סיכום השיעור 📋
זיכרון פון שיעור: קאמפיין פאר דעם בית המדרש — כמות לעומת איכות אין הפצת תורה
—
הויפט טעמע: צוויי וועגן פון בויען א תנועה — כמות אדער איכות
די שאלה וואס טרייבט דעם שיעור
וואס איז דער בעסטער וועג צו בויען א בית מדרש, א תנועה, א חסידות — זאל מען גיין נאך כמות (אסאך מענטשן מיט קליינע סכומים) אדער איכות (ווייניג מענטשן וואס זענען טיף פארבונדן)?
—
צוויי וועגן צו ווערן א רבי — צוויי טייטשן פון “קונה”
דער באגריף “קונה שמים וארץ” האט צוויי טייטשן:
1. קויפן — אזוי ווי קניית בכורה, ווען מען גיט עדשים (לינזן) און מען “קויפט” חסידים דורך געבן זיי עפעס.
2. מאכן — מען מאכט חסידים, למשל דורך זיי צו זאגן זיי זאלן האבן קינדער, און די קינדער ווערן אויך חסידים. דאס איז געווען באזונדערס רעלעוואנט נאך דער מלחמה.
—
רבי נחמן מברסלב׳ס שיטה אין מאכן חסידים
דער באקאנטער מעשה
מען האט רבי נחמן מברסלב געפרעגט צי ס׳איז אמת אז ער האט צען טויזנט חסידים. ער האט געענטפערט אז ער ווייס נישט גענוי וויפיל, אבער אסאך פון זיינע חסידים זענען מלמדים, און ווען א קינד גיט געלט ביי א חתונה לכבוד דעם רבי׳ס זכות — קען מען דאס אויך רעכענען אלס חסידים. דער פשט: ווען איינער גיט אפילו דורך א “טעפ” (אן אויטאמאטישע באוועגונג), ווערט ער שוין גערעכנט אלס חסיד.
דער פראקטישער סדר פון ברסלב׳ער הפצה
דער נארמאלער סדר אין ברסלב איז: מען גייט צו מענטשן וואס זענען vulnerable — וואס דארפן חיזוק, וואס זענען אין א שווערע צייט, א “שלים מזל”. רבי נחמן גיט חיזוק, און דער מענטש ווערט א ברסלב׳ער. דאס איז א לעגיטימע וועג און מען דארף טאקע העלפן אזעלכע מענטשן.
דער חידוש — רבי נחמן׳ס אמת׳ע עצה
אבער רבי נחמן האט געזאגט אז דאס איז נישט דער אמת׳ער וועג. דער אמת׳ער וועג איז:
– גייט צום גרעסטן גביר פון שטאט
– גייט צום גרעסטן למדן פון שטאט
– אים זאלט איר מאכן א חסיד!
פארוואס? ווייל יעדער גביר האט אויטאמאטיש הונדערט מענטשן אונטער זיך — וועלכע חסידות ער גייט, גייען זיי אויך. און יעדער למדן האט מענטשן וואס רעספעקטירן אים — וועלכע חסידות ער גייט, גייען זיי נאך. ס׳איז נישטא קיין טעם צו ארבעטן אויף דעם “low level” — מען דארף ארבעטן קאנצענטרירט, און צום סוף האט מען נאך מער חסידים.
דער כלל
אויב מען איז אן אמת׳ע עליט, נעמט עס איבער די וועלט אסאך שנעלער, אסאך בעסער, און מיט אסאך מער פירות, ווי ווען מען גייט קודם צו דער המון עם. דער המון עם גייט געווענליך נאך דעם בעל המאה (דער רייכער) אדער דעם בעל הדעה (דער חכם).
—
אפליקאציע צום בית המדרש
די שיעורים פון דעם בית המדרש ווערן געקוקט פון הונדערטער מענטשן. אבער דער עיקר איז נישט וויפיל מענטשן שטייען ביי די טיר — דער עיקר איז ווער פארשטייט, ווער לערנט, ווער גיט ווייטער. אסאך מענטשן שטייען ביי די פארענטשעס אבער פארשטייען נישט, לערנען נישט, און מאכן נישט קיין נייע תלמידים. דאס איז נישט “מעשה אבות סימן לבנים”.
