אודות
תרומה / חברות

במדבר פרק כז

📖 טקסט הפרק / Chapter Text (Sefaria)
א
וַתִּקְרַ֜בְנָה בְּנ֣וֹת צְלׇפְחָ֗ד בֶּן־חֵ֤פֶר בֶּן־גִּלְעָד֙ בֶּן־מָכִ֣יר בֶּן־מְנַשֶּׁ֔ה לְמִשְׁפְּחֹ֖ת מְנַשֶּׁ֣ה בֶן־יוֹסֵ֑ף וְאֵ֙לֶּה֙ שְׁמ֣וֹת בְּנֹתָ֔יו מַחְלָ֣ה נֹעָ֔ה וְחׇגְלָ֥ה וּמִלְכָּ֖ה וְתִרְצָֽה׃
ב
וַֽתַּעֲמֹ֜דְנָה לִפְנֵ֣י מֹשֶׁ֗ה וְלִפְנֵי֙ אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֔ן וְלִפְנֵ֥י הַנְּשִׂיאִ֖ם וְכׇל־הָעֵדָ֑ה פֶּ֥תַח אֹֽהֶל־מוֹעֵ֖ד לֵאמֹֽר׃
ג
אָבִ֘ינוּ֮ מֵ֣ת בַּמִּדְבָּר֒ וְה֨וּא לֹא־הָיָ֜ה בְּת֣וֹךְ הָעֵדָ֗ה הַנּוֹעָדִ֛ים עַל־יְהֹוָ֖ה בַּעֲדַת־קֹ֑רַח כִּֽי־בְחֶטְא֣וֹ מֵ֔ת וּבָנִ֖ים לֹא־הָ֥יוּ לֽוֹ׃
ד
לָ֣מָּה יִגָּרַ֤ע שֵׁם־אָבִ֙ינוּ֙ מִתּ֣וֹךְ מִשְׁפַּחְתּ֔וֹ כִּ֛י אֵ֥ין ל֖וֹ בֵּ֑ן תְּנָה־לָּ֣נוּ אֲחֻזָּ֔ה בְּת֖וֹךְ אֲחֵ֥י אָבִֽינוּ׃
ה
וַיַּקְרֵ֥ב מֹשֶׁ֛ה אֶת־מִשְׁפָּטָ֖ן לִפְנֵ֥י יְהֹוָֽה׃ {פ}
ו
וַיֹּ֥אמֶר יְהֹוָ֖ה אֶל־מֹשֶׁ֥ה לֵּאמֹֽר׃
ז
כֵּ֗ן בְּנ֣וֹת צְלׇפְחָד֮ דֹּבְרֹת֒ נָתֹ֨ן תִּתֵּ֤ן לָהֶם֙ אֲחֻזַּ֣ת נַחֲלָ֔ה בְּת֖וֹךְ אֲחֵ֣י אֲבִיהֶ֑ם וְהַֽעֲבַרְתָּ֛ אֶת־נַחֲלַ֥ת אֲבִיהֶ֖ן לָהֶֽן׃
ח
וְאֶל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל תְּדַבֵּ֣ר לֵאמֹ֑ר אִ֣ישׁ כִּֽי־יָמ֗וּת וּבֵן֙ אֵ֣ין ל֔וֹ וְהַֽעֲבַרְתֶּ֥ם אֶת־נַחֲלָת֖וֹ לְבִתּֽוֹ׃
ט
וְאִם־אֵ֥ין ל֖וֹ בַּ֑ת וּנְתַתֶּ֥ם אֶת־נַחֲלָת֖וֹ לְאֶחָֽיו׃
י
וְאִם־אֵ֥ין ל֖וֹ אַחִ֑ים וּנְתַתֶּ֥ם אֶת־נַחֲלָת֖וֹ לַאֲחֵ֥י אָבִֽיו׃
יא
וְאִם־אֵ֣ין אַחִים֮ לְאָבִיו֒ וּנְתַתֶּ֣ם אֶת־נַחֲלָת֗וֹ לִשְׁאֵר֞וֹ הַקָּרֹ֥ב אֵלָ֛יו מִמִּשְׁפַּחְתּ֖וֹ וְיָרַ֣שׁ אֹתָ֑הּ וְֽהָ֨יְתָ֜ה לִבְנֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ לְחֻקַּ֣ת מִשְׁפָּ֔ט כַּאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה יְהֹוָ֖ה אֶת־מֹשֶֽׁה׃ {פ}
יב
