה הוא הצד שיש לרע, כן?
להבין את הצד של רע
מה הוא אומר? מה אומר המן? יש לו איזושהי סברא? יש לו איזושהי טענה? ראינו שהמדרש הניח על המן, כתוב… אין לנו… המן, כתוב במגילה שהמן כתב אגרות לכל המדינות, וכן הלאה. לא כתוב אבל מה הוא כתב, והמדרש סיפר מה המן כתב במכתב שלו. כל הדרשה, הדרשה האנטישמית, שהמן כתב, המדרש יודע את זה.
איך המדרש ידע? אולי הייתה לו מסורה? אני לא יודע. אבל יכול להיות גם שהוא חשב על זה, הוא ידע מה הטענה של המן. צריך ללמוד מה הטענה של המן.
יהודי יכול להבין טוב יותר אנטישמיות
והמדרש… היהודי של המדרש, המדרש שלומד את הזוהר, היהודי שלומד מגילה, יכול להיות אנטישמי טוב יותר מכל גוי, כי הוא מבין היטב מה זה אנטישמיות.
ועכשיו החכמה היא לא להיות אנטישמי, החכמה להיות יהודי שמדבר… בורח והוא לא רוצה לשמוע מה אומרים. זו לא חכמה, לא באנו לעולם לעשות קונצים. זה לא פותר את הבעיה. כדי לפתור את הבעיה צריך לעשות למידת הרע, וצריך דרך זה להתחזק בסור מרע ועשה טוב.
הרבה עשו ולא עלתה בידם – הסכנה של להישאר תקוע
וזה מאוד קשה, זה קשה כי הרבה עשו ולא עלתה בידם. יש הרבה מאוד אנשים, זו העובדה, כיוון שכך הרבה אנשים נשארים תקועים ברע.
יש אפילו, אף על פי שאני לא סובר כך, אבל המפרשים שמדברים תמיד על היסוד אומרים תמיד שיכול להיות אפילו צדיק שהלך ונכנס לרע לשם שמים ונשאר תקוע שם, כי כתוב בתולדות איפה הוא מביא את היסוד של הבעל שם טוב, אבל האמת היא לא כך.
שיטת הדובר: מי נשאר תקוע ולמה
האמת היא שיש הרבה יותר אנשים שמההתחלה היו ברע. אבל היו הרבה אנשים שניסו להעלות, לברר, והם נתקעו? אני חושב שלא. אני חושב שאף אחד לא.
—
[סוף חלק א]
למידת הרע, אמונה, והסוד של פרה אדומה: איך להבין ולהעלות את הרע
פרק א: חיוב למידת הרע והסכנה של להישאר תקוע
למידת הרע – מה זה אומר מעשית
לדעת רע אומר לדעת כל מה שכתוב בעיתון, כל מה שכתוב ב״אשר אדם עושה אותם וחי בהם”, כל הדרך איך הרע עובד.
וזה לא עומד שיהיו תקועים ברע, אלא שיצאו מהרע, ושיעשו סור מרע לטוב. זו החובה, זו הדרך היסודית איך הרע עובד. אין שום דרך אחרת איך זה יכול לעבוד.
הצורך באמונה בלמידת הרע
ומובן שזה צריך לעשות עם הרבה אמונה, מאוד קשה. מי שאין לו מספיק אמונה, מי שאין לו… כן, כשאני אומר אמונה, אני מתכוון לדבר שיכול להחזיק אדם בשעה שהוא תקוע ברע, בשעה שהוא… למידת הרע, הפשט הוא גם להבין מה הצד שיש לרע, כן? מה הוא אומר? מה אומר המן? יש לו איזושהי סברא? יש לו איזושהי טענה?
המשל של מכתבי המן
ראינו שהמדרש הניח על המן, כתוב… אין לנו… המן, כתוב במגילה שהמן כתב אגרות לכל המדינות, וכן הלאה. לא כתוב אבל מה הוא כתב, והמדרש סיפר מה המן כתב במכתב שלו. כל הדרשה, הדרשה האנטישמית, שהמן כתב, המדרש יודע את זה.
איך המדרש ידע? אולי הייתה לו מסורה? אני לא יודע. אבל יכול להיות גם שהוא חשב על זה, הוא ידע מה הטענה של המן. צריך ללמוד מה הטענה של המן.
יהודי יכול להבין טוב יותר אנטישמיות
והמדרש… היהודי של המדרש, המדרש שלומד את הזוהר, היהודי שלומד מגילה, יכול להיות אנטישמי טוב יותר מכל גוי, כי הוא מבין היטב מה זה אנטישמיות.