דער אמת׳ער מאסשטאב: אויב דער רבי פארקויפט עפעס אמת׳עס, לערנט יעדער מענטש וואס קומט עס אויס פאר נאך הונדערט מענטשן. און דאס פאסירט בפועל — זאכן וואס ווערן געזאגט אין שיעור ווערן איבערגעזאגט פון איינעם צום צווייטן צום דריטן, אפילו אביסל געטוישט און אריינגעלייגט אין אנדערע כלים.
—
פאליטישער משל — כמות vs. איכות אין פאנדרייזינג
אין פאליטיק זענען דא צוויי מאדעלן:
1. Mass campaign — 20 מיליאן מענטשן געבן יעדער $20 = אסאך געלט.
2. Concentrated — 20 מענטשן געבן יעדער $20 מיליאן.
ביז דערווייל האט דער צווייטער מאדעל געוואונען אין עלעקשאנס, און דער ערשטער האט נישט געהאט קיין ענטפער.
—
דער בית המדרש׳ס קאמפיין — דער פראקטישער פלאן
די קאמפיינס פון בית המדרש ארבעטן אויף דעם זעלבן פרינציפ. ס׳איז נישט אזוי אז איין-צוויי גבירים געבן דעם רוב. ס׳איז אזוי אז יעדער איינער פון די 20-30-40-100 מענטשן וואס זענען דא גיט אסאך געלט אליינס, ווייל זיי פארשטייען וואס דא פאסירט. דאס איז א פארטנערשיפ — נישט נאר שטיצן תורה, נישט נאר לימוד תורה, נאר אויך א מצוה פון מלמד זיין תורה.
דער concentrated קערן פון תלמידים ברענגט דערנאך אויך די נעקסטע 2,000 מענטשן וואס הערן אויס און געבן ביי.
—
דער פסוק “ששת ימים תעבוד” — שיטת ר׳ ישמעאל
מקור: “ששת ימים תעבוד”, “ששת ימים תעשה מלאכה” — לויט ר׳ ישמעאל׳ס שיטה (נישט ר׳ שמעון בר יוחאי׳ס שיטה). דער נארמאלער סדר פון א ביזנעס איז: “בשעת זריעה ובשעת קצירה” — א גאנץ יאר איז מען זורע (לערנען, בויען, שאפן), און ווען עס קומט די קאמפיין איז מען קוצר. די קאמפיין-טעג זענען די “שעת אסיפה”, און דערנאך לעבט מען דערפון די רעסט פון יאר — “שעת מנוחה”. דאס איז א נארמאלע ביזנעס-סדר, כדי מען זאל א גאנץ יאר נישט צופיל טראכטן פון געלט, נאר טראכטן פון לערנען.
—
דער קאנקרעטער פלאן
– גאול: $220,000 פאר דאס קומענדיגע יאר
– ערשטע שטאפל: כאטש 20 אמת׳ע תלמידים × $10,000 = $200,000
– צווייטע שטאפל: 2,000 מענטשן × $100 = $200,000
– נעקסטע וואך: א מסיבה צו מחזק זיין דעם פלאן, מען קען אריינגעבן ביי די גבאים דעם committed amount.
תמלול מלא 📝
קאמפיין פאר דעם בית המדרש: איכות קודם לכמות אין הפצת תורה און פאנדרייזינג
אנקינדיגונג פון דער קומענדיגער קאמפיין
רבותי, ערשטע זאך איז א וויכטיגע מעסעדזש, אז עס קומט א גרויסע קאמפיין פאר אונזער בית המדרש.
קאמפיין. וואס? קאמפיין. קאמפיין. קאמפיין. קאמפאניע? לאמיר זאגן קאמפאניע. אונזער קאמפאניע.
און איך האב געטראכט אז אפשר וועט דער שיעור גיין מאכן א מסיבה לכבוד די קאמפיין. דער עולם זאל רופן זייערע חברים, מ׳קען געבן בעסערע קוגל, נאך בעסערע קוגל, לכבוד די געלט. דער מענטש מיט די געלט איז נישט דא, דארף מען רופן. איך וועל שוין מסביר זיין.