וַיֹּ֤אמֶר יְהֹוָה֙ אֶל־מֹשֶׁ֔ה עֲלֵ֛ה אֶל־הַ֥ר הָעֲבָרִ֖ים הַזֶּ֑ה וּרְאֵה֙ אֶת־הָאָ֔רֶץ אֲשֶׁ֥ר נָתַ֖תִּי לִבְנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
יג
וְרָאִ֣יתָה אֹתָ֔הּ וְנֶאֱסַפְתָּ֥ אֶל־עַמֶּ֖יךָ גַּם־אָ֑תָּה כַּאֲשֶׁ֥ר נֶאֱסַ֖ף אַהֲרֹ֥ן אָחִֽיךָ׃
יד
כַּאֲשֶׁר֩ מְרִיתֶ֨ם פִּ֜י בְּמִדְבַּר־צִ֗ן בִּמְרִיבַת֙ הָֽעֵדָ֔ה לְהַקְדִּישֵׁ֥נִי בַמַּ֖יִם לְעֵינֵיהֶ֑ם הֵ֛ם מֵֽי־מְרִיבַ֥ת קָדֵ֖שׁ מִדְבַּר־צִֽן׃ {ס}        
טו
וַיְדַבֵּ֣ר מֹשֶׁ֔ה אֶל־יְהֹוָ֖ה לֵאמֹֽר׃
טז
יִפְקֹ֣ד יְהֹוָ֔ה אֱלֹהֵ֥י הָרוּחֹ֖ת לְכׇל־בָּשָׂ֑ר אִ֖ישׁ עַל־הָעֵדָֽה׃
יז
אֲשֶׁר־יֵצֵ֣א לִפְנֵיהֶ֗ם וַאֲשֶׁ֤ר יָבֹא֙ לִפְנֵיהֶ֔ם וַאֲשֶׁ֥ר יוֹצִיאֵ֖ם וַאֲשֶׁ֣ר יְבִיאֵ֑ם וְלֹ֤א תִהְיֶה֙ עֲדַ֣ת יְהֹוָ֔ה כַּצֹּ֕אן אֲשֶׁ֥ר אֵין־לָהֶ֖ם רֹעֶֽה׃
יח
וַיֹּ֨אמֶר יְהֹוָ֜ה אֶל־מֹשֶׁ֗ה קַח־לְךָ֙ אֶת־יְהוֹשֻׁ֣עַ בִּן־נ֔וּן אִ֖ישׁ אֲשֶׁר־ר֣וּחַ בּ֑וֹ וְסָמַכְתָּ֥ אֶת־יָדְךָ֖ עָלָֽיו׃
יט
וְהַֽעֲמַדְתָּ֣ אֹת֗וֹ לִפְנֵי֙ אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֔ן וְלִפְנֵ֖י כׇּל־הָעֵדָ֑ה וְצִוִּיתָ֥ה אֹת֖וֹ לְעֵינֵיהֶֽם׃
כ
וְנָתַתָּ֥ה מֵהֽוֹדְךָ֖ עָלָ֑יו לְמַ֣עַן יִשְׁמְע֔וּ כׇּל־עֲדַ֖ת בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
כא
וְלִפְנֵ֨י אֶלְעָזָ֤ר הַכֹּהֵן֙ יַעֲמֹ֔ד וְשָׁ֥אַל ל֛וֹ בְּמִשְׁפַּ֥ט הָאוּרִ֖ים לִפְנֵ֣י יְהֹוָ֑ה עַל־פִּ֨יו יֵצְא֜וּ וְעַל־פִּ֣יו יָבֹ֗אוּ ה֛וּא וְכׇל־בְּנֵי־יִשְׂרָאֵ֥ל אִתּ֖וֹ וְכׇל־הָעֵדָֽה׃
כב
וַיַּ֣עַשׂ מֹשֶׁ֔ה כַּאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה יְהֹוָ֖ה אֹת֑וֹ וַיִּקַּ֣ח אֶת־יְהוֹשֻׁ֗עַ וַיַּֽעֲמִדֵ֙הוּ֙ לִפְנֵי֙ אֶלְעָזָ֣ר הַכֹּהֵ֔ן וְלִפְנֵ֖י כׇּל־הָעֵדָֽה׃
כג
וַיִּסְמֹ֧ךְ אֶת־יָדָ֛יו עָלָ֖יו וַיְצַוֵּ֑הוּ כַּאֲשֶׁ֛ר דִּבֶּ֥ר יְהֹוָ֖ה בְּיַד־מֹשֶֽׁה׃ {פ}
↗ קרא בספריה
🎓 שיעורים / Shiurim
עדיין אין שיעור אנגלית לפרק זה
🎧 שמיעה / Listen