ועכשיו החכמה היא לא להיות אנטישמי, החכמה להיות יהודי שמדבר… בורח והוא לא רוצה לשמוע מה אומרים. זו לא חכמה, לא באנו לעולם לעשות קונצים. זה לא פותר את הבעיה. כדי לפתור את הבעיה צריך לעשות למידת הרע, וצריך דרך זה להתחזק בסור מרע ועשה טוב.
הרבה עשו ולא עלתה בידם – הסכנה של להישאר תקוע
וזה מאוד קשה, זה קשה כי הרבה עשו ולא עלתה בידם. יש הרבה מאוד אנשים, זו העובדה, כיוון שכך הרבה אנשים נשארים תקועים ברע.
יש אפילו, אף על פי שאני לא סובר כך, אבל המפרשים שמדברים תמיד על היסוד אומרים תמיד שיכול להיות אפילו צדיק שהלך ונכנס לרע לשם שמים ונשאר תקוע שם, כי כתוב בתולדות איפה הוא מביא את היסוד של הבעל שם טוב, אבל האמת היא לא כך.
שיטת הדובר: מי נשאר תקוע ולמה
האמת היא שיש הרבה יותר אנשים שמההתחלה היו ברע. אבל היו הרבה אנשים שניסו להעלות, לברר, והם נתקעו? אני חושב שלא. אני חושב שאף אחד לא.
פילטער כחידוש בעבודת הבירורים: מעבודה זרה ועד AI
פרק א: עבודה זרה – לא שקר לגמרי
מגיד השיעור:
אתה יודע שהכל תלוי בכוונה הראשונה. אולי יש אנשים שמשתמשים בתורה כתירוץ לעשות את הרע שהוא כבר רצה לעשות מלכתחילה. זה יכול להיות. אבל לעניות דעתי זה לא נכון, אני לא רואה שההיסטוריה תהיה שאני לא יודע הרבה אנשים שנעשו רשעים כי הם ניסו להיות אותו סוג של צדיק שמעלה את הרע. לא ראיתי, זה לא נראה לי נכון.
כל התורה אומרת לך את זה
נראה לי רק שזו בדיוק הנקודה, כל התורה אומרת לך את זה, שיש רע בעולם, ולרע יש איזה תפקיד, וצריך לברר אותו, צריך להעלות אותו, “כל פעל ה׳ למענהו וגם רשע ליום רעה”.
ההגדרה של רע והעצה
וכמובן, זו בדיוק ההגדרה של רע, שיש אנשים ש״טורח אחר לבוא עמו”, הם נתקעים שם. אבל לכן אני אומר, מה העצה על זה? כי זה בדיוק הנושא של פרה אדומה שכל הספרים מדברים ואומרים לנו את זה על דרכנו.
פרק ב: הסוד של פרה אדומה – מטמא טהורים כדי לטהר טמאים
הפרדוקס של פרה אדומה
שהוא מטמא את הטהורים, כן, כדי לטהר את הטמאים צריך לטמא את הטהורים. הטהור, הכהן שזורק את אפר פרה, הוא צריך להיכנס לסוד של אפר פרה, כן, הוא צריך להבין מאוד טוב את ההמן, ובכך הוא יכול להעלות אותו.
הכהן עצמו נעשה טמא
והוא עצמו אכן נעשה קצת טמא בזה, הוא צריך אחר כך בעצמו עוד טהרה לצאת מהדבר הזה, והכי נמי, הוא צריך לעשות תשובה על זה.
השאלה: איך הוא יכול לעשות את זה?
אבל איך הוא יכול לעשות את זה? ולמה רוב האנשים לא יכולים לעשות את זה? כי זה הדבר שנקרא חוקה, כן? כל הספרים אומרים, חוקה היא תרגום תורני, וצריך להאמין שזה עובד כך.
חוקה לא אומרת שאין הסבר
“אחד לכאורה שיסלך הרע אחראב” לא אומר שאין הסבר על זה, שאין לזה תירוץ. זה אומר רק שאם אתה אדם כזה שאין לך אמונה, אין לך את הסגולה – ויש כמה פעמים, אמונה היא סגולה, אמונה היא כח נפשי כזה, סגולה, דבר שאני יכול לעשות דבר כזה אפילו אני לא יודע “עד לא ידע”, כן?