צוויי וועגן צו ווערן א רבי: קויפן אדער מאכן חסידים
דאס איז דא, מ׳האט גערעדט יעצט וועגן די רבי׳ס האבן א מנהג צו מאכן מער חסידים. ס׳איז דא צוויי וועגן צו ווערן א רבי. איינס איז צו קויפן חסידים, אזויווי “קונה שמים וארץ”, “קונה” מיינט קויפן. די צווייטע זאך איז מאכן, “קונה שמים וארץ” מיינט מאכן, יא? סא מ׳קען אויך מאכן חסידים.
וויאזוי מאכט מען חסידים? קויפן מיינט צו זאגן אזויווי קניית בכורה, ווען מ׳געט עדשים, ווערן זיי חסידים. מאכן מיינט צו זאגן, מ׳האט גערעדט אז מ׳זאגט פאר די חסידים צו האבן בעיביס, און די חסידים האבן מער חסידים, ווייל די צייט איז געווען נאך די מלחמה, אז די קינדער פון די חסידים ווערן אויך חסידים.
רבי נחמן ברסלב׳ער׳ס שיטה: די צען טויזנט חסידים
מ׳האט געמאכט די זיידעס, אבער מיר קומען אן מיט חברים, און די קינדער זענען שוין געווען עושה כפשוטו, זיי זענען געווען ברסלובער. יא, דער בעל התניא האט דאך, דער נחמן ברסלבר האט דאך געזאגט, יא? אהא, נחמן ברסלבר האט מען געפרעגט, דער נחמן ברסלבר האט געפרעגט, ס׳איז אן אמת אז ער האט צען טויזנט חסידים? האט ער געזאגט, איך ווייס נישט וויפיל, אבער אסאך חסידים זענען מלמדים, און א חתונה איז געווען, איז ער געגאנגען צו א טיש, און ער האט געזאגט פאר די עלטערן, מ׳געט דאס פאר די זכות פון די רבי, און די קינדער געבן מיט דאס, האט ער געזאגט, קען מען עס רעכענען פאר דיינע חסידים. ס׳איז פארשטאנען אז ווען א קינד געט, איינער געט געלט, אזוי ווי ער טעפט, מאכט אים זייער חסיד.
כמות קודם לאיכות אדער איכות קודם לכמות?
סאוי, ס׳איז דא צוויי וועגן, סיי אין אונזערע ענין וואס מיר זעען אויס פאר די וועלט, און סיי אין אונזערע וועג צו מאכן געלט, איז אויך דא צוויי וועגן, אזויווי כמות און איכות, אבער נישט די עכטע כמות און איכות. די שאלה איז נאר צו כמות קודם לאיכות, איכות קודם לכמות.
דער משל פון די פאליטישע קאמפיינס
וואס מאכט צו זאגן? ס׳איז דא אזא זאך וואס הייסט, אזא… וויאזוי רופט מען עס? אזא mass campaign, אזויווי אמאל געווען געוויסע פאליטישנס וועלן זאגן זיי מאכן נישט מער ווי צוואנציג דאלאר פער מענטש, אבער זיי האבן צוואנציג מיליאן מענטשן, וואס קומט די צוואנציג דאלאר קומט אויס אסאך געלט. דאס איז איין וועג פון אויפקומען פאר אידישקייט. דער צווייטער וועג איז, אז מען האט נאר צוואנציג מענטשן, יעדער מענטש געט צוואנציג מיליאן דאלאר.
וועלכע וועג איז בעסער? ביז דערווייל דער וואס האט איין מענטש מיט צוואנציג מיליאן האט געוואונען אין די עלעקשאן, און דער אנדערער האט נישט געהאט קיין ענטפער פאר דעם.
רבי נחמן׳ס אמת׳ע עצה: גייט צו די גרעסטע
און פארוואס? ווייל דער עולם כאפט. רבי נחמן ברסלב׳ער האט געזאגט פאר די חסידים, ווען זיי גייען מאכן חסידים, אז דער סדר בנש״ו עולם, אז בפרט אין ברסלב איז דער מנהג, אזוי מאכן זיי חסידים. דער איז א שלים מזל, דער וואס ער דארף חיזוק, ער קומט קוקן, רבי נחמן געט חיזוק, און ער ווערט א ברסלב׳ער. און אזוי ווייטער אנדערע מענטשן וואס זענען vulnerable, וואס זיי דארפן חיזוק. און ס׳איז זייער גוט, אזוי דארף מען בפרט זיין vulnerable מענטשן און זיי העלפן. אויך האט אביסל נוצן זעלבסט און מען טוט דאס, וואס מיר האבן שוין גערעדט אין שיעור.