פרק כ״ז פון במדבר אנטהאלט צוויי הויפט ענינים: די מעשה פון בנות צלפחד וואס פאדערן ירושה פאר זייער פאטער וואס האט נישט געהאט קיין זין, און דערויף ענטפערט דער אייבערשטן אז זיי האבן רעכט און שטעלט אויף די גאנצע סדר הירושה פאר אייביג. דער צווייטער טייל באשרייבט ווי דער אייבערשטן זאגט פאר משה אז ער וועט נישט אריינגיין אין ארץ ישראל, און משה פרעגט ווער וועט פירן דעם פאלק, און דער אייבערשטן באשטימט יהושע בן נון מיט סמיכה, אבער מיט א חילוק אז יהושע וועט דארפן פרעגן ביי אלעזר הכהן דורך אורים ותומים, נישט ווי משה וואס האט גערעדט דירעקט מיט השם.

📄 תמלולים / Transcripts
YI אידיש
📄 Download Transcript PDF סיכום השיעור 📋 סיכום פון דעם שיעור: פרשת בנות צלפחד און באשטימונג פון יהושע בנות צלפחד און …

סיכום השיעור 📋

סיכום פון דעם שיעור: פרשת בנות צלפחד און באשטימונג פון יהושע

בנות צלפחד און הלכות ירושה

דער פרק באשטייט פון צוויי באזונדערע ענינים. דער ערשטער חלק איז די מעשה פון בנות צלפחד, אן המשך פון דער חלוקת הארץ. צלפחד איז געשטארבן אין מדבר אָן זין, נאר מיט טעכטער. זיינע טעכטער האבן ותקרבנה – אריינגעלייגט א טענה פאר משה, אלעזר, די נשיאים און דער עדה, אז זייער טאטע’ס נחלה זאל נישט פארלוירן גיין. משה האט ויקרב משה את משפטן לפני ה׳ – געבראכט דעם משפט פאר’ן אייבערשטן, וואס האט באשטעטיגט אז די בנות צלפחד זענען גערעכט. פון דעם זענען ארויסגעקומען די הלכות ירושה – דער גאנצער סדר: ערשט בן, דערנאך בת, דערנאך אחים, דערנאך אחי אביו – א חוקת משפט פאר אייביג. דאס איז דער איינציגסטער פלאץ אין תורה וואו הלכות ירושה שטייען בפירוש.

באשטימונג פון יהושע בן נון אלס נאכפאלגער

דער צווייטער חלק איז דער ציווי פון הקב״ה צו משה ארויפצוגיין אויף הר העברים, זען ארץ ישראל אבער נישט אריינגיין צוליב מי מריבה. משה’ס תשובה איז באמערקענסווערט – וידבר משה אל ה׳ לאמר – דער איינציגסטער פסוק אין גאנצן תורה וואו משה רעדט צום אייבערשטן (אנשטאט דער רגיל’ער נוסח „וידבר ה׳ אל משה”), ווי דער מגלה עמוקות ברענגט. משה בעט אז דער אייבערשטער זאל באשטימען א פירער – „אשר יצא לפניהם” – כדי דער עם זאל נישט זיין „כצאן אשר אין להם רועה”. דער אייבערשטער באשטימט יהושע בן נון – „איש אשר רוח בו” – און משה גיט אים סמיכה (וסמכת את ידך עליו) און שטעלט אים פאר אלעזר הכהן און דער גאנצער עדה, מיט „מהודך” – א טייל פון זיין כוח און השראה. א וויכטיגער חילוק צווישן משה און יהושע: משה איז געווען א נביא וואס האט גערעדט מיט’ן אייבערשטן דירעקט, אבער יהושע האט געדארפט גיין צו אלעזר הכהן און פרעגן דורך די אורים ותומים – דאס איז פשט „ושאל לו משפט האורים”, וואס מיינט בעיקר פירן דעם עולם אין מלחמה. משה איז מקיים דעם ציווי – „ויעש כאשר צוה ה׳” – ער נעמט יהושע, שטעלט אים פאר אלעזר, און גיט אים סמיכה.


תמלול מלא 📝

פרק כ״ז: בנות צלפחד און די איבערגעבונג פון די הנהגה צו יהושע

צוויי באזונדערע ענינים אין איין פרק

דער היינטיגער פרק איז צוזאמגעשטעלט פון צוויי חלקים וואס האבן נישט קיין שייכות איינער מיט’ן צווייטן. דער ערשטער חלק באלאנגט באמת המשך צו דער פריערדיגער פרק, און נאכדעם איז א נייע ענין וואס באלאנגט צו דער סיפור פון משה וואס גיבט איבער די מלכות, די הנהגה, די הנהגת המלכות צו יהושע.

מעשה בנות צלפחד

דער הינטערגרונד

דער ערשטער זאך איז די מעשה הידועה פון בנות צלפחד, און דאס וועט זיין המשך פון דאס וואס מ’האט דא צעטיילט די ארץ, וואס מ’זאגט “לאלה תחולק הארץ” און אזוי ווייטער. ס’שטייט נישט קיין פרטים, אבער מ’מוז פארשטיין אז ס’איז געווען לויט’ן מספר שמות פון די בנים זכרים, אזוי ווי די וואס מ’האט דאך גערעכנט אין די מפקד.

יעצט איז דא א איד וואס איז געווען א איד צלפחד, ער ווערט שוין ממילא אויסגערעכנט אין די משפחות, ס’איז דא א משפחת צלפחד, דאס הייסט די משפחת חפר’ס זון איז צלפחד, און ס’שטייט אפילו שוין דארט אויסגערעכנט זיינע טעכטער. ס’שטייט לכאורה דארט די סיבה פארוואס ס’שטייט דארט, טאקע וועגן דעם ווייל ס’גייט זיין אין די נעקסטע שטיקל א מעשה וועגן זיי, “לא היו לו בנים כי אם בנות”, און די נעמען פון זיינע בנות.

די טענה פון די בנות צלפחד

ותקרבנה – זיי האבן געקומען מיט א טענה. דאס איז די טייטש פון די ווארט “ותקרבנה”, ווייל “ותעמודנה לפני משה” – אלץ אזא וועג פון זאגן, זיי האבן אריינגעלייגט א “מאושן”, ווי מ’זאגט היינט אין קארט, “לפני משה ואלעזר והנשיאים והעדה”.

און וואס זאגן זיי? אז זייער טאטע איז געשטארבן אין מדבר, נישט ביי עדת קרח, סתם מיט חטאיו איז ער געשטארבן אין מדבר, אבער די חילוק פון אים און אלע אנדערע טאטעס איז, ער האט נישט געהאט קיין זין, זיי האבן נישט קיין ברידער. ממילא, ווער גייט באקומען די ירושה?