פרק ג: אמונה – הכוח לחיות עם “לא ידע”
המשל של חטא העגל: “לא ידענו מה היה לו”
דיברתי הרבה פעמים, וירא כל העם, קבצו על אהרן, הם אמרו לאהרן לעשות עגל. כי זה משה האיש לא ידענו מה היה לו. אתה לא יודע מה קרה לו. זה התחיל את כל העגל.
הבעיה של “לא ידענו”
אתה לא יודע? אוקיי. אתה לא צריך לדעת. אילו היה אדם אמיתי שהוא יכול לחיות עם נקודה של חוסר ידיעה, הוא יכול לחיות עם לא ידע, הוא לא יודע, הוא מקווה שהוא יגלה מחר, יש לו איזה קשר מסוים לדעת, קשר לאמת, שהוא לא מחשיב את רגעו, מה שאני מבין ברגע לא מחייב הכל.
הסבלנות של אמונה
הוא מאמין שיכול להיות שהוא עכשיו בתוך ארץ, עכשיו בלמטה פנימה, עכשיו בהסתר שהלך לשם, ובלילה תבוא הזריחה ורוח הקודש יחזור.
“אלי אלי למה עזבתני” – שתי רמות של אלי
כי הוא אומר “אלי אלי למה עזבתני”, כן? יש כאן שתי רמות של אלי. האריז״ל אומר שיש זעיר אנפין ועתיק. זעיר אנפין יכול להיעלם, האריז״ל אומר להיפך, אבל אני אומר כך. אבל הרמה הגבוהה יותר, שנקראת אמונה, שנקראת עתיק יומין, לא נעלמת.
עבודה זרה ואמונה
אה, יש כאן עבודה זרה? נו, למה יש עבודה זרה? למה יש את כל הקליפות המסריחות האלה? אני צריך סיבה גדולה לזה. זה פשוט רוח הקודש, ותלבש אסתר מלכות. זו אמונה.
למה צדיקים לא יכולים להבין את הרע
והסיבה למה כל הצדיקים, כל האנשים שאנחנו מדברים עליהם, הם לא יכולים להבין נכון את הרע, היא כי אין להם מספיק אמונה להאמין שבשעה שהוא מבין את הרע, זה מה שהוא צריך לעשות עכשיו. לא כי הוא מרגיש, לא כי הוא יודע עכשיו, אלא כי הוא מאמין, כי הוא לא יודע עכשיו. אבל הוא יודע שכאן הוא, הוא לא החליט בעצמו לעשות את העבודה.
פרק ד: ההשגחה הציבה אותנו – אין צורך לפחד
לא בחרנו בעצמנו
בואו נחשוב, כמו שאומרים לנו תמיד אמונה. אנחנו בחרנו בעצמנו להיות בדור הזה, במצב הזה שבו יש את הנסיון והקליפה והסוג הזה של אינטרנט והסוג הזה של דברים והסוג הזה של AI? זה עשינו בעצמנו? זה רצינו? כן, כן, אנחנו לא יכולים, רוב מאיתנו אפילו לא מושחתים מספיק לעשות את זה.
ההשגחה עשתה את זה
אלא מאי? זה לא עשינו בעצמנו, זה ההשגחה עשתה. השכינה רוצה מאוד שבתשפ״ו האנשים, אנשיה יתעסקו עם כל החזיריי האלה. זה היא רוצה.
למה השכינה רוצה את זה?
למה היא רוצה את זה? אני יכול להגיד לך את זה על פי קבלה, זו עצה טובה להעלות. זה תירוץ על פי קבלה. על פי פשט חייב להיות תירוץ טוב יותר. קבלה היא גם קצת אמונה. כל עוד לא יצא מה זה, אי אפשר לומר תירוץ שלם על פי פשט, אומרים שזה על פי קבלה. אוקיי. אבל על כל פנים, זה היא רוצה.
ממה אתה מפחד?
אז ממה אתה מפחד? ממה אתה מפחד להיכנס לשם? ממה אתה מפחד? אה, צריך לעשות את זה נכון. תעשה את זה נכון. אבל לא שואלים אותנו אם אנחנו הולכים לעשות את זה. זה קורה מעצמו. זה כל העניין.
המשל של יהודה ותמר: “ויט אליו על הדרך”
מה שכתוב בספרים שאי אפשר להיכנס לרע כדי להעלות, זו שאלה של עבירה לשמה, מותר כן, מותר לא. זה כי לא צריך. זה קורה מעצמו, אל תדאג. אתה יכול מאוד לרצות להיות צדיק יסוד עולם שאין לו שום קשר לזה כלל, ואולי יש גם עצה לאנשים כאלה. טוב מאוד. אני יכול לחשוב שזה כך.