אבער קודם האט רבי נחמן געזאגט אז די אמת׳ע וועג איז נישט דאס. ענק וועלן זיין מישאנעריס, ענק וועלן גיין צו די גרעסטע גביר פון שטאט, און די גרעסטע למדן פון שטאט, אים זאלט איר מאכן.
פארוואס? ווייל יעדער גביר האט שוין אויטאמאטיש הונדערט מענטשן אונטער אים, וואס וועלכע חסידות ער גייט זיין, גייען זיי זיין. און יעדער למדן האט אויך אויטאמאטיש מענטשן וואס זיי רעספעקטן אים, וועלכע חסידות ער גייט זיין, גייען זיי זיין. ס׳איז נישטא קיין שום טעם צו ארבעטן אויף די low level, מ׳דארף ארבעטן אויף די מער קאנצענטרירט, און צום סוף האט מען נאך מער חסידים אויך אז מ׳גייט אין די וועג. דאס איז די אמת׳ע וועג.
דער כלל: אן עכטע עליט נעמט איבער די וועלט
מענטשן זאגן אז ס׳איז מעט הכמות אבער מרובה האיכות, אז ס׳איז די עליט און אזוי ווייטער. אויב מ׳איז אן עכטע עליט, צום סוף נעמט עס איבער די וועלט אסאך שנעלער און אסאך בעסער און אסאך מער פירות, ווי ווען מ׳גייט קודם צו די המון עם. די המון עם גייט געווענליך נאך דער וואס איז דער בעל המאה אדער דער וואס איז דער בעל הדעה, וכדומה.
אפליקאציע צום בית המדרש: ווער זענען די אמת׳ע תלמידים?
ס׳איז דאך שוין אין זוהר, אין בית המדרש האט מען נישט קיין שום טעם צו רעדן מיט די חסידים, מ׳דארף האבן הונדערטער חסידים, וכו׳ הונדערטער, וכו׳ הונדערטער, וכו׳ הונדערטער. נאך הונדערטער מענטשן, נאך טויזנטער מענטשן. יעדער שיעור הערן קוקן הונדערטער מענטשן.
איין מינוט. יעצט, אין די לעצטע צייטן, דו וואס דו האסט געהערט די גרויסע שיעור, וואס פאר א מענטש איז ער? וואס לערנט ער דארט? איך געב א משל, די סארט שיעור, איז דאס א שיעור אין רמב״ם הלכות דעות? אדער וואס איז דאס?
יעדער שיעור קוקן הונדערטער מענטשן. און די מענטשן וואס לערנען די שיעורים זענען סיי די גדולי הכמות, זיי האבן מער געלט. אה, א גוט יאר, ער קען זיין א שותף. ער נעמט זיך אונטער א שיעור.
דער מאסשטאב: ווער גיט ווייטער?
איז די זעלבע זאך, ווען מ׳קוקט ביי אייכל, איז נישט אבאוט לייק ווער קומט, ווער שטייט ביי די פארענטשעס. אסאך מענטשן שטייען ביי די פארענטשעס, אבער זיי טוען נישט, זיי פארשטייען נישט, זיי לערנען נישט גארנישט פון ר׳ אברהם, און דעריבער זיי מאכן נישט נאך תלמידים. ס׳איז נישט קיין פראגע פון “מעשה אבות סימן לבנים”.
אויב דער רבי פארקויפט עפעס, איז יעדער מענטש וואס קומט דא, ער לערנט אויס פאר נאך הונדערט מענטשן. און סיי ער לערנט טאקע אויס, איך ווייס שוין אסאך זאכן וואס איך ווייס אז מ׳האט דא געזאגט און א צווייטער האט געזאגט און א דריטער, און למעשה איך האב עס אים געזאגט פאר דער ערשטער מענטש. איך האב נישט געהאט קיין טענות, נאר ער האט עס טאקע אויסגעלערנט, ער האט עס געטוישט, ער האט עס אביסל אריינגעלייגט אין זיינע כלים און איבערגעזאגט.