און ס’קומט אויס אן אינטערעסאנטע זאך, אז בעצם די משפחות זענען געווען די ערשטע דור, די דור יוצאי מצרים וואס האבן געדארפט ירש’ענען, און זייערע קינדער באקומען. און יעצט זאגן זיי אז ס’איז נישטא ווער ס’זאל ירש’ענען, ווייל זיי זענען נאר טעכטער.

משה גייט צום אייבערשטן

און משה גייט צו די אייבערשטער. ס’איז אן אינטערעסאנטע זאך אז ס’איז נישטא קיין הלכה. מ’קען טראכטן צו ס’איז שפעטער שייך די זאך פון “נבואה של משה” וכו’, אבער “ויקרב משה את משפטן לפני ה'”. ער קומט מיט א שאלה. ווי גייט מען לפני ה’? וויאזוי גייט מען לפני ה’ פונקטלעך? משה רבינו האט געוואוסט וויאזוי, און אפשר שפעטער וועלן מיר לערנען נאך זאכן וואס זענען געווען פאר דעם.

די תשובה פון הקב״ה

און וואס זאגט די אייבערשטער? יא, גערעכט זענען די בנות צלפחד, מ’דארף זיי טאקע געבן “בתוך אחי אביהם”, זיי זאלן זיין מיט זיין טאטע’ס אזוי ווי זייערע פעטערס.

און דאס איז נישט קיין סתם א חוק פאר היינט, דאס איז א חוק עולם, אזוי ווי ער פירט אויס “וזאת לבני ישראל חוקת משפט”.

די הלכות ירושה

און ער גייט די גאנצע כללים. בעצם, דא איז די איינציגסטע פלאץ וואס שטייט בכלל הלכות ירושה. ביז יעצט איז געווען נאר סתם מפה לאוזן, וואס איז געווארן א שאלה האבן זיי געדארפט אויסרעכענען די גאנצע הלכות ירושה, און בעיקר וואס געשעט ווען איינער האט נישט קיין יורשים.

איז די תורה גייט דאך, אדרבה, לאמיר זאגן כללים:

– קודם יורש איז די בן

– און אויב איז נישט דא קיין בן איז דא בת

– און אויב איז נישט דא קיין בת איז דא אחים

– און אויב איז נישט דא קיין אחים איז דא אחי אביו

די גאנצע סדר הירושה וויאזוי ס’דארף זיין. און דאס איז זיין חוקת משפט פאר אייביג, אז מ’זאל וויסן די הלכה.

שפעטער וועלן מיר זען אז ס’איז געווארן נאך א פראבלעם, אז יעצט די בנות צלפחד גייען זיך נאכדעם חתונה האבן מיט אנדערע מענער, איז שוין נאך א פרשה וואס גייט זיין שפעטער, ס’איז לעצם אן המשך וואס וואלט געדארפט זיין דא.

די איבערגעבונג פון די הנהגה צו יהושע

דער ציווי צו משה

אבער יעצט גייען מיר אריבער צו אן אנדערע מעשה, ס’הייסט בעצם סוף המעשה פון די מדבר.

דער אייבערשטער זאגט פאר משה רבינו, “גיי ארויף אויף הר העברים, קענסט זען ארץ ישראל, אבער דו גייסט נישט אריינגיין דארט וויבאלד מי מריבה איז געווען די מעשה.” און דאס איז בעצם, אונז קענען בעיקר די מעשה פון סוף פרשת וזאת הברכה, וואס דארט שטייט עס נאכאמאל אז דאס איז געשען, אבער דא רעדט מען אז מ’איז נאך אינמיטן מדבר און מ’דארף אנקומען ביזן סוף, און דאס איז די עיקר צוואה וואס שטייט.

משה’ס בקשה

און וואס זאגט משה? “וידבר משה אל ה’ לאמר”. איז אן אינטערעסאנטע פסוק, מיר האבן געזען די מגלה עמוקות זאגט די נוסח, כל התורה כולה איז “וידבר ה’ אל משה”, דא איז די איינציגסטע פלאץ “וידבר משה אל ה’ לאמר”.

און וואס זאגט משה? וואס זאל זיין מיט די עולם? “יפקוד ה’ אלקי הרוחות לכל בשר”, ענליך צו די לשון וואס ער האט געזאגט אין פרשת בהעלותך, וואס דארט שטייט אויך די ענין פון ווער ס’וועט זיין נאך רבנים און אזוי ווייטער.

און די עולם דארף האבן אן “איש על העדה אשר יצא לפניהם ואשר יבוא לפניהם”, און זיי זאלן נישט זיין “כצאן אשר אין להם רועה”. מ’דארף מברר זיין פונקטליך וואס זיין בקשה איז, וואס פעלט אים?

די באשטימונג פון יהושע

און דער אייבערשטער זאגט פאר משה, “אמת, נעם יהושע בן נון”. וואס איז ער? “איש אשר רוח בו”. דאס איז די קוואליפיקאציעס וואס יהושע האט, whatever that means.

און וואס גייסטו אים טון? דו גייסט אים געבן סמיכה, “וסמכת את ידך עליו”. און נאך אן אינטערעסאנטע זאך, דו גייסט אים מעמיד זיין “לפני אלעזר הכהן ולפני כל העדה”. וואס איז דא פשט אלעזר הכהן די זאך? און כל העדה פארשטייען מיר.