למי יש את הנסיון?
אבל האנשים שיש להם כן את הצורך, במילים אחרות, יש להם את הנסיון. מי היה המלאך, כן? כתוב “ויט אליו על הדרך”. הקב״ה שלח את מלאך הממונה על התאוה, לתת תאוה ליהודי שילך לתמר.
התאוה באה מלמעלה
מי שלח את התאוה? מאיפה יש לאנשים את האנשים? יש אנשים שאין להם את התאוה. אין. רוב האנשים יש להם כן את התאוה. למה יש לו את התאוה? כי הוא צריך לעשות כך.
“לא עשיתי את זה בעצמי”
ובדיוק את זה כשהוא מודה, כשהוא אומר “לא עשיתי את זה בעצמי, התאוה דחפה אותי, מלאך הממונה על התאוה דחף אותי”, ואבל זה, אם יש אמונה יודעים שזה לא בשביל עצמו, זה לא כי אני רוצה את זה באמת. אני לא רוצה כל כך גדול, אני לא מוסיף כל כך גדול. לא שאלו אותך.
לא שאלו אותך
אפילו כשאתה רוצה כן, אוקיי, תיאורטית אני רוצה את התאוה, אבל לא באופן הזה. לא עשית את כל הכלי, את כל המערכה, את כל המערכה שתוכל לעשות. זה ההשגחה עצמה עשתה.
אם יש לך אמונה, אין ממה לפחד
אז אם יש לך קצת אמונה, אתה מבין, שאם כך, אין לך ממה לפחד. תבין את זה טוב. אפשר לצאת מזה. אפשר, דוקא על ידי הדעת, דוקא דרך הבנה טובה איך עובד כל העניין, אפשר למצוא את הדרך הנכונה, אפשר… זה התיקון.
זה התיקון
לך תביא את התיקון, ולך ישראל יתוקן כראוי. זו ההקדמה, ההקדמה לדברינו, ולהבין שזה הסוד של חטא העגל שאנחנו לומדים את זה באריכות בפרשה.
פרק ה: חטא העגל – צריך אמונה ללמוד אותו
צריך להבין היטב את חטא העגל
צריך להבין היטב את חטא העגל, זו לא פרשה קטנה, שנתקרבה עם הרוגים וחלקים ממנה, אלא כי טמונים בה סודות. לא כל אחד יכול להשיג אותה, לא לכל אחד יש את הכלים, לא לכל אחד יש אמונה.
צריך הרבה אמונה
צריך להיות הרבה מאוד אמונה ללמוד את הפרשה של חטא העגל ולא להיות אבוד לגמרי. אבל מי שיש לו קצת אמונה, אפשר ללמוד אותה, אפשר ללמוד את כל עבודה זרות שבעולם, אפשר ללמוד מעשה פרה, אפשר להיכנס לטומאת מת, ואפשר להתחיל להבין.
למה אין לנו אפר פרה
ורק מי שמבין את זה, והיום אין אפר פרה, כן, אחד הדברים שאומרים שאין אפר פרה, אז אנחנו כולנו טמאי מת. במובן מסוים, כן. ולמה אין לנו אפר פרה? כי אין לנו אמונה, לכולנו יש פחד מטומאת מת, אנחנו לא רוצים ללכת, במיוחד הצדיקים, וממילא הסור מרע שלנו נחות מאוד מפחד מול העשה טוב, מול אפילו העשה טוב.
עשה טוב תלוי בסור מרע
עשה טוב תלוי בסור מרע, אבל כשלא מבררים באמת, לא מבינים באמת את הסור מרע, בטוח שגם העשה טוב חלש מאוד.
פרק ו: חידושו של הזוהר על עבודה זרה
החידוש שהתחדש
אז אני רוצה לומר את החידוש על חידוש שהתחדש על הסוגיא, גם זה מחובר לפרשה ולנושא של כי תשא.
הזוהר הקדוש בכי תשא
הזוהר הקדוש בכמה קטעים הראשונים של כי תשא באריכות מאריך, כבר דיברנו על זה בשנים אחרות, הוא מאריך מאוד בזה שעבודה זרה היא לא בדיחה. עבודה זרה, זו הקליפה הגדולה ביותר שיכולה להיות, כן, “תזרם כמו דוה צא תאמר לו”.
השאלה: איך מתקיימת עבודה זרה?