די קאמפיין: א פארטנערשיפ, נישט נאר שטיצן תורה
און סיי, אין אונזערע קאמפיינס געווענליך איז זייער א גרויסע רעש אויף ווי ווייניג מענטשן ס׳איז און וויפיל געלט ס׳איז. איז נישט ווייל ס׳איז דא אלעמאל אזעלכע איין צוויי גבירים וואס זיי געבן די רוב פון די געלט. ניין, ס׳איז טאקע נישט אזוי.
ס׳איז ווייל די פאר צוואנציג, דרייסיג, פערציג, הונדערט מענטשן וואס זענען דא, איז יעדער איינער פון זיי גיט אסאך געלט אליינס, ווייל זיי פארשטייען דערין. ס׳איז נישט קיין זאך וואס מ׳גיט געלט ווייל די בית המדרש דארף געלט. ס׳איז אן עכטע… ס׳איז אן אוועריוזד ווארט, ס׳איז א פארטנערשיפ. ס׳איז טאקע אמת. און דאס מאכט עס.
די מצוה פון מלמד זיין תורה
און דאס איז אויך א מצוה פון מלמד זיין תורה. נישט נאר א מצוה פון לימוד תורה און שטיצן תורה, ס׳איז אויך א מצוה פון מלמד זיין תורה. סאו ממילא, ס׳איז concentrated, און דאס ברענגט אויך אז די נעקסטע צוויי טויזנט מענטשן וואס זיי הערן דאס אויס און זיי געבן געלט און זיי מאכן אז ס׳זאל קענען ארבעטן.
ברוך השם, די לעצטע פאר יאר האט מען געמאכט גאנץ מצליח׳דיגע קאמפיינס, ס׳האט געהאלפן זייער אסאך אז מ׳קען א גאנץ יאר נישט צופיל טראכטן פון געלט, נאר טראכטן פון לערנען. אביסל דארף מען טראכטן פון געלט דאך א גאנץ יאר, אבער נישט צופיל, כדי מ׳זאל קענען זיין די מצוה פון “וזרעתם וקצרתם”. מ׳מוז מקיים זיין.
דער סדר פון “ששת ימים תעבוד”: זריעה און קצירה
אזוי איז די אמת׳ע סדר, דו ווייסט די אמת׳ע סדר איז נישט אז מ׳זאל זיין יעדן טאג ארבעטן. דער אייבערשטער האט געזאגט, וואס האט ער געזאגט? “ששת ימים תעבוד”, “ששת ימים תעשה מלאכה”. איך רעד נישט פון ר׳ שמעון בר יוחאי׳ס שיטה, איך רעד פון ר׳ ישמעאל׳ס שיטה. אבער “בשעת קצירה ובשעת זריעה”.
א נארמאלע ביזנעס האט א געוויסע שעת. א גאנץ יאר איז מען זורע, און נאכדעם איז מען קוצר, ווען ס׳קומט די קאמפיין. דעמאלטס איז די יעניגע טעג, ארבעט מען, נישט מ׳ארבעט נאר, און נאכדעם פון דעם לעבט מען די רעסט פון די יאר. דאס איז “שעת אסיפה”, “שעת מנוחה”. אזוי איז די סדר, ס׳איז א נארמאלע זאך, א נארמאלע ביזנעס.
דער קאנקרעטער פלאן: $220,000 און וויאזוי מ׳קומט דארט אן
סאו, אם ירצה השם, מ׳גייט לייגן א קאמפיין, מ׳גייט לייגן א גאול פון 220,000 דאלאר פאר די נעקסטע יאר. און אזויבאלד ס׳איז דא כאטש צוואנציג מענטשן וואס זענען די אמת׳ע תלמידים, קענען זיי אריינגעבן 10,000 דאלאר. און נאכדעם די נעקסטע 200,000 דאלאר קומען פון די אנדערע צוויי טויזנט מענטשן וואס זיי געבן נאר 100 דאלאר איטש. זייער סימפל. דאס איז דער פלאן.
און נעקסטע וואך גייט מען זיין א מסיבה כדי מחזק צו זיין די פלאן, און מ׳קען אריינגעבן ביי די גבאים פונקטליך וויפיל מ׳גייט אריינצאלן, די קאמיטעד עמאונט. אם ירצה השם. און דאס איז מיין דרשה וועגן דעם.