און דו גייסט אים געבן “מהודך”, דאס הייסט פון דיין פאוער, פון דיין שיינקייט, פון דיין השראה, וואס ס’איז. און “למען ישמעו כל עדת בני ישראל”, ער גייט זיין דיין יורש.

דער חילוק צווישן משה און יהושע

ולפני אלעזר הכהן יעמוד, און דאך זאגט ער מ’זאל נישט נעמען ווי משה און אהרן יעמוד. ושאל לו משפט האורים, ס’הייסט, זעט אויס אז משה רבינו איז געווען א נביא, ער האט געקענט רעדן צום אייבערשטן דירעקט, אזויווי מ’זעט “ויקרא אל משה וידבר ה’ אליו מאהל מועד”, אזויווי מ’האט גערעדט אין די פריערדיגע פרשה.

מה שאין כן יהושע, אפשר איז ער אויך געווען א נביא, אבער לאו דוקא א נביא, ער האט געדארפט גיין, ער האט געוואלט וויסן וואס דער אייבערשטער וויל, האט ער געדארפט גיין צו דער כהן, צו אלעזר הכהן, און ער האט אים געזאגט מיט די אורים ותומים, דאס איז פשט “ושאל לו”, ער האט געדארפט נביאות, נביאה דקדושה, האט ער געקענט וויסן וואס צו טון.

אבער די עיקר, על פי פשוטו, ווי פשט איז, מיינט דאס למלחמה, ער זאל גיין ארויספירן דעם עולם, די פשוט’ע פירן אריין און ארויס פון א מלחמה, און אזוי ווייטער.

די קיום פון משה

און אזוי טוט ער משה, דאס איז די קיום, דער אייבערשטער, דער משה איז מקיים, “ויעש כאשר צוה ה'”, ער נעמט יהושע און ער איז מעמיד לפני אלעזר, “ויסמוך את ידו עליו כאשר דבר ה’ ביד משה”.

✨ Transcription automatically generated by YiddishLabs, Editing by Claude Sonnet 4.5, Summary by Claude Opus 4.6

⚠️ Automated Transcript usually contains some errors. To be used for reference only.

HE עברית
📄 Download Transcript PDF תורגם אוטומטית סיכום השיעור 📋 סיכום השיעור: פרשת בנות צלפחד ו…
תורגם אוטומטית

סיכום השיעור 📋

סיכום השיעור: פרשת בנות צלפחד ומינוי יהושע

בנות צלפחד והלכות ירושה

הפרק מורכב משני עניינים נפרדים. החלק הראשון הוא מעשה בנות צלפחד, המשך לחלוקת הארץ. צלפחד מת במדבר ללא בן, רק עם בנות. בנותיו ותקרבנה – הגישו טענה בפני משה, אלעזר, הנשיאים והעדה, שנחלת אביהן לא תאבד. משה ויקרב משה את משפטן לפני ה’ – הביא את המשפט לפני הקב”ה, שאישר שבנות צלפחד צודקות. מכאן יצאו הלכות ירושה – כל הסדר: תחילה בן, אחר כך בת, אחר כך אחים, אחר כך אחי אביו – חוקת משפט לעולם. זהו המקום היחיד בתורה שבו הלכות ירושה מופיעות בפירוש.

מינוי יהושע בן נון כיורש

החלק השני הוא הציווי של הקב”ה למשה לעלות אל הר העברים, לראות את ארץ ישראל אך לא להיכנס אליה בגלל מי מריבה. תשובת משה מדהימה – וידבר משה אל ה’ לאמר – הפסוק היחיד בכל התורה שבו משה מדבר אל הקב”ה (במקום הנוסח הרגיל “וידבר ה’ אל משה”), כפי שמביא המגלה עמוקות. משה מבקש שהקב”ה ימנה מנהיג – “אשר יצא לפניהם” – כדי שהעם לא יהיה “כצאן אשר אין להם רועה”. הקב”ה ממנה את יהושע בן נון – “איש אשר רוח בו” – ומשה נותן לו סמיכה (וסמכת את ידך עליו) ומעמיד אותו בפני אלעזר הכהן וכל העדה, עם “מהודך” – חלק מכוחו והשראתו. הבדל חשוב בין משה ליהושע: משה היה נביא שדיבר עם הקב”ה ישירות, אך יהושע היה צריך ללכת אל אלעזר הכהן ולשאול באמצעות אורים ותומים – זהו פשט “ושאל לו במשפט האורים”, שמתייחס בעיקר להנהגת העם במלחמה. משה מקיים את הציווי – “ויעש כאשר צוה ה'” – הוא לוקח את יהושע, מעמיד אותו בפני אלעזר, ונותן לו סמיכה.


תמלול מלא 📝

פרק כ״ז: בנות צלפחד והעברת ההנהגה ליהושע

שני עניינים נפרדים בפרק אחד

הפרק של היום מורכב משני חלקים שאין להם שום קשר זה לזה. החלק הראשון שייך למעשה המשך לפרק הקודם, ואחר כך יש ענין חדש השייך לסיפור של משה שמוסר את המלכות, ההנהגה, הנהגת המלכות ליהושע.

מעשה בנות צלפחד

הרקע

הדבר הראשון הוא המעשה הידועה של בנות צלפחד, וזה יהיה המשך לזה שחילקו כאן את הארץ, שנאמר “לאלה תחלק הארץ” וכן הלאה. לא כתובים פרטים, אבל צריך להבין שזה היה לפי מספר השמות של הבנים הזכרים, כמו אלה שנמנו במפקד.