עבודה זרה, טומאת עבודה זרה, שלכאורה היינו אומרים שאין דבר יותר כלום מזה, אין דבר יותר גדול שהוא שקר, שהוא קליפה, שהוא לא נכון כמו זה. אומר הזוהר כך, הרי כתוב פסוק, “שפת אמת תכון לעד ועד ארגיעה לשון שקר”, אם לעבודה זרה לא היה קיום, לא היה נמשך עוד, אנחנו מדברים על כמה עבודות זרות שיהיו, מה שאנחנו קוראים עבודה זרה, הנצרות עם האיסלאם עם כל מיני שיטות אחרות של אפיקורסות, הם כבר הולכים זמן רב מאוד, יש להם מיליארדי חסידים.
לא יכול להיות שקר לגמרי
לא יכול להיות, לא יכול להיות שזה שקר לגמרי, כי הגמרא אומרת ששקר, אפילו רגע לא יכול לעמוד לשון שקר. אלא מאי?
[השיעור ממשיך בחלק 3…]
המשך: הפילטר כפתרון – גישה חדשה לעולם המודרני
נראה שזה, פעם חשבו, החכמים חשבו, שהעצה תהיה לאינטרנט, לכל הדברים האלה, שיברחו מזה לגמרי, כך חשבו שזו תהיה העצה, כמה וכמה צדיקים חשבו כך. היו אנשים אחרים שאמרו אחרת, והם צדקו.
בא סוד חדש, דרך חדשה, כל דבר הוא עצות מרחוק, קמינא אמן [קא מינא אמן – באה מאמן, מאמונה], שבאות מלמעלה עצות איך לפתור, וכל עצה היא פרדיגמה, כל עצה היא סימן, זה משהו משל, זה מהלך כלשהו, מהלך חדש.
הפילטר – חידוש טכנולוגי עם משמעות רוחנית
בא מהלך חדש ואמר שלא יברחו, יעשו דבר חדש, כלומר יעשו פילטר, פילטר הוא נפה, כברה, כן? גילו טכנולוגית, מעניין מאוד, אכניס אותך לזה קצת, אני מתכוון שצריך להתבונן.
פילטר הוא… גם לא רק, לא רק האינטרנט, הדרכים איך אפשר להגיע לכל הקליפות, לא רק זה חידוש, לא היה עד לא מזמן כל כך לא היתה הדרך. גם העצה לזה היא גם חידוש. בדיוק כמו הסוד האינטרנט, שהקדושה שמוצאים בין הכל היא הרשת [רשת – נט], ובמזבח יש רשת מקרקב וכו׳, זה סוד. בדיוק כמו שזה חידוש, זה גילוי חדש שלא היה מעולם, ויש בזה פוטנציאל לרע, כמו כל חידוש, כמו כל בריאה. בבריאה יש מיד, דבוק בו יצר הרע, יש מיד טובה ורעה.
הפילטר כסוג חדש של גדר
בדיוק כך העצה, שהיה צריך להיות אמונה מסוימת, אמונת חכמים מסוימת, פטנטים מסוימים לגלות את העצה, וצריך לראות עד כמה העצה עובדת, ויש הרבה פרטים שעדיין לא יודעים בדיוק מה כל הפרטים. אבל הרעיון הבסיסי, העצה שנקראת פילטר, היא גם חידוש, חידוש להוי עלמא.
אנשים שואלים אפילו את הקושיה, אני אגיד לך תמיד מהקושיה שהאנטי שואל אפשר להבין. כן, אותנו שואלים את הקושיה, למה צריך פילטר? שמעת פעם שאם יש מכונית צריך להטמיע טכנולוגיה על המכונית שלא תתן למכונית לנסוע למקומות רעים? שמעת פעם שאם יש עט צריך להטמיע טכנולוגיה על העט שלא תתן לעט לכתוב דברים רעים? לא שמעו. יש הרבה גדרים, חכמים עשו הרבה מאוד גדרים וסייגים על הרבה דברים, אבל סוג כזה של גדר לא שמעתי מעולם, שזה חידוש.
אבל אנחנו, הרבנים שאמרו בפשטות שזה משהו מוגזם, כל מיני דברים מוגזמים שיש בדור בכלל, זה לא נכון, אין לזה שום שייכות. אין חיוב כזה לשים פילטר, בוודאי לא חיוב שהוא פשוט יישום [יישום – אפליקציה], זה פשוט פרט שיוצא ברור ממשהו חיוב אחר שעומד. לא אמת. סוג הדבר הזה הוא לכאורה חידוש.