עכשיו יש יהודי שהיה יהודי צלפחד, הוא כבר ממילא נמנה במשפחות, יש משפחת צלפחד, כלומר בן משפחת חפר הוא צלפחד, ואפילו כבר כתוב שם נמנות בנותיו. לכאורה כתוב שם הסיבה למה כתוב שם, דווקא בגלל זה שיהיה בחלק הבא מעשה עליהן, “לא היו לו בנים כי אם בנות”, ושמות בנותיו.

הטענה של בנות צלפחד

ותקרבנה – הן באו בטענה. זה הפירוש של המילה “ותקרבנה”, כי “ותעמודנה לפני משה” – כל דרך כזו לומר, הן הגישו “תביעה”, כמו שאומרים היום בבית משפט, “לפני משה ואלעזר והנשיאים והעדה”.

ומה הן אומרות? שאביהן מת במדבר, לא בעדת קרח, סתם בחטאיו מת במדבר, אבל ההבדל בינו לבין כל שאר האבות הוא, שלא היה לו בן, אין להן אחים. ממילא, מי יקבל את הירושה?

ויוצא דבר מעניין, שבעצם המשפחות היו הדור הראשון, דור יוצאי מצרים שהיו צריכים לרשת, וילדיהם לקבל. ועכשיו הן אומרות שאין מי שירש, כי הן רק בנות.

משה הולך להקב״ה

ומשה הולך להקדוש ברוך הוא. דבר מעניין שאין הלכה. אפשר לחשוב שזה שייך מאוחר יותר לענין של “נבואה של משה” וכו’, אבל “ויקרב משה את משפטן לפני ה'”. הוא בא בשאלה. איך הולכים לפני ה’? איך בדיוק הולכים לפני ה’? משה רבינו ידע איך, ואולי מאוחר יותר נלמד עוד דברים שהיו לפני זה.

התשובה של הקב״ה

ומה אומר הקדוש ברוך הוא? כן, צודקות בנות צלפחד, צריך לתת להן “בתוך אחי אביהם”, הן יהיו עם אביהן כמו דודיהן.

וזה לא חוק סתם להיום, זה חוק עולם, כמו שמפרט “וזאת לבני ישראל חוקת משפט”.

הלכות ירושה

והוא עובר על כל הכללים. בעצם, כאן המקום היחיד שכתובות בכלל הלכות ירושה. עד עכשיו היה רק סתם מפה לאוזן, כשנעשתה שאלה הם היו צריכים לחשב את כל הלכות הירושה, ובעיקר מה קורה כשלאחד אין יורשים.

אז התורה עוברת, אדרבה, נאמר כללים:

– קודם יורש הוא הבן

– ואם אין בן יש בת

– ואם אין בת יש אחים

– ואם אין אחים יש אחי אביו

כל סדר הירושה איך צריך להיות. וזה חוקת משפט לעולם, שידעו את ההלכה.

מאוחר יותר נראה שנוצרה עוד בעיה, שעכשיו בנות צלפחד הולכות להתחתן אחר כך עם אנשים אחרים, אז יש עוד פרשה שתהיה מאוחר יותר, זה למעשה המשך שהיה צריך להיות כאן.

העברת ההנהגה ליהושע

הציווי למשה

אבל עכשיו אנחנו עוברים למעשה אחר, זה בעצם סוף המעשה של המדבר.

הקדוש ברוך הוא אומר למשה רבינו, “עלה אל הר העברים, תוכל לראות את ארץ ישראל, אבל אתה לא תיכנס לשם מפני שמי מריבה היה המעשה.” וזה בעצם, אנחנו מכירים בעיקר את המעשה מסוף פרשת וזאת הברכה, שכתוב שם שוב שזה קרה, אבל כאן מדברים שעדיין באמצע המדבר וצריך להגיע עד הסוף, וזו הצוואה העיקרית שכתובה.

בקשת משה

ומה אומר משה? “וידבר משה אל ה’ לאמר”. זה פסוק מעניין, ראינו שהמגלה עמוקות אומר את הנוסח, כל התורה כולה היא “וידבר ה’ אל משה”, כאן המקום היחיד “וידבר משה אל ה’ לאמר”.

ומה אומר משה? מה יהיה עם העם? “יפקד ה’ אלקי הרוחות לכל בשר”, דומה ללשון שאמר בפרשת בהעלותך, שכתוב שם גם הענין של מי יהיו הרבנים וכן הלאה.

והעם צריך להיות לו “איש על העדה אשר יצא לפניהם ואשר יבוא לפניהם”, והם לא יהיו “כצאן אשר אין להם רועה”. צריך לברר בדיוק מה בקשתו, מה חסר לו?

המינוי של יהושע

והקדוש ברוך הוא אומר למשה, “אמת, קח את יהושע בן נון”. מה הוא? “איש אשר רוח בו”. אלו הכישורים שיש ליהושע, whatever that means.

ומה אתה עושה לו? אתה נותן לו סמיכה, “וסמכת את ידך עליו”. ועוד דבר מעניין, אתה מעמיד אותו “לפני אלעזר הכהן ולפני כל העדה”. מה הפשט של אלעזר הכהן בזה? וכל העדה אנחנו מבינים.

ואתה נותן לו “מהודך”, כלומר מהכוח שלך, מהיופי שלך, מההשראה שלך, מה שזה. ו“למען ישמעו כל עדת בני ישראל”, הוא יהיה היורש שלך.

ההבדל בין משה ליהושע

ולפני אלעזר הכהן יעמוד, ובכל זאת הוא אומר שלא לקחת כמו משה ואהרן יעמוד. ושאל לו משפט האורים, כלומר, נראה שמשה רבינו היה נביא, הוא יכול היה לדבר להקדוש ברוך הוא ישירות, כמו שרואים “ויקרא אל משה וידבר ה’ אליו מאהל מועד”, כמו שדיבר בפרשה הקודמת.

מה שאין כן יהושע, אולי הוא גם היה נביא, אבל לאו דווקא נביא, הוא היה צריך ללכת, הוא רצה לדעת מה הקדוש ברוך הוא רוצה, הוא היה צריך ללכת לכהן, לאלעזר הכהן, והוא אמר לו עם האורים ותומים, זה הפשט של “ושאל לו”, הוא היה צריך נבואה, נבואה דקדושה, הוא יכול היה לדעת מה לעשות.

אבל העיקר, על פי פשוטו, כפי הפשט, זה אומר למלחמה, שילך להוציא את העם, הפשוט להוביל פנימה והחוצה ממלחמה, וכן הלאה.

הקיום של משה

וכך עושה משה, זה הקיום, הקדוש ברוך הוא, משה מקיים, “ויעש כאשר צוה ה'”, הוא לוקח את יהושע והוא מעמיד לפני אלעזר, “ויסמוך את ידו עליו כאשר דבר ה’ ביד משה”.

✨ Transcription automatically generated by OpenAI Whisper, Editing by Claude Sonnet 4.5, Summary by Claude Opus 4.6

⚠️ Automated Transcript usually contains some errors. To be used for reference only.

EN English
📄 Download Transcript PDF Auto Translated 📋 Shiur Overview Summary of the Shiur: The Po…
Auto Translated

📋 Shiur Overview

Summary of the Shiur: The Portion of the Daughters of Tzelafchad and the Appointment of Yehoshua

The Daughters of Tzelafchad and the Laws of Inheritance

The chapter consists of two distinct topics. The first part is the story of the daughters of Tzelafchad, a continuation of the division of the land. Tzelafchad died in the desert without a son, only with daughters. His daughters vatikravna – brought forth a claim before Moshe, Elazar, the princes and the congregation, that their father’s inheritance should not be lost. Moshe vayakrev Moshe et mishpatan lifnei Hashem – brought the case before the Almighty, who confirmed that the daughters of Tzelafchad were correct. From this emerged the laws of inheritance – the entire order: first the son, then the daughter, then the brothers, then the father’s brothers – a chukat mishpat for all time. This is the only place in the Torah where the laws of inheritance are stated explicitly.

The Appointment of Yehoshua bin Nun as Successor

The second part is the command of the Holy One, Blessed be He, to Moshe to ascend Har HaAvarim, to see the Land of Israel but not to enter because of Mei Meriva. Moshe’s response is remarkable – vayedaber Moshe el Hashem leimor – the only verse in the entire Torah where Moshe speaks to the Almighty (instead of the usual formulation “vayedaber Hashem el Moshe”), as the Megaleh Amukot brings. Moshe requests that the Almighty appoint a leader – “asher yetzei lifneihem” – so that the people should not be “k’tzon asher ein lahem ro’eh”. The Almighty appoints Yehoshua bin Nun – “ish asher ruach bo” – and Moshe gives him semicha (vesamachta et yadcha alav) and presents him before Elazar HaKohen and the entire congregation, with “mehodcha” – a portion of his power and inspiration. An important distinction between Moshe and Yehoshua: Moshe was a prophet who spoke with the Almighty directly, but Yehoshua had to go to Elazar HaKohen and inquire through the Urim VeTumim – this is the meaning of “vesha’al lo mishpat ha’Urim”, which primarily refers to leading the people in war. Moshe fulfills the command – “vaya’as ka’asher tziva Hashem” – he takes Yehoshua, presents him before Elazar, and gives him semicha.


📝 Full Transcript

Chapter 27: The Daughters of Tzlofchad and the Transfer of Leadership to Yehoshua

Two Distinct Topics in One Chapter

Today’s chapter is composed of two parts that have no connection to each other. The first part actually belongs as a continuation to the previous chapter, and afterwards there is a new topic that relates to the story of Moshe transferring the kingship, the leadership, the governance of the kingdom to Yehoshua.

The Story of the Daughters of Tzlofchad

The Background

The first matter is the well-known story of the daughters of Tzlofchad, and this will be a continuation of what we had here regarding the division of the land, where it says “la’eleh techalek ha’aretz” and so forth. There are no details written, but one must understand that it was according to the number of names of the male children, just as those who were counted in the census.

Now there was a Jew named Tzlofchad, he is naturally counted among the families, there is a family of Tzlofchad, meaning the son of the family of Chefer is Tzlofchad, and it even states there his daughters are counted. It appears to state there the reason why it’s written there, specifically because there will be a story about them in the next section, “lo hayu lo banim ki im banot,” and the names of his daughters.