הפילטר מלמד אותנו דרך חדשה בעבודת ה׳
אה, אם זה חידוש אני צריך להיות מאוד שמח. זה חידוש, זה חידוש חדש לגמרי. מזה לומדים דרך חדשה לגמרי בבירורים. יש עבודת הבירורים, יש הרבה דרכים לעשות בירורים, צריך לדעת דרך חדשה לגמרי. מזה לומדים דרך חדשה לגמרי בעבודת ה׳, דרך חדשה לגמרי איך להתייעץ עם העולם הזה, עם כל הדבר.
זה חידוש חדש, לא היה מעולם חידוש כזה. אבל אפשר, הבה נבין, הפילטר, ואז זה, כך צריך להציג את כל הדבר. הפילטר שאפשר לקנות, כל סוג, הפרטים צריך לגלות, אבל יש הרבה סוגים על כל רמה של טכנולוגיה, של החיבורים, וכדומה.
“יפול מצדך אלף ורבבה מימינך אליך לא יגש”
הפילטר הוא סוג חדש של חידוש, זה ממש גילוי שלא היה מעולם. זה גילוי שאפשר ללכת לכל המקומות, אפשר להיות במקום כזה שהאינטרנט, המרחב הסייברי, במובן מסוים נמצאים בכל מקום, אפשר להיות בכל מקום בבת אחת, ובין כל הגויים וכל הגויות וכל הדברים שיש בעולם אפשר להיות, והם לא, “לא יגבהו”. כמו “יפול מצדך אלף ורבבה מימינך אליך לא יגש”. איך זה יכול להיות?
פעם ידעו שצריך ללכת בדרך אחרת, צריך ללכת למקום אחר. זה היה פעם, זו היתה הדרך היחידה. לאדם היו שתי ברירות: אם אתה שם, בעצם אתה תקוע, חטאת, זה היה בעוונות. “יעבור בן אדם על יחיד”, מה זה אומר? “קהילות זונות”, כתוב בגמרא, מתירים לעצמם, לא יכולות להיות טענות.
זה חידוש חדש, דבר חדש. על העיניים הפיזיות אין עצה כזו. על האינטרנט יש עצה כזו. אתה יכול ללכת לכל מקום, ויש לך מכונה, חלק מהמכונה שלך, מכלי הקליטה שלך, שעובד כבר בשבילך, והוא עושה כבר איך זה הולך, הוא עושה כבר מתחילה. כשהוא רואה תמונה שהוא מחשיב שהיא לא ראויה, הוא מוחק אותה כבר מיד לפני שהיא מגיעה אליך. זה מין גילוי, זה מין הטבה, עדיין לא היתה מעולם הטבה כזו, עדיין מעולם לא דבר טוב כזה, דבר יפה כזה.
פרק ג: AI כצעד הבא – בירורים אוטומטיים
בעזרת ה׳, כשזה יהיה על החלונות, אפשר לשים על כל חלון כך. זה יהיה דבר נורא. ולא רק זה, זה יוכל אפילו היום יש עוד יותר טוב, אני לא יודע אם זה כבר קיים, אבל אם זה עדיין לא קיים, שיעשו את זה.
AI יכול לתרגם הכל אוטומטית
אפשר לעשות עם AI סוג חדש של פילטר, שכל דבר הוא כבר מתרגם, מתרגם כבר מה זה צריך להיות בטובה, בלי שאדם יחשוב. כן, עד עכשיו היתה בעיה שלמה, שאתה צריך לברוח, והיית צריך, איך צריך להיות מבורר, זה ממש דבר קשה. אדם צריך ללכת ולקרוא איזה מקום, שהוא צריך את המידע, הוא צריך את זה כדי להבין את העולם, ולמעשה הוא צריך לתרגם את זה ושזה יתאים לאמונתו, ושזה יתאים לדעתו איך מסתכלים בכלל, ולא שזה יהיה תרגום של עבודה זרה, זה לוקח תהליך, זה קצת מן התענוג, זו הרבה עבודה.
אפשר כבר לעשות שזה יעבוד לבד. אפשר כבר לעשות שה-AI יבין, שכשכתוב למשל, כן, הבה נאמר משל גס, כן, משל, עבודה זרה. מה זה אומר עבודה זרה? עבודה זרה היא פשוט. עבודה זרה היא דעת חסר, הוא חושב שהפרט הקטן עשה את העולם, זה כל האחד על שזה לא, שהעולם הרבה יותר גדול, והאלוקות הרבה יותר גדולה.