The Claim of the Daughters of Tzlofchad

Vatikravnah – they came with a claim. That is the meaning of the word “vatikravnah,” because “vata’amodnah lifnei Moshe” – this is a way of saying, they filed a “motion,” as we say today in court, “lifnei Moshe v’lifnei Elazar v’lifnei hanesi’im v’chol ha’edah.”

And what do they say? That their father died in the desert, not with the congregation of Korach, he simply died in the desert with his own sins, but the difference between him and all other fathers is, he didn’t have a son, they have no brothers. So who will receive the inheritance?

And an interesting thing emerges, that essentially the families were the first generation, the generation that left Egypt who were supposed to inherit, and their children would receive. And now they say there is no one to inherit, because they are only daughters.

Moshe Goes to the Almighty

And Moshe goes to the Almighty. It’s an interesting thing that there is no halacha. One might think it relates later to the matter of “nevuah shel Moshe” etc., but “vayakrev Moshe et mishpatan lifnei Hashem”. He comes with a question. How does one go before Hashem? How exactly does one go before Hashem? Moshe Rabbeinu knew how, and perhaps later we will learn other things that existed before this.

The Answer of the Holy One, Blessed Be He

And what does the Almighty say? Yes, the daughters of Tzlofchad are right, one must indeed give them “betoch achei avihem,” they should be with their father’s just like their uncles.

And this is not just a law for today, this is an eternal law, as He states “v’zot livnei Yisrael chukat mishpat”.

The Laws of Inheritance

And He goes through all the rules. Essentially, this is the only place where laws of inheritance are stated at all. Until now it was just passed down orally, when a question arose they had to work out all the laws of inheritance, and especially what happens when someone has no heirs.

So the Torah goes through, on the contrary, let’s say the rules:

– First to inherit is the son

– And if there is no son there is a daughter

– And if there is no daughter there are brothers

– And if there are no brothers there are the father’s brothers

The entire order of inheritance as it should be. And this is an eternal chukat mishpat, so that one should know the law.

Later we will see that another problem arose, that now the daughters of Tzlofchad will subsequently marry other men, so there is another parsha that will come later, it’s actually a continuation that should have been here.

The Transfer of Leadership to Yehoshua

The Command to Moshe

But now we move on to another story, which is essentially the end of the story of the desert.

The Almighty tells Moshe Rabbeinu, “Go up to Har Ha’avarim, you can see the Land of Israel, but you will not enter there because of the incident at Mei Merivah.” And this is essentially, we mainly know the story from the end of Parshat V’zot Haberacha, where it states again that this happened, but here it’s speaking about being still in the middle of the desert and needing to reach the end, and this is the main command that is stated.

Moshe’s Request

And what does Moshe say? “Vayedaber Moshe el Hashem leimor”. This is an interesting verse, we have seen the Megaleh Amukot says this formulation, the entire Torah is “vayedaber Hashem el Moshe,” here is the only place “vayedaber Moshe el Hashem leimor.”

And what does Moshe say? What will be with the people? “Yifkod Hashem Elokei haruchot l’chol basar”, similar to the language he used in Parshat Beha’alotcha, where it also states the matter of who will be the leaders and so forth.

And the people need to have “ish al ha’edah asher yetzei lifneihem va’asher yavo lifneihem”, and they should not be “k’tzon asher ein lahem ro’eh”. One must clarify exactly what his request is, what is he lacking?

The Appointment of Yehoshua

And the Almighty tells Moshe, “True, take Yehoshua bin Nun.” What is he? “Ish asher ruach bo”. These are the qualifications that Yehoshua has, whatever that means.

And what will you do to him? You will give him semicha, “v’samachta et yadcha alav”. And another interesting thing, you will establish him “lifnei Elazar hakohen v’lifnei kol ha’edah”. What is the meaning here of Elazar the kohen? And kol ha’edah we understand.

And you will give him “mehodecha”, meaning from your power, from your beauty, from your divine presence, whatever it is. And “l’ma’an yishme’u kol adat bnei Yisrael”, he will be your successor.

The Difference Between Moshe and Yehoshua

V’lifnei Elazar hakohen ya’amod, and yet he says one should not take it like Moshe and Aharon stood. V’sha’al lo b’mishpat ha’urim, meaning, it appears that Moshe Rabbeinu was a prophet, he could speak to the Almighty directly, as we see “vayikra el Moshe vayedaber Hashem eilav me’ohel mo’ed,” as was spoken in the previous parsha.

Not so with Yehoshua, perhaps he was also a prophet, but not necessarily a prophet, he had to go, if he wanted to know what the Almighty wanted, he had to go to the kohen, to Elazar the kohen, and he would tell him through the Urim V’Tumim, that is the meaning of “v’sha’al lo,” if he needed prophecy, holy prophecy, he could know what to do.

But the main thing, according to the simple meaning, as the plain meaning is, this refers to war, he should go lead the people, the simple leading in and out of war, and so forth.

Moshe’s Fulfillment

And so Moshe does, this is the fulfillment, the Almighty, Moshe fulfills, “vaya’as ka’asher tzivah Hashem”, he takes Yehoshua and he establishes him before Elazar, “vayismoch et yado alav ka’asher diber Hashem b’yad Moshe”.

✨ Transcription automatically generated by OpenAI Whisper, Editing by Claude Sonnet 4.5, Summary by Claude Opus 4.6

⚠️ Automated Transcript usually contains some errors. To be used for reference only.