הדוגמה של עובדי השמש – מה שאנחנו מפספסים
מצד שני, פעם פשוט עבודה זרה, יש פעם דעות טובות שעבודת האלילים עושה. הזוהר מביא כאן בשבוע, שעובדי עבודה זרה עובדים את השמש, כל בוקר הם משתחווים לשמש, הם מקבלים את השפע מהשמש. זה אמת, כל בוקר בא שפע חדש. ואומרים את הפיוט בבוקר “א-ל ברוך גדול דעה, הכין ופעל זהר החמה”, כל האלף בית מתחיל כך יפה כל בוקר כשיוצאת השמש, זה ממש אור עצום.
ועובדי עבודה זרה תופסים את האור, ויש להם טכניקה שלמה איך להתחיות כל בוקר כשיוצאת השמש. זה יהיה אדם, אני צריך למצוא לרקוד. יש רבי׳ס שהם רוקדים “א-ל אדון על כל המעשים” בשבת, כן? “טובים מאורות שברא אלקינו”. “טובים מאורות”, אפילו קבלה מתכוונת לדברים אחרים, אבל פשט מתכוון שהשמש יוצאת בבוקר, מתחילים לרקוד “טובים מאורות”. כן, אנחנו רוקדים בקידוש לבנה. מה זה? זו חיות עצומה, זה שפע עצום, זה שפע עצום של אור, של ממש האור הגשמי, וגם בא איתו, עם זה בא שפע של שמחה, שפע של “אור צדיקים ישמח”, בא דבר נפלא.
אז למה רוב, הרבה מאיתנו, קמים בבוקר, אוי, עוד יום שצריך לקום לעבודה, עוד יום שצריך לעשות. לא בא האור העצום של השמש. למה לא? כי אנחנו לא מבינים, אתה קם, אתה קם, אתה קם, איך זה קורה, אין לך כלי איך לתפוס את זה. הגוי מאומות העולם תפס את זה, הוא עשה פיוט, הוא עשה סדר, תפילה, הוא משתחווה לשמש, הוא גילה דרך איך לתפוס את החיות של השמש כל בוקר.
מ״לא תתורו” לפילטר – תועלת חדשה
אבל מה אנחנו עושים? זו עבודה זרה, זו קליפה נוראה, אנחנו לא יכולים להישאר שם נו, עובדים לשמש, זה קרונה עובד עצום, זה נורא. אם כך, יש איסור “ולא תתורו”, כמו שהרמב״ם פוסק, אסור להסתכל בספרי עבודה זרה, אפילו יש בזה תועלת, כי ייתפסו.
זה היה מתאים לסוד שנקרא פילטר. עכשיו יש תועלת חדשה, פילטר. אפשר להסתכל בכל מקום, והפילטר יתרגם כבר לכתחילה, כשכתוב השם, שם חול, שם שקר, שם של עבודה זרה, הוא ישכתב “הקב״ה עשה”. מאוד פשוט. צריך פשוט לעשות את הרובוט, ללמד אותו, כשכתוב “שם של עבודה זרה עשה”, כתוב “ה׳ עשה”. בוקר טוב. זו היתה המעלה של כל הדבר. פעם היה צריך קבלה שלמה, כוונות שלמות, וכולי וכולי, להיות מומל באיזו קליפה. היום אפשר לעשות את זה לבד עם פילטר.
פרק ד: הפילטר ברוחניות – במוח ובדעת
אותו דבר, האמת היא, האמת היא, האמת היא, ואני מוציא הלאה, האמת היא, האמת היא, האמת היא, זה ממש בגשמיות. האמת היא שברוחניות יש סוג כזה של דבר, והרוחניות אני מתכוון לומר, זה יכול להיות לגמרי בנפש, לגמרי במוח של האדם, לגמרי בדעת של האדם, לגמרי במיינד של האדם.
כל ראייה היא דרך מתווך
אנחנו צריכים רק לזכור שכל פעם שאנחנו רואים משהו, יש את כל השכבות שיש. מחשבים פחות מסובכים מבני אדם, בני אדם עוד יותר מסובכים. כשאני רואה משהו, אני לא רואה את זה ישירות, אני רואה את זה דרך איזה דבר המתלבש, זה איזה מתווך, כן? משה עשה מסווה. אני מדבר דרך איזה מסכה, זו המציאות. והמסכה מפרש, הוא מתרגם, הוא מתרגם את הדברים לפי מה שנוגע לי. דיברנו על זה כמה פעמים וכמה אופנים.
שומר הפתח במקום להתעצבן
אם כך, אפשר לשים שם שומר הפתח, במקום להתעצבן.
הרבה פעמים, הבה נאמר כך, הרבה פעמים אדם, הבה נאמר דוגמה פשוטה, דוגמה פשוטה שמתרגמת כבר לשאלות שהן שאלות גדולות יותר. דוגמה פשוטה היא כך, הבה נאמר שאני רוצה להתפלל בכוונה, אני רוצה עכשיו להתבהר, להיכנס להתבוננות עמוקה ולראות איזה…
הפילטר בפרקסיס: הסוד של אפר פרה אדומה
פרק א: איך הפילטר עובד – משל מעשי מצדיקים חסידיים
עולם יכול לעזור לכוונת התפילה [כוונת התפילה: כוונה/ריכוז בתפילה], זה לא יכול להיות אחרת. אלא מאי [אלא מה?], אתה לא יודע איך. ומיד שזה מפורש שם, אין לך פילטר. זה מיד מפורש בראש שלך שזה הפרעה. שים פילטר. הפילטר יתרגם הכל.
פעם זה יגיע, למשל [לדוגמה], כביכול [כביכול], אם הצדיקים החסידיים [צדיקים חסידיים] אמרו: הוא שמע שגוי צועק שצריך להרים את ה-hay, ה״היי”, וזה הוא שמע שצריך להרים את אות ה׳ [האות ה׳], צריך להרים, להעלות את השכינה [להעלות את השכינה האלוקית].
ההבדל: לא פרשנות בדיעבד, אלא תפיסה לכתחילה
אבל מה היה? קודם [ראשית] הוא שמע את זה, אחר כך [אחר כך] הוא חשב, “איך אני אעשה מזה חסידות [תורה חסידית]? תלפיות תל שכל פיות פונים אליו [תלפיות – תל שכל הפיות פונים אליו], אני אדחוס?” לא, לא זה היה.
היה לו פילטר כזה שרץ בראש שלו, והוא שמע “היי”, מיד הוא התחבר לה׳. וכך אפשר לעשות לכל דבר, אפילו דברים רעים ממש [אפילו דברים רעים באמת]. זה יתרגם לו מיד, זה יתרגם לו מיד לטובה [לטובה], זה יתרגם לו מיד למשהו שאפשר להשתמש.
פרק ב: התנאי: הפילטר עובד רק מעבר לעבודה הרגילה
וזה, רק שמים קודם חוץ [מלבד/בנוסף ל] העבודה הרגילה [עבודה/עבודה רוחנית]:
• השעות הקבועות לתורה [זמנים קבועים ללימוד תורה]
• השעות לשבור את הרע [לשבור את הרע]
• הכנעה ועבודה [כניעה ועבודה]
יש אכן כל הרמות [רמות], סוג חדש של תורה [סוג חדש של תורה], עשה פילטר. “מסך מבדיל [מסך מבדיל]”, עשה פילטר. הפילטר מעביר רק את… הוא שומע, זה מפורש לכתחילה [מלכתחילה] עבורנו בדרך שאנחנו יכולים לשמוע את זה, בדרך שאנחנו יכולים שזה לא יפריע לנו.
פרק ג: הסוד של אפר פרה אדומה: דרך חדשה ביהדות
זה באמת [באמת] הסוד [סוד] של אפר הפרה [אפר הפרה האדומה] שמתקן [מתקן] את חטא העגל [חטא העגל הזהב]. זו דרך חדשה איך אפשר ללכת ביהדות [יהדות/חיים יהודיים].
סיום: היסוד פשוט, הפרטים המעשיים כל אחד צריך לגלות
אני מקווה שזה מספיק ברור. אולי זה לא תורת [אולי זו לא תורה פורמלית], ומכיוון שזה לא תורת זה מאוד אמיתי, אבל צריך כל אחד לגלות בדיוק [כל אדם צריך לגלות את הפרטים המדויקים בעצמו], אבל זה דבר פשוט [דבר פשוט].
אפשר להיכנס לעומק המעשי [אפשר להיכנס לעומק המעשי], אבל זה היסוד [היסוד].
סוד גילוי דרך ה'אינטערנעט פילטער' בעבודת השם | זוהר כי תשא פרה תשפ"ו
https://www.dropbox.com/scl/fi/zytte62wt97aqcfyalfin/Z484-_-_.mp4?rlkey=e2thydcdfh12efh7qnaoxtxyz&dl